چطور از اطراف همدان فرش دستباف خرید کنیم؟

چگونه از اطراف همدان فرش دستباف خریداری کنیم؟(محدوده استان همدان)

ما در این مطلب سعی کرده ایم اطلاعاتی از صنعت فرش استان همدان ارائه دهیم.از مراکز فرش دستباف استان همدان به شهر ها و بخش هایی همچون:

  • فرشبافی در روستا
  • ملایر
  • تویسرکان
  • نهاوند
  • کبونر آهنگ
  • مهربان
  • اسد آباد
  • در گزین
  • چهار بلوک
  • حسین آباد
  • حاجیلو
  • پیشخور
  • سردرود
  • مزلقان
  • جوزان
  • آنجلاس

اشاره خواهیم نمود که امیدواریم برای شما عزیزان قابل استفاده باشد.

گام ۱ – فرشبافی در روستاها

فرشبافی در روستاهاهمدان دارای ۴۵۰ آبادی است که ۶۲۴۰۰ خانوار روستایی (حدود ۳۵۴۰۰۰ نفر) را در بر گرفته است. در غالب روستاهای این شهرستان فرش بافی رواج دارد. قالی بافان این مناطق را اکثراً زنان تشکیل می دهند .

فرش این روستاها برحسب طرح و کیفیت با یکدیگر متفاوت است و بالا بودن سواد تا حد زیادی در انتخاب نقشه خوب و جنس مرغوب و حتی همکاری و تعاون بافندگان زن و مرد و نتیجتاً فرش تولید شده بهتر مؤثر است.

سابق بر این قالی بافان هر منطقه از پشمهای مرغوب دستریس خود که عمدتاً از پشمهای منطقه همدان (مهربان) یا پشمهای آذربایجان و کرمانشاهان بود استفاده می کردند و با رنگرزی با رنگ های طبیعی کلافی مطلوب و مناسب به دست می آورند. این چنین بود که فرشهای درشت باف و پرز بلند روستایی مرغوبیتی خاص می یافت. به دلایلی که قبلاً ذکر شد، امکان دسترسی به بازارهای نزدیک، استفاده از کلافهای رنگ شده و آماده را وارد فرهنگ روستا کرد. با توجه به بافت فرش روستایی که فرشی بالنسبه درشت باف و معمولاً متکی بر امکانات محلی است می توان درجه مخرب بودن ورود این کلافهای رنگ شده را در بافت فرش دریافت، زیرا که الیاف به کار رفته در این کلافها در بسیاری از ضایعات کارخانه ها و کارگاه دباغی که به علت وجود دامداری در منطقه فراوان است تهیه می شود.

با وجود تنزل کیفیت عمومی فرش بافی در منطقه در بخشی ازروستاهای همدان نمونه هایی از یک قالی بافی مناسب را می توان مشاهده کرد. در دهستان مریانج (در لهجه محلی مرگانه) در غرب همدان که روستاهای مویی جین و وفرجین (برف جین، بارف جین برفین) از دهات آنست، ما شاهد قالی بافی زیبایی بودیم. در این روستا زن و مرد در کنار یکدیگر فرش می بافند و بیشتر آنها باسوادند.

مسأله قابل توجه در این روستا آنست که بسیاری از زنان می گویند که قالی بافی را در خانه  شوهر خویش یاد گرفته اند و ظاهراً علت این امر این است که مردان این روستا اکثراً همسر از نقاط دیگری که در آنجا قالی بافی رواج نداشته آورده اند.

غالب این قالی بافان از کار کرد با تعاونی رضایت دارند و حتی آنان که مستقلاً و برای خود کار می کنند ترجیح می دهند که زیر پوشش تعاونی قرار گیرند. علت این امر ظاهراً پشم و مواد اولیه ای مرغوب و نقشه هایی مناسبی است که تعاونی در اختیار آنان می گذارد. روستای وفرجین که دارای ۲۰۰ خانوار است و همچنین روستای مویی جین که ۱۲۰ خانوار قالی باف دارد و همچنین بسیاری از قالی بافان سولان بر روی دستگاه هایی که از تعاونی گرفته اند کار می کنند.

در این روستا دارها گردان است. فرشهای تحت نظارت تعاونی و اصولاً آنچه که فرش خوب نامید می شود، دو پود است. نخ مصرفی، کرک و گاه پشمی است. پرز این فرشها بلندو فرش معمولاً گوشتی و سنگین است. قالیهای روستایی عمدتاً ۲۵ رج و به ندرت ۳۵ رج می باشند.

قابل ذکر است که غالب فرشهای بافته شده در روستا ۲ زرعی، زرع و نیم وذرع چارک و پشتی و خرک و کناره است. نقوش غالب فرشهای روستایی ذهنی است. که با گسترش نفوذ جهاد و مراکز نظارت کننده، نقشه های از پیش طراحی شده نیز رایج شده است.

رنگ های مورد مصرف در این مناطق، آبی و نیلی پر طاووسی، انواع سبز (سیر و متوسط و روشن)، مایه های سرخ روناسی و قرمز و نخودی و زردهای شتری و قهوه یی است.

بدیهی است هنگامی که مسأله نظارت جهاد سازندگی یا شرکت فرش یا سازمانهای دیگر پیش می آید طبیعتاً با نوعی بافت سازمان یافته مواجه می شویم که به آن اشاره کردیم. این نوع فرش که قبلاً نیز با نظارت و مشارکت تجار و شرکتهای خارجی تهیه می شده است، از نظر کیفیت دارای گره های نسبتاً بیشتر و پرزهای نسبتاً کوتاه تر در نتیجه فرشی سبک تر بوده است. این فرشها معمولاً دو پود بوده و مواد اولیه به کار رفته در آنها خوب و دارای رنگهای ثابت است. این نوع فرش بنا به سفارش خریداران فرش در روستا بافته می شود و با فرشهایی از نوع فرش روستایی که دارای طرحهای ساده ذهنی است و غالباً یک پوده و دارای گره ترکی است و ضخیم و سنگین و دارای پرزهای بلند می باشند، فرق دارد. قابل ذکر است که فرشهای نوع اول غالباً با از دست دادن مراکز حمایتی خود نظیر آنچه که با رفتن شرکتهای خارجی اتفاق افتاد یا نفوذ مخرب رنگها و مواد نامناسب به شدت از نظر کیفیت آسیب می بیند و این مسأله ای است که باید بسیار آگاهانه با آن برخورد کرد.

روستای انجلاس (در جنوب همدان) که سیسیل ادواردز از مردم لجوج و سرسخت آن یاد می کند که قبلاً در بافت فرشهای هراتی (ماهی) شهرت داشتند امروز به روستای متروکی تبدیل شده است که ظاهراً جز چند نفر سکنه ندارد.

از ویژگیهای قالی قدیم انجلاس استفاده از پشمهای بومی دست ریس و رنگهای روناسی (در زمینه) بوده است که امروز از آنها اثری در دست نیست. در منطقه عین آباد و روستای بیوک آباد قالی بافی قابل توجهی جریان دارد و از نقوش ملایر در فرشهای منطقه استفاده شده و طرحی مشابه لیلیان در عین آباد بافته می شود. در شمال همدان در راه همدان به تهران بخش رزن واقع است که در اغلب روستاهای آن قالی بافی وجود دارد. دهستان درجزین علیا معروف به قروه در جزین از مناطق مهم قالی بافی در این بخش است. این منطقه قبلاً همراه با درجزین که اکنون در بخش فامنین قرار دارد منطقه ی وسیعی بوده که ظاهراً به وسیله ی نادر شاه تخریب شده است. این منطقه در سالهای دهه بیست تولید کننده یکی از بهترین فرشهای منطقه بوده است که با استفاده از پشمهای محلی شسته و تمیز و رنگهایی با سایه های آبی پر طاووسی و انواع سبز (سیر و متوسط و روشن) و سایه های سرخ روناسی و قرمز که در کارگاههای رنگرزی محلی رنگ می شده و بافت دقیق و منظم آن شهرتی جهانی داشته است. گفته می شود که در این منطقه حداقل از چهار قرن قبل قالی بافی رواج داشته است. وجود قبرستانی قدیمی با سنگ قبرهایی که روی آنها تصویر وسایل قالی بافی حک شده گواهی بر این امر است. رنگهای فرش قدیمی به دست آمده از این منطقه روشن و شفاف بوده و نشان از مهارت رنگرزان محلی دارد. امروزه از این سابقه درخشان فقط اثر اندکی را در دهستانهای مجاور و روستای کوچکی به نام سوزن سراغ گرفتیم. بر سر راه سوزن دهستان وسیع رازین قرار گرفته که در گذشته وسعتی داشته است. در تمام روستاهای منطقه به خصوص در روستاهای کهارد، کاج، عمان، فارسجین، احمد آباد، شاه هنجرین (چانگرین)، شنجور (شانجعلی)، کمندان (نوار) و روستاهای بوبوک آباد، عرب لو، سایان و همچنین شهر قهاوند از بخش شراء قالی بافی گسترده ای جریان دارد. در روستای ویس لو (یسرلو) قالیهای کوچک و مرغوبی بافته می شود. تعاونی جدید التأسیس فرش دستباف منطقه رزن در حال حاضر ۸۰-۷۰ نفرعضو دارد ولی به طور کلی قالی بافی منطقه هنوز پشم و نقشه مورد نیاز خود را از همدان تأمین می کنند.

در منطقه ی محاط شده در بین شهرستانهای همدان، تفرش و فراهان طایفه ای از ترکان بنام برچلو که بنابر شواهد تاریخی نسبت آنها به هلاکوخان مغول می رسد فرشهایی یک پوده و پرز بلند اغلب در سبک گلدار با طرحهای لچک و ترنج می بافند ترنج دایره ای شکل قالیچه های این طایفه با دو سر ترنج بزرگ که در حقیقت دو گلدان مملو از دسته های گل هستند و همچنین چهار دسته گل بزرگ که سایر جوانب آنرا احاطه می کنند با رنگهای شاداب بر زمینه عاجی فرش جلوه خاصی دارند. حاشیه این قالیچه ها که اکثراً در اندازه های دو ذرعی و ذرع و نیم بافته می شوند مانند غالب فرشهای نواحی غرب ایران از سه نوار تشکیل شده و نوار مرکزی معمولاً در رنگ آبی تیره است.

ترنج ظریف مرکزی از صفات قالیهای برچلو است و دهکده کمازان تولید کننده بهترین آنهاست. برچلو از معدود مناطقی بوده است که از طرح گردان تحت تأثیر قالی بافی اراک استفاده می کرده است متأسفانه امروز از آن سابقه درخشان کمتر اثری دیده می شود و رنگهای زیبای محلی تحت تأثیر رنگهای آنیلینی به مایه های خشن قرمز جگری، سبز علفی و آبی و قرمز بد رنگ گل پامچال تبدیل شده و بافندگان ابعاد فرشهای خویش را کوچک کرده اند.

ابعاد: قالیها به اندازه های   ۵۰/۲ ۵۰/۱ متر همچنین تعداد معدودی در اندازه های معمول تا ۴ ۳ متر بافته می شود.

تار و پود قالیهای منطقه برچلو از جنس پنبه است که سفید شویی نشده است. گاه پود را رنگ آبی می زنند. در این منطقه قالی های اغلب درشت بافت هستند. منطقه دیگر مورد بررسی حوزه شراء است که تا برچلو گسترده می شود. مهمترین بخشهای قالیباف شراء توابع ترک زبان بیوک آباد، گورگز و قزلیچه است. قطع قالیهای بیوک آباد بیشتر کلگی و نقشه متداول در آنها ماهی، لچک و ترنج، کف ساده ترنج دار و بی ترنج است در قزلیچه و گورگز بیشتر قالیها در قطع کوچک بافته می شود.

بخش فامنین آخرین منطقه مورد بررسی است. این منطقه سابقه ای دیرین در فرشبافی دارد سیسیل ادواردز در کتاب قالی ایران از تعدادی فرش که منسوب به روستای فامنین است یاد کرده می گوید: لااقل سه تخته قالی بسیار قدیمی وجود دارد که احتمال می رود در این ناحیه تهیه شده باشد. یکی از آنها در موزه ی فیلادلفیا مجموعه ویلیامز و دیگری در مجموعه ویلهنی و سومی سابقاً در مجموعه لام نگهداری می شده است. این قالیها را به “شمال غربی ایران نسبت داده اند و تاریخ آنها اوایل قرن هفدهم است.” ادواردز همچنین می گوید “چندین قطعه قالی در سالهای ۱۹۲۳ – ۱۹۱۱ به دست من افتاد که بنا به گفته دلالان متعلق به دو یا سه نسل پیش از آن بوده است. در واقع از روی گره و سبک کلی این قالیها می توان منطقه ی بافت را تعیین کرد ولی از آنجا که این نوع فرشهای نسبتاً درشت بافت غالباً برای مصرف اطاقهای نشیمن و محل زندگی بوده و زود از بین می رفته است مشکل بتوان باور کرد که قدمتی قبل از قرن نوزدهم دانسته باشند” به هر ترتیب ادواردز وجود قالی بافی پیشرفته در این منطقه و در کبودر آهنگ را حداقل در صد و پنجاه سال گذشته تأیید می کند.

امروزنیز در منطقه فامنین وجود نوعی قالی بافی با تکنیک بالا و بافت فرشهای ابریشمی حکایت از وجود سابقه و مهارت قالی بافی کهنی دارد. هر چند قالی بافان بخش فامنین حداقل در چند نقطه که مورد بررسی قرار گرفت ادعا دارند که بافت قالی ابریشمین را از بافندگان قمی آموخته اند، ولی احتمالاً تهیه ابریشم و مصالح مورد نیاز این نوع فرش بافی از قم تا حدودی در این اظهار نظر مؤثر می باشد. به هر حال قالی بافی بالنسبه خوبی که در روستاهای حوزه فامنین جریان دارد از قالی بافی حوزه قم و ساوه بی تأثیر نیست و بسیاری از روستاهای این منطقه از جمله تجرگ و قره دابی و بیوک آباد و رامیشان به بافت فرشهای خوب و اخیراً ابریشم بافی شهرت دارند. در دهستان پیشخور هم اکنون در حدود ۲۵۱ دستگاه ابریشمبافی دایر است که ۲۰ دستگاه زیر نظارت تعاونی فرش دستباف است.

ایلهای همدان که در اوایل بهار شروع به حرکت به سوی ییلاق می کنند نیز از مهمترین تولید کنندگان فرش همدان می باشند ۲۲ تیره شاهسون، ۱۶ تیره یارمطاقلو و ۱۴ تیره ترکاشوند تولید کننده فرش می باشند. پرویز تناولی در کتاب ” قالیچه های تصویری”
می گوید:

قالیچه های هوشنگ شاهی را باید محصول مناطق غربی کشور به خصوص اطراف همدان دانست گو اینکه نمونه های از قالیچه های هوشنگ شاهی در دیگر مناطق هم بافته شده است. اما اکثریت قریب به اتفاق آنها کار مردم روستاهای همدان و شهرهای اطراف آنست و همچنین قدیمی ترین قالیچه ای که بدست آمده و تاریخ بافت ۱۲۳۰ه– ق رادارد مربوط به این منطقه است. همدان علاوه بر اینکه بیشترین سهم را در تولید قالیچه های هوشنگ شاهی داشته در تولید دیگر قالیچه های تصویری هم سهم مؤثری دارد. گو اینکه بیشتر این قالیچه ها در شهر همدان بافته نشده و عمل بافت در روستاها و در بین ایلات اطراف همدان انجام گرفته است، اما از آنجا که عمل خرید و فروش در بازار همدان صورت می گرفته این قالیچه ها به قالیچه های همدان شهرت یافته است. تناولی همچنین می گوید “بیشتر قالیچه های مورد نظر ما به دست عشایر فوق الذکرو یا در دیگر روستاهای ترک زبان همدان بافته شده اند. یکی از این روستاها درگزین می باشد. علاوه بر اینکه بهترین قالیچه های تصویری همدان در این منطقه بافته شده اند، نام درگزین معتبرترین نام در قالی بافی همدان است. درگزین با ۱۷۷ روستای تابعه آن یکی از مراکز مهم قالی بافی این استان است. تا ۲۰ سال قبل متجاوز از ۱۴۰۰۰ قالیباف بر روی دارهای موجود با استفاده از پشمهای گوسفندان ایل شاهسون فرشهای یک پوده با بافت متوسط با پرز بلند و نیمه متراکم می بافتند قالی بافان در گزین از بهترین قالی بافان همدان بوده و فرشهای آنها به نسبت سایر دست بافتهای این استان با قیمتهای بسیار خوب مورد مطالعه قرار می گیرند طرحهای آن مشابهت فراوانی با برخی از طرحهای ترنجدار ساروق دارد.

گام ۲ – ملایر (نام پیشین آن دولت آباد بوده)

ملایر (نام پیشین آن دولت آباد بوده)ملایر در جنوب استان همدان واقع است و از مشرق به اراک محدود می باشد. مورخان در مورد وجه تسمیه ملایر گفته اند که در زمان مادها در این منطقه با روشن کردن آتس برروی تپه ها اخبار را به سایر نقاط می رسانده اند و از این رو منطقه به «مل اگر» یا تپه آتش موسوم گشته است لیکن بنای شهر از قدمت دیرینه ای برخوردار نیست و مقارن با حکومت فتحعلیشاه قاجار بنا شده است. آمار استان از وجود ۱۴۸۵۴ دستگاه دار قالی خبر می دهد.

قالیهای ملایر در میان قطعات مرغوب همدان جای دارند. شایان توجه است که قالی های ملایر در شمال غرب این ناحیه، (پیرمیشین)، تهیه می شوند. کیفیت قطعات قدیمی این ناحیه قابل مقایسه با قالیهای سنه می باشند. تعداد کمی از قطعات بسیار مرغوب «میشین ملایری» همچنان به بازار عرضه می شوند.

شهرستان ملایر و بخشها و روستاهای تابعه آن یکی از مراکز پر اهمیت تولید فرش در این استان است. فرشهای این ناحیه خاصه آنهای که قدمت بافت بیشتری دارند همواره در بازارهای داخل و خارج از شهرت خوبی بهره داشته اند. در مناطق شمالی و شرقی آن مانند حسین آباد، جوکار اکثراً فرش های یک پوده و با گره ترکی و در طرح شکسته با طرحهای هراتی و ایلیاتی که از نقشهای کردی و قفقاز نشأت می گیرند بافته می شوند در حالی که بافندگان مناطق جنوبی ملایر سنتهای بافندگی مناطق فارس زبان از جمله استعمال گره نامتقارن و کاربرد دو نخ پود و نقشه های متداول در فراهان و ساروق را پیروی می کنند. قرمز و آبی تیره و زرد کمرنگ به صورت رنگهای غالب در فرش های این ناحیه دیده می شوند. در میان مراکز بافندگی جنوب ملایر روستاهای جوزان – علمدار – میشن – مانیزان شهرت بیشتری دارند در حسین آباد وجوکار فرش هایی با طرح هراتی می بافند. اشکال ترکیب دهنده نقش هراتی در این فرشها در ابعاد کوچکی طراحی می شوند. طراحان نقش قالی این نوع طرح مینیاتور هراتی را اصطلاحاً ریزه ماهی می خوانند. فرش های حسین آباد اغلب در اندازه های ذرع و نیم و دو ذرعی و همچنین کناره و اغلب با بافت متوسط به بازار عرضه می شوند. متن این فرش ها اغلب به رنگ قرمز درخشان و حاشیه پهن آنها به رنگ سفید عاجی است.

فرش های جوکار مشابه به بافت حسین آباد است با این دو تفاوت که اولاً در متن این فرش ها نقش ترنج کوچکی دیده نمی شود و ثانیاً بافت آنها در مجموع شسته رفته تر از حسین آباد بوده و با الیاف بهتری بافته شده اند. حاشیه هر دو نوع فرش مزین به طرح شیر و شکری است.

مانیزان از جمله مراکزی بوده که همواره به لحاظ تولید محصولات خوب معروف بوده است اسلیمی لچک ترنج با متن افشان و نقشه گل رزی آن مشهور است. دهات گرجایی، بیغش،

حمزه لو، میشین از جمله دهات معروف بعد از جوزانند که اولی و دومی به ترتیب داشتن طرحهای گل رزی وگردان و انگوری بزرگ مشهورند.

قالیهای ملایر با سه ترنج مرکزی بی شباهت به سبک قفقازی نیستند و در منطقه به آنها ارمنی باف نیز گفته می شود و این بخاطر اعزام اجباری ارمنیان ایروان در قرن هفدهم به منطقه و اسکان آنان در این ناحیه است.

توسک نیز به تولید قالیهای نقش برجسته ذرع و نیم و پادری و پشتی مشهور است. در جاده اراک از ملایر به طرف اراک روستای پری در حال حاضر معروفترین ذرع و نیم و تودری را تولید می کند و نقشه چاپی پری سیمای قالیبافی شهری ملایر و برخی روستاها شباهت بسیار به قالیبافی حوزه ساروق و اراک دارد. علت این امر به احتمال زیاد آنست که شروع قالیبافی در این شهر جدید التأسیس همزمان با شروع قالیبافی در شهر اراک بوده است، بدین معنی که به هنگام ایجاد شهر، برخی از صنعتگران و هنرمندان مختلف را از سایر شهرستانها به اراک و ملایر آورده اند. در میان این صنعتگران قالی باف از کرمان و کاشان و سایر مناطق قالی بافی افرادی وجود داشتنه اند. بعدها نیز حضور تجار خارجی از منطقه اراک و ساروق و رواج نقشه های گل فرنگ و گوبلنی و کف ساده منطقه ملایر را نیز بی نصیب نگذاشت.

با از بین رفتن شرکتهای خارجی، عمده قالی بافی ملایر به روستاها منتقل گردید ۸۰درصد قالی بافان ملایر در روستاهایی زندگی می کنند که در برخی از آنها از گذشته قالی بافی وجود داشته است. بافت قالیهایی با نام شاپوری در روستاهای جوزان و مانیزان تحت تأثیر قالیهای ساروق در منطقه رواج داشته است. فرشهای مناطقی نظیر جوزان، طایمه و کسب و ننج تا مدتها بعد نیز تاحدود زیادی توانست شهرت و اعتبار قالی بافی منطقه را به خوبی حفظ کند.

امروز فرشهای زیبای گذشته جوزان غالباً تبدیل به پشتی های کوچک و نهایتاً زرع و نیم شده اند و قالیچه های بوته ای طایمه را به ندرت می توان سراغ گرفت، ولی هنوز قابلیت تولید فرشهایی ظریف و محکم با رنگهای شاد و زیبا را در منطقه کاملاً می توان مشاهده کرد. روستاهای کسب و ننج تولید کننده فرشهای بزرگند ولی این فرشها متأسفانه علیرغم تولید فرشهای خوب به علت استفاده بیش از حد از رنگ قرمز (هم برای متن و هم برای حاشیه) و عدم دقت در وضوح و روشنی سیمایی مغشوش دارند.

نقشه ماهی و چهار چنگ مربو ط به این مناطق و روستای حسین آباد شامو و همچنین روستای مهدی آباد است. نقشه های متداول منطقه عبارتند از : چگینی – جوزانی – حاج خانمی – اقدسی – حسن آبادی – گلدانی – شکارگاهی – چهار فصل – خشتی – مستوفی – ماهی – چهار چنگ – لیلی – شال بافی – شاه عباسی. بطور کلی فرش ملایر بخشی متأثر از همدان و حومه و بخشی متأثر از فرشهای ساروق است.

فرشهای نوع اول یک پوده و ضخیم و فرشهای نوع دوم که فرش جوزان و سپس مانیزان بهترین نماینده آن است فرش دو پود و ریز باف تر است و فرشهای ریز باف تجاری متعلق به روستاهای داویجانی، حمزه لوی علیا و سفلی است.

غیر از مناطق حوزه ساروق فرشها غالباً از روی اورنگ (واگیره) یا ذهنی بافته می شود.

 

ملایر (نام پیشین آن دولت آباد بوده)مشخصات کلی قالی بافی منطقه ملایر

 

ابعاد

بیشتر قالیهای کوچک در اندازه های ۲/۲۵/۱ متر و تعداد کمی قالی نیز در اندازه های ۳۲ و ۴۳ متر (برای فرش کردن منازل) بافت می شوند.

 

رنگها

 قالیهایی با رنگ آمیزی موزون و هماهنگ که در آنها از قرمز و آبی بیش از هر رنگ دیگری استفاده شده است.

 

نقشها

مدال دو نیم شده یا (نیمه مدالی) که با طرح بوته ای در زمینه ای بارنگهای روشن تزئین می شود. از نقش نخل و گل با رنگها و در اندازه های گوناگون برای زمینه و حواشی استفاده می شود.

 

ساختار اولیه

تار و پود عمدتاً از جنس پنبه می باشند.

 

گره

بسته به کیفیت قالی، تعداد گره ها بسته به مقتضای درشتی یا ظرافت بافت، متفاوت است.قطعات قدیمی و نادر تقریباً همیشه بالاترین رقم گره را دارا هستند.

 

پرز

کیفیت پشم در قالی های مختلف بسیار متفاوت است. پرز قالی را نیمه بلند تا بلند می چینند.

 

کیفیت

قالی هایی با کیفیت گوناگون برای استفاده در منازل تا قطعات با ارزش و مرغوب.قالی های میشین ملایر حتی امروزه دارای کیفیتی عالی هستند. قطعات قدیمی نادر ملایر گرانبها و اغلب در گالریها و فروشهای فوق العاده یافت می شوند.  قالیچه های دو ذرعی در اندازه های ۱۳۹۲۰۶ سانتیمتر با سابقه هشتاد ساله کار بافندگان ملایری که مشابهت فراوانی از نظر طرح با فرش های قدیمی ساروق دارد.

گام ۳ – تویسرکان

تویسرکانشهری کوچک با زیبایی دل انگیز و چشم نواز، واقع در دره ای که از یک سو به کوه های الوند و از سوی دیگر به کوههای پیشکوه از جبال زاگرس محدود است. در شمال این شهر همدان، در مشرق ملایر و در مغرب استان کرمانشاه و در جنوب آن شهرستان نهاوند قرار گرفته است.

اگر نه در شهر، بی تردید در روستاهای تویسرکان به دلیل وجود زمستانهای پر برف و دهات دور از دسترس و وجود پشم و پنبه ی فراوان، از قدیم قالی بافی وجود داشته است. وجود فرشهای بالنسبه مرغوب با نقوش و رنگ آمیزی های زیبا که متجاوز از ۱۰۰ سال عمر دارند نشان ازفرش بافی مطلوب و باارزشی، حداقل در برخی روستاها یا مناطقی که دارای خان و ارباب بوده اند، می دهد.

بنابر بعضی اقوال حمزه اردلان بنابر که از خان های بزرگ تویسرکان بوده است استاد یوسف نامی را از تبریز برای بافت فرش می آورد. او بنیان گذار نوعی فرش بافی مرغوب در بعضی از روستاها منجمله روستای فتح آباد می شود. بی شک خامه ها و  نخ های مورد مصرف در طی سالها، با دست ریسیده شده و با رنگ های طبیعی محلی رنگ می شده است وما نمونه های زیبایی از این نوع پشم و رنگ آمیزی را در برخی از فرشهای قدیمی شاهد هستیم.

به طور کلی فرش بافی در تویسرکان عمدتاً روستایی است و بافندگان شهر بیشتر مهاجر و عموماً زن هستند و سطح فرش بافی در حد نازلی است. گره فرش از نوع ترکی است که با دست زده می شود. فرشهای روستایی دارای اشکال ساده و ابتدایی می باشند که در آنها پرنده و حیوانات نیز دیده می شود، قالیها درشتبافت و گوشتی و دارای پرز بلند و غالباً یک پود هستند.

بافندگان روستایی به علت سقوط کیفیت فرش از نظر جنس و رنگ و نقوش اصلاح نشده (تکراری و غلط بافی) و عدم آموزش عمدتاً فقیرند. برخی از روستاهای مهم قالی بافی عبارتند از :

روستای بیرده (ابودردا)، اشتر مله، سیادره، پیرپازول، شهرستانه، گل زرد، تخته گلی، تخته سفید، بابا کمال و یعقوب شاه.

معروفترین نقشه ی تویسرکان به نام اصادوقی (آقا صادقی) بنا به اظهار اهالی از روستای اوبدردا سرچشمه گرفته است و همچنین نقشه مالیچه (که به نام اژدر نیز نامیده می شود) و نقشه دارایی (که همان اصادوقی است) و نقشه ی زاغه که مربوط به دو روستای ابودردا و مالیچه و روستای زاغه است که قالی بافی نسبتاً خوبی دارند. فرشهای تولیدی از ۲ متر تا ۱۲ مترمربع
می باشد. در حال حاضر در تویسرکان حدود ۱۰۰۰۰ دستگاه قالی بافی وجود دارد که در حدود ۷۰۰۰۰ متر قالی تولید می کنند که با وجود کیفیت نه چندان بالای آنها عموماً صادراتی هستند.

تعاونی فرشهای دستباف تویسرکان با تلاش و دلسوزی برخی جهادگران شکل گرفته و در حال حاضر در حدود ۳۸۰ عضو دارد که تعاونی بر کار آنها نظارت داشته و سعی بر آن دارد که ضمن فلزی کردن دارها بافت با قلاب را آموزش دهد.

اگر چه تلاش شرکت تعاونی در افزایش توان اعضا در تغییر بافت فرشهای ضخیم به فرشهای ریزباف تر در نوع خود تلاش مطلوبی است ولی باید در نظر داشت که می توان با اصلاح رنگ بندی و شناسائی و اصلاح نقوش بومی و محلی خدمت بیشتری به این تولیدات کرد. همچنان که در مورد استفاده از رنگهای بنفش و نارنجی و آبی به طور کلی رنگهای تند و زننده یی که در فرشهای روستایی وارد شده و یکی از علل سقوط کیفیت فرشهای حومه ی تویسرکان است.

 

تویسرکانمشخصات کلی فرشبافی منطقه تویسرکان

تقریباً اکثر مشخصات رنگ و بافت نهاوند و ملایر از جمله تسلط رنگ آبی تند در فرشهای تویسرکان نیز دیده می شود ولی کیفیت مواد بکار رفته در فرشهای آن از بافته های ملایر و نهاوند نامرغوب تر بوده و همچنین فرشهای آن کوتاه تر و باریک تر از فرشهای نهاوند بافته می شود. در تویسرکان فرش در اندازه های پشتی، دو ذرع و چارک، ذرع و نیم، دو ذرعی و کناره بافته می شود بافت فرشهای بزرگ ندرتاً در آن صورت می گیرد.

قالیچه ها معمولاً با ۲ و یا ۳ ترنج مختلف بافته می شود و طرحهای گردان اغلب به شکل شکسته در آنها مورد استفاده قرار می گیرد.

گام ۴ – نهاوند ، کبوتر آهنگ ، مهربان ، اسد آباد ، در گزین و چهار بلوک

 نهاوند ، کبوتر آهنگ ، مهربان ، اسد آباد ، در گزین و چهار بلوکنهاوند

نهاوند از شمال به تویسرکان و کنگاور (کرمانشاهان)، از مشرق به ملایر و از جنوب به آلشتر (استان لرستان) و از مغرب به دلفان محدود می باشد. شهرستان نهاوند از دو بخش مرکزی، شامل دهستانهای علیا و سفلی، مجموعاً ۱۳۵ روستا و بخش خزل شامل دهستانهای خزل و سلگی با ۱۰۵ روستا، تشکیل شده است.

بافندگان نهاوند عمدتاً زنان هستند که نقوش اصیل و زیبایی را از قدیم به یاد دارند و می بافند. نقوش کله گی عشوند- برگ بته ای- تاریخی- گل دستمالی- برچک در روستاهای اوشون، کله خان، بن سره، برچک، زرائین، توچغاز، اوج زمان، کرتیل آباد، ابدز و در روستاهای دیگر بافته می شود. متن فرشها عمدتاً سیاه است و رنگهای نارنجی و سرخ در آن بکار رفته است. اکنون مصرف پشمهای نامرغوب به جای پشمهای محلی و مرغوب گذشته و رنگهای جوهری، نارنجی و سرخ های تندو زننده به مرغوبیت و زیبایی پر احساس فرشهای نهاوند آسیب بسیار رسانیده است. این فرشها هنوز به خاطر جوهره ی ذاتی و حفظ ویژگیهای نقش و رنگ آمیزی خویش تا حدودی بازار دارند. شیوه ی بافت فرشهای نهاوند شبیه فرشهای همدان است گره فرشها عمدتاً ترکی و در برخی فارسی بر روی دارهای عمودی بافته می شوند. فرشهای نهاوند عمدتاً تک پود و از نوع پرز بلند و ضخیم و گوشتی هستند.

در شهرستان نهاوند فرشهایی در اندازه های بزرگ و کوچک دو ذرعی های باریک و کناره های پهن و ندرتاً ذرع و نیم با رنگهای نسبتاً تند قرمز و آبی بافته می شود. فرشهای لچک و ترنج نهاوند علامت مشخصه ویژه ای دارند که به سهولت از طرحهای مشابه در نواحی مجاور تشخیص داده می شوند بدین کیفیت که موتیفها و دسته گلهای حاشیه در فواصل معین با شکافتن نوارهای محافظ حاشیه در زمینه فرش تداخل می نمایند و این کیفیتی است که در طرحهای مناطق مجاور کمتر دیده می شود.

 نهاوند ، کبوتر آهنگ ، مهربان ، اسد آباد ، در گزین و چهار بلوککبوتر آهنگ

کبوتر آهنگ تا حدود سال ۱۹۳۶ دوره ای از شکوفایی را می گذراند و قالیهای بافته شده این زمان به طور معمول ضخیم و متراکم بود و زمینه ای به رنگ  قرمز داشت و طرح آن نگاره های کوچک و تکراری گل و بته بود با ترنجی به رنگ آبی سیر و لچکهایی به رنگ سبز و حاشیه ای که حالتی «نامشخص» داشت (و گونه ای از آن در همدان به نام «علیه» معروف است) و همه این عوامل، قالی کبوتر آهنگ را زیبا نشان می داد ولی در این زمان بازرگانان امریکایی با وعده خرید قالیهای این محل، بافندگان را وادار کردند نقشه های با نگاره سرخس مانند را که مورد پسند بازار آمریکا بود (و در قالی ساروق بکار می رفت) ببافند که نتیجه کار کنترل طرح در قالیهای کبوتر آهنگ شد و آنگاه همه سنتهای قالیبافی این محل به هم خورد. در بافت، گره جفتی معمول شد. در رنگرزی، از رنگهای آنیلینی بهره گرفتند در رنگبندی، به جای آبی سیر، رنگ سیاه به کار رفت. اینک کبوتر آهنگ و چند روستای پیرامون آن از جمله مراکزبافندگی منطقه همدان هستند که قالی به قطع بزرگ می بافند.

رنگرزان کبوتر آهنگ از قدیم در کار خود از تجربه ای سرشار برخوردار بوده اند. آنها در تهیه نوع رنگ آبی درخشان که اصطلاحاً پر طاووسی خوانده می شود و رنگ طلایی پر مایه ای که از گیاه اسپرک تهیه می کنند مهارت زیادی دارند. کار این رنگرزان را بافندگان منطقه با بافت فرشهایی در اندازه های۴۳  و گاهی بسیار بزرگ بر روی دارها تکمیل می کنند. رنگ متن فرشهای آن اغلب قرمز و یا بژ است.

 نهاوند ، کبوتر آهنگ ، مهربان ، اسد آباد ، در گزین و چهار بلوکمهربان

در هفتاد کیلومتری شمال همدان منطقه مهربان قرار گرفته که از جمله مراکز مهم تولید فرشهای مرغوب همدان است گر چه دامنه نفوذ این حوزه با گستردگی بسیار حتی بخشهایی از روستای قروه را در جنوب نیز شامل می شود، لیکن روستاهای شمال آن مانند قوشجه، سرخ آب، کهنه حصار، دالی چو، سرایجوق و چند ده مجاور تحت تأثیر ویژگیهای خاص بافندگی بیجار قرار گرفته است.

چورسخ و اوزون دره از جمله مشهورترین دهات حوزه مهربانند که اولی قالیچه های ذرع و نیم را با استفاده از نقشه های لچک ترنج و ماهی درهم و دومی قطعهای کوچک خرک و کناره را با استفاده از نقشه های افشان، لچک و ترنج و دیگر نقشه های متداول در حوزه مهربان نظیر ماهی، نقشه خمسه، دسته گلی و دستگاهی را به بازار عرضه می دارند.

در مهربان دو نوع فرش بافته می شود. یکی گونه قدیمی که بیشتر در طرح شکسته و با اندازه های دو ذرعی و کناره های عریض بوده و نوع دیگر که غالباً به صورت کناره های طویل و باریک . با قالیچه هایی در سبک فرش های ساروق آمریکایی می باشد. کیفیت الیاف و رنگهای آنها نسبتاً خوب است. رنگهای مسلط در فرش های آنان قرمز تیره و آبی است اما کاربرد سایر الوان مانند زرد طلائی، بژ و آبی روشن نیز در میان رنگرزان این ناحیه کم و بیش معمول است. به استثنای اندازه های یاد شده فرش هائی با اندازه های بزرگ نیز در این منطقه بافته می شود.

فرش منطقه ای مهربان متأثر از حضور دو گروه کردنشین و ترک نشین است. فرش مناطق کردنشین از قالیبافی پیشرفته منطقه ی بیجار با بافت محکم و ظریف و دو پود تأثیر گرفته است در حالی که فرش مناطق ترک نشین کیفیت عمومی فرشهای روستایی همدان را داشته و غالباً درشت باف و تک پود است. فرشها معمولاً از روی یک واگیره به نام اورنگ که نقشه فرش بر آن بافته شده است تهیه می شود. با آنکه کیفیت فرشی این منطقه نسبت به فرشی که در زمان نویسنده و تاجر انگلیسی وجود داشته تفاوت بسیار کرده است ولی هنوز در روستاهای سوباشی و علیصدر و کیتو فرشهای ریزباف و خوبی بافته می شود و اگر پشم و رنگ خوبی در اختیار آنها قرار گیرد می توانند تا حدودی احیاء کننده ی کیفیت فرشهای مشهور گذشته باشند. روستاهای دیگر مهربان نظیر داقداق آباد، رامیشان، خان آباد، نوآباد و سردار آباد و گل تپه  توان بافت فرشهای خوب را دارند. در عین آباد نوعی خرک با نقش لیلیان بافته می شود.

 نهاوند ، کبوتر آهنگ ، مهربان ، اسد آباد ، در گزین و چهار بلوکاسد آباد

اسد آباد شهری کوهستانی با زیبایی چشم نواز و رویایی در دره زیبایی از ارتفاعات الوند بر سر راه همدان به کرمانشاهان قرار دارد. آب و هوای مطلوب و طبیعت سر سبز و حاصلخیز این منطقه را به طور طبیعی از قدیمیترین ایام محل سکونت مردمان مختلف کرده است. اگر چه در اسد آباد همواره قالی بافی جریان داشته است ولی عمدتاً تأثیر قالیبافی کرمانشاه (سنقر) و منطقه بیجار بر آن مشاهده می شود.

در منطقه اسد آباد در حدود ۸۰۰۰ دستگاه قالیبافی وجود دارد که عمدتاً در روستاهاست. دارها عموماً از نوع تبریزی و با چله گردان بوده و بعضاً از نوع دارهای فارسی (با چله دوختنی) نیز استفاده می شود. بافت معمولاً با قلاب و بیشتر یک پود است و فرشهای خوب گاه با دو پود بافته می شود.

مواد اولیه از همدان و اتحادیه بازرگانی شرکتهای تعاونی و گاه حسین آباد کلیایی و برخی مناطق دیگر تهیه می شود. گاهی از اوقات پشم را خریداری کرده و تابیده و در محل رنگ می کنند. رنگها غالباً شیمیایی است وگاه از رنگ طبیعی رناس استفاده می شود.

غیر از قالیبافی که در شهر جریان دارد، مهمترین روستاهای قالیباف عبارت از طویلان علیا و سفلی و جعفر آباد و تاجی آباد است که فرشهای خود را به صورت ذهنی و یا با استفاده از نقشه هایی که از شهر تهیه می شود می بافند.

نقشه های شناخته شده محلی عبارتند از: ماهی – ترمه – تاجی آباد – ملهم در- انجلاسی و حسین آباد که بعضی از این نقوش نظیر نقشه زیبایی ملهم در که متأسفانه بافت آن متروک شده است و نقشه حسین آباد (ماهی) معروفیت جهانی داشته اند نقشه حسین آباد که در اسدآباد بافته می شود با نقشه حسین آباد کلیایی متفاوت بوده و گنجشگی در لچک خود دارد.

اندازه های فرش به طور معمول ۲ زرع – زرع و نیم – زرع و چارک و ۸۰ سانتیمتر ۲ یا ۳ مترمربع و بندرت ۶ مترمربعی است. دو ذرعی هایی با طرح هراتی بدون ترنج و با بافت خشن در زمینه قرمز می بافند. شرکت تعاونی فرش دستباف اخیراً در منطقه با ۷۰۰ عضو شروع به فعالیت کرده و در همین حدود دستگاه قالیبافی نصب کرده است. شرکت تعاونی دار و چله و خامه رنگ شده با کیفیت مطلوب در اختیار اعضاء خویش قرار می دهد و به همین دلیل احتمال توسعه آن بسیار است.

 نهاوند ، کبوتر آهنگ ، مهربان ، اسد آباد ، در گزین و چهار بلوکدرگزین (درجزین)

درگزین با ۱۷۷ روستای تابعه ، یکی از مراکز مهم قالیبافی این استان است. این شهر در شمال شرقی همدان واقع است و قدمت قالیبافی در آن از زمان شاه طهماسب صفوی است تولیدات درگزین در قطعهای ذرع و نیم، خرک، پشتی و کناره و با استفاده از نقشه های مدرج لچک و ترنج و گل بوته، کار دستگاهی، شاخ سفید، ساروقی با ظرافتی بالا انجام می پذیرد. کناره ها بیشتر در درجزین علیا و قالیچه ها در درجزین سفلی تولید می شوند قروه سنندج، شاهنجرین، فامنین از جمله مراکز مشهور درگزین است که در بین آنها فامنین در قالیبافی قدمت و اهمیت بیشتری دارد. قالیهای درجزین گر چه به لحاظ استفاده از مواد اولیه نامرغوب و رنگهای صنعتی و جوهری مثل سابق نیستند لیکن جزء قالیهای خوب همدان به شمار می روند.

تا ۲۰ سال قبل متجاوز از ۱۴۰۰۰ قالیباف بر روی دارهای موجود با استفاده از پشمهای گوسفندان ایل شاهسون فرش های یک پوده با بافت متوسط با پرز بلند و نیمه متراکم می بافند. قالی بافان درگزین از بهترین قالی بافان همدان بوده و فرش های آنها به نسبت سایر دست بافتهای این استان با قیمتهای بسیار خوب مورد معامله قرار می گیرند. طرحهای آن مشابهت فراوانی با برخی از طرحهای ترنجدار ساروق دارد.

 نهاوند ، کبوتر آهنگ ، مهربان ، اسد آباد ، در گزین و چهار بلوکچهاربلوک (لاله جین، گنج تپه)

در بین نقاط متعدد قالیبافی چهار بلوک، دو منطقه ترک زبان لاله جین و گنج تپه مشهورترند. قطعهای متداول در حوزه چهاربلوک عبارت است از قالی کلگی، کناره و خرک است و نقشه های رایج را بیشتر لچک و ترنج، کف ساده، حاشیه درهم و شکارگاهی تشکیل می دهد. بازار فروش قالیهای بهار و چهار بلوک، شهر همدان است.

گام ۵ – حسین آباد ، حاجیلو ، پیشخور ، سردرود ، مزلقان ، جوزان و آنجلاس

 حسین آباد ، حاجیلو ، پیشخور ، سردرود ، مزلقان  ، جوزان و آنجلاسحسین آباد

قالیهای تولیدی حسین آباد بیشتر به تولیدات تویسرکان شبیه اند تا به قالیهای همدان وانجلاس. جوکار در جاده همدان بطرف ملایر منطقه دیگری است که قالیهایی شبیه حسین آباد را تولید می کند. زمینه این قالیها را بیشتر بستری از گل وگیاه با زمینه لاکی تشکیل می دهد که ترنجی ظریف با طرح هندسی در مرکز ان خودنمایی می کند.

 حسین آباد ، حاجیلو ، پیشخور ، سردرود ، مزلقان  ، جوزان و آنجلاسحاجیلو

برخی از معروفترین مراکز قالیبافی همدان نظیر کبوترآهنگ که با روستاهایی مثل داقداق آباد، دستجرد، امیر آباد، رامیشان آباد، یک گروه قالی بافی را تشکیل می دهند، در حوزه حاجی لو قرار دارد. در کبودرآهنگ قالیهای یک پودی نیز متداولتر است و نقشهای رایج، لچک و ترنج، گل فرنگ وکف ساده است. بافندگان کبوترآهنگ برخلاف مناطق روستایی بافت قالی را از روی نقشه می بافند. از سایر نقشهای رایج در حوزه حاجیلو نقشه گل پیازی و قره داغی را می توان نام برد.

 حسین آباد ، حاجیلو ، پیشخور ، سردرود ، مزلقان  ، جوزان و آنجلاسپیشخور

حوزه پیشخور شامل ۲۵ ده قالیباف است، و صادقلو از مهمترین دهات این حوزه کوچک است. نقشه های لچک و ترنج زمینه سفید و ماهی در قطعهای کوچک (خرک و ذرع و نیم) از جمله طرحهای مورد استفاده این حوزه است.

 حسین آباد ، حاجیلو ، پیشخور ، سردرود ، مزلقان  ، جوزان و آنجلاسسردرود

سردرود در شمال همدان بین درگزین و مهربان واقع شده که بیشتر تولید کناره و خرک را با استفاده از نقشه های لچک و ترنج گل و بته دار، درختی، خشتی و قره داغ به عهده دارد. زمینه آنها نخودی شتری یا سرخ می باشد روستای خورونده که مردم آن به زبان کردی و ترکی سخن می گویند و روستای قالیش از جمله معرفترین مراکز بافندگی این حوزه اند حوزه خمسه در شمال سردرود، شمال شرقی مهربان که بخش شمالی آن تا حدود زنجان نیز کشیده می شود با بیش از ۱۰۰ روستا که مهترین آنها دره قلاجوق است قالیهای نه به خوبی قالیهای همدان تولید می کنند. بافته های سردرود از آنچه در خمسه تولید می شود نامرغوبتر است.

 حسین آباد ، حاجیلو ، پیشخور ، سردرود ، مزلقان  ، جوزان و آنجلاسمزلقان

فرشهای خوبی در بعضی از دهات شهرستان ساوه نیز بافته میشود. از همه معروفتر نوبران است که بنام مزلقان معروف میباشد که در شرق ناحیه “درجزین” در ۶۰ کیلومتری ساوه در سر راه همدان قرار گرفته. فرشهای مزلقان که بویژه در بازار همدان عرضه میشود دارای نقشی است که در بین هزاران قالی توجه اهل ذوق را جلب می نماید. زمینه آنرا دو خط شکسته احاطه کرده و این دو خط در اطراف ترنج مرکزی بطور عکس نمایان است.

قالیهای مزلقان از تولیدات غیر معمول ناحیه همدان بشمار می آیند. بهترین نمونه های این ناحیه مربوطه به «کردار» هستند که گاه با نام موصول به بازار عرضه می شوند.

 

ابعاد

منحصراً قطعاتی کوچکتر از اندازه های ۲۰/۲ ۵۰/۱ یافت می شوند. کناره های ناحیه کردار در بازار نادر و کمیابند و قطعات در اندازه های معمول (اتاق) را بسختی می توان یافت.

 

رنگها

رنگهای زمینه عبارتند از آبی و قرمز  تیره و قهوه ای. رنگهای زینتی و متضاد شامل سبز و زرد و سفید و سیاه می باشند.

 

نقشها

در زمینه فرش طرح مدالی خاص و غریبی با نقشهای قلاب مانند و ترمه ای که با گل و دیگر نقشهای ساده تزئین شده اند به چشم می خورد. حاشیه اصلی ساده و کم نقش است که با خطوط مضاعفی احاطه شده. از خصوصیات بارز قالی مزلقان روشنی و ملاحت رنگ آمیزی آن (معمولاً سفید) و استفاده از خطوط کنگره ای که طرح ترمه ای شکل مدال مرکزی را از زمینه جدا می کند و می باشد.

 

ساختار

جنس تار و پود مختلف و گوناگون است. گاه هر دو از جنس کتان و گاه پود از موی بز تهیه می شود.

 

گره

از گره فارسی و ترکی استفاده می شود.

 

پرز

پشم محکم و براق که نیمه بلند چیده می شود. گاه قالیهای ظریف بافت کوچک پرزی بسیار کوتاه دارند.

 

کیفیت

قالی های مزلقان از قطعاتی با کیفیت متوسط و مناسب برای منازل بشمار می آیند. قالیهای قدیمی کردار با رنگهای مات و کم زرق و برق به ندرت یافت می شوند. قطعات آنتیک و عتیق مطلقاً بچشم نمی خورند.

 حسین آباد ، حاجیلو ، پیشخور ، سردرود ، مزلقان  ، جوزان و آنجلاسجوزان

در سواد شهر ملایر روستای معروف جوزان قرار دارد. روستایی که از دیر زمان قالیچه های خوش نقش و با دوام و پر جلال آن در بازار از شهرت خوبی بهره مند بوده است. روشهای بافت و نوع گره و حتی متدهای رنگرزی جوزان خاصه طریق استحصال رنگ قرمز که از ترکیب روناس و دوغ آنرا بدست می آورند مشابهت فراوانی با کار دست جمعی رنگرزان ، طراحان و بافندگان ساروق دارد.

 حسین آباد ، حاجیلو ، پیشخور ، سردرود ، مزلقان  ، جوزان و آنجلاسآنجلاس

در دامنه الوند همدان قرار دارد شهرت این محل از قدیم بخاطر مرغوبیت فرشهایش بوده است. دو نوع طرح بته میری و هراتی در آنجا بافته می شود.  که هر دو در متنی به رنگ قرمز روناسی بافته می شود. از دیگر نقشه هایی رایج این کانون گونه های ماهی لچک ترنج و ساده است.

تمام تولیدات حومه همدان که اکثراً قالیهای کوچک دو ذرعی و نیم پشتی و کناره به عرض ۷۵ تا ۱۰۴ سانتی متر و طول ۳ یا ۴ ذرع با رجشمارهای نسبتاً بالا  با نام انجلاس مشخص می شود. قالیچه های انجلاس همواره جزء بهترین تولیدات منطقه بشمار می رفته است و اکنون نیز از قالیچه ها از حیث طرح و مواد نسبت به سایر مناطق پیشی دارند. طرح هراتی که در این ناحیه بافته می شود فاقد لچک ترنج است و لچکهای مثلثی شکل آن با زمینه فیروزه ای تعادل رنگی دلپسندی را ارائه می دهد.

دو نوع نقش بوته میری و هراتی که نمونه اش در اینجا مشاهده میشود در آنجا بافته میشود. برگهای دندانه دار در اطراف لوزیهائیکه گل مرکزی را احاطه کرده اند. نقش این قالی شبیه فرشهای قدیم فراهان است. اکنون این نقش دیگر در فرشهای انجلاس معمول نیست و بیشتر نقش بوته میری مانند فرشهای سرابند بافته میشود.

نقش غیر متقارن زمینه فرش چندان چشم گیر نیست. اگر با توجه زیاد باین قالی نظر بیاندازیم نقشهای لچک آنرا مانند آدمک – حیوانات اهلی – عنکبوت و علامت روشنائی و گاه بگاه دو تا بوته جقه کشف خواهیم کرد. سه حاشیه گلدار زمینه فرش را احاطه کرده و بین زمینه که رنگ آمیزی بسیار تندی دارد و حاشیه اول فرش با نقشهای مختلف و رنگ قهوه ای ملایم نظر بیننده را جلب می کند.

ترکیب این فرش مخلوطی است از نقش همدان (در وسط) و نقش فراهان (در گوشه های فرش). شاخ و برگها وشاخه های شکوفه دار که زمینه سرمه ای رنگ فرش را پر کرده اند بسیار زیبا نقاشی شده اند در صورتیکه گوشه های روشن آن مخصوص فرشهای فراهان است. حاشیه گلدار این قالی برنگ آبی آسمان بسیار زیبائی است.

ادامه خواندن “چطور از اطراف همدان فرش دستباف خرید کنیم؟”

از کجا فرش ماشینی بخرم؟

در این یادداشت می‌خواهیم به شما بگوییم که بهترین و بهترین مکان ها برای خرید فرش ماشینی و دستباف کجاست و اساساً فرش را از کجا خرید کنید !؟ با ما باشید

احتمالا شما هم مانند ما از خودتان پرسیده اید که کدام فرش مناسب است؟ چه مدلی خوب است؟ کدام کارخانه و برند، بهترین فرش را تولید می کنند؟و اساسا اینکه فرش ماشینی یا دستباف را از کجا بخرم؟

تاریخ فرش از کجا فرش بخریم؟

به صورت سنتی اگر قصد خرید فرش را داشته باشید باید به بازار فرش فروش ها مراجعه کنید و اگر قیمت آیتم مهمی برای شما محسوب می شود و در پرداخت هزینه خرید فرش محدودیت دارید، باید به مراکز فروش فرش مراجعه کنید. در کشورمان برای بازار فرش ماشینی و بازار فرش دستباف، شهری را به عنوان مرکز اصلی آن انتخاب کرده اند. پایتخت فرش ماشینی ایران و یا حتی جهان شهر کاشان است و فرش ماشینی کاشان یکی از محبوب ترین و پرفروش ترین محصولات در میان سایر شهرهای تولید کننده فرش ماشینی است.همچنین از شهر تبریز نیز به عنوان پایتخت فرش دستباف یاد می شود.

خب اگر قصد خرید به شکل سنتی داشته باشید و برای صرفه جویی به یکی از دو شهر کاشان و یا تبریز مراجعه کنید، فراموش نکنید که باید هزینه سفر و اقامت خود به قیمت نهایی فرش را اضافه کنید و همچنین هزینه کرایه بردن فرش به شهر خودتون و خب سر جمع این هزینه ها مشخص هست که نباید زیاد تفاوتی با خرید از شهر خودتون داشته باشه.

اما پیشرفت تکنولوژی کار رو برای شما خیلی آسان کرده. شما می تونید با مراجعه به فروشگاه های اینترنتی فرش، علاوه بر تحقیق و مقایسه فرش های مختلف، می تونید فرش ها رو به ارزان ترین قیمت ممکن خرید کنید و همینطور از شر هزینه مسافرت و کرایه حمل فرش هم خلاص شوید!

تاریخ فرش از کجا فرش بخریم؟
فروشگاه های اینترنتی زیادی در زمینه فروش اینترنتی فرش راه اندازی شده اند که خب بعضاً با هدف فروش محصولات بنجل توسط برخی کارخانه داران راه اندازی شده اند. همچنین برخی فروشگاه های اینترنتی بجای عرضه محصولات با کیفیت و استاندارد به فروش اینترنتی فرش های بی کیفیت اقدام کرده اند. پس بهترین کار قبل از خرید اینترنتی فرش، اطمینان از سایت فروش اینترنتی فرش هست؛ اما نگران نباشید. ما ملاک های سنجش و اطمینان از خرید فرش رو در اختیار شما قرار می دهیم.

یکی از اولین نکاتی که باید توجه داشته باشید نماد اعتماد الکترونیک فروشگاه اینترنتی فرش است. نماد اعتماد الکترونیک توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت برای اطمینان به خریداران و پس از هویت سنجی فروشگاه داران به آن ها اعطا می شود. نماد اعتماد الکترونیک دو نوع می باشد، یک ستاره و دو ستاره. پیشنهاد ما این است که حتماً از فروشگاه فرشی خرید کنید که نماد اعتماد الکترونیک دو ستاره دارد، زیرا آن سایت از پروتکل امن و ایمن SSL برای مشتریان خود استفاده کرده و در پرداخت اینترنتی هزینه فرش و همچنین حریم شخصی شما دارای امنیت بالایی می باشد.

تاریخ فرش از کجا فرش بخریم؟

دومین نکته ای که باید مد نظر داشته باشید این است که سایت فروش اینترنتی فرش که به آن مراجعه می کنید دارای نماد ثبت در وزارت فرهنگ و ارشاد باشد. به قول معروف کار از محکم کاری عیب نمی کنه. پس بعد از نماد اعتماد الکترونیکی، به نماد ثبت رسانه های دیجیتال و کد شامدی که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به سایت ها اعطا می شود توجه کنید.

اما سومین و شاید اصلی ترین نکته ای که به نظرمیاد خیلی مهم است در انتخاب فروشگاه اینترنتی فرش، قدمت اون سایت هست. سایت هایی که قدمت زیادی دارند اعتبار بیشتری هم دارند، چرا که اگر شکایت از یک فروشگاه اینترنتی زیاد بوده باشه، قاعدتا سریع توسط قوه قضاییه و پلیس فتا رسیدگی و اون سایت مسدود و فیلتر میشه. ولی سایت هایی که عمرشون از ۳-۴ سال بیشتر نمی گذره رو نمیشه زیاد بهشون اعتماد کرد. سایت هایی که زیر یکسال عمر دارند رو که دیگه هرگز!!

خب حالا شاید بپرسید چطور قدمت یک سایت رو بدونیم؟ پاسخ ما این هست کاری نداره! کافیه شما برای دامنه های بین المللی (که به com و یا net و یا org و …)  ختم میشن به سایت WHOIS مراجعه کنید و برای دامنه های اینترنتی ایران (که به ir ختم می شوند) به  whois.nic.ir و آدرس فروشگاه اینترنتی فرش رو چک کنید. برای مثال من دو تاسایت رو با هم مقایسه می کنم:

تاریخ فرش از کجا فرش بخریم؟

همونطور که در شکل بالا می بینید ما قدمت چند سایت فروش اینترنتی فرش ماشینی رو بررسی کردیم. البته تعداد سایت های فرش زیادی وجود داشت که اکثرا دارای عمری کمتر از یکسال بودن. ولی ما سعی کردیم سایت هایی که قدمت بیشتری دارن رو بررسی کنیم که همونطور که مشاهده می کنید غیر از سایت irancarpet.org بقیه سایت ها تقریبا ۲ سال یا کمتر سابقه فعالیت دارند. پس قبل ار خزید اینترنتی فرش از موارد بالا اطمینان کسب کنید.

در مطلب بعدی در مورد انتخاب یک فرش خوب با شما صحبت خواهیم کرد.

امید به اینکه با در اختیار داشتن این اطلاعات فرش انتخابیتان بهترین فرش از نظر زیبایی و کارآیی باشد.

تاریخ فرش از کجا فرش بخریم؟

تاریخچه فرش ماشینی

فرش ماشینی گونه‌ای مصنوعی از قالی است که بر خلاف قالی دستبافت توسط ماشین‌آلات صنعتی بافته می‌شود. به دلیل سرعت تولید و همچنین ارزان بودن مواد اولیه نسبت به قالی دستبافت قیمت ارزانتری دارد و از مزایای آن ساده‌تر بودن اجرای آن، بهتر بودن نقش و باکیفیت‌تر انواع تصاویر هنری و شخصی روی آن است.

پیشینهٔ درهم‌تنیدنِ الیاف در ایران برای تولید منسوجات به‌خصوص پارچه، به هزارهٔ پنجم پیش از میلاد می‌رسد. آثار گرانبها و زیبایی که از بخشهای مختلف ایران به دست آمده، گواه آن اند که منسوجات ارزشمند و بحث‌برانگیزی در این دوران وجود داشته‌اند، ازجمله تابوت سفالی دوران دالما، کردستان، همچنین آیینهٔ مسیِ زنگ‌زدهٔ نوعِ ایلامی در سییَلک و سایر مناطق.

بعد از گذشت سالیان متمادی، تقریباً در هزارهٔ دوم پیش از میلاد، انسان توانست چگونگیِ به‌هم‌ریسیدنِ نخ‌ها و ساختنِ طناب را کشف کند. این اکتشاف مانند تمام اکتشاف‌های تاریخ فواید بسیار سودمندی برای هنر و صنعتِ آن دوران داشت. از جمله آن که از رشته‌های درهم‌تنیدهٔ طناب مانندی برای زیباییِ ریشه‌های فرش استفاده می‌کردند. آثار به‌دست‌آمده از مناطقی مانند گورهای مارلیک،قلعهٔ کوتی در دیلمان، و همچنین حسنلو نزدیک ارومیه شاهدهایی بر این ادعا هستند.

https://sc01.alicdn.com/kf/UT8wl7MXfFaXXagOFbXA/persian-machine-made-carpet-1000-Reeds-Iran.jpg

تاریخچه پیدایش فرش ماشینی در کشورمان نشان می‌دهد که این محصول در ایران عمری تقریباً ۴۰ ساله دارد. در ابتدای دهه ۵۰ اولین فرش ماشینی تولید داخل در کارخانجات مخمل و ابریشم کاشان توسط ماشین‌های مخمل بافی ژاکارد و با الیاف مصنوعی براق و پرز نسبتاً کوتاه و وزن سبک، بافته و روانه بازار گردید.

https://sc01.alicdn.com/kf/UT85TqLXs8aXXagOFbXR/Iran-Machine-Made-Carpet-Toranj-Persian-Rug.jpg

فرش مناسب آشپزخانه

در این مطلب در مورد انتخاب فرش مناسب آشپزخانه و اینکه باید به چه نکاتی دقت کنید اشاره خواهیم کرد.

نخستین نکته این است که انداختن فرش یا قالی یا گلیم در فضای آشپزخانه چندان توصیه نمی‌شود. از آنجا که رعایت نظافت و بهداشت آشپزخانه اهمیت زیادی دارد و پهن کردن فرش شیک و مناسب در فرهنگ ما عرف و رایج است و همچنین شستن فرش هم کار چندان ساده‌ای نیست، پوشاندن کف آشپزخانه با کف‌پوش‌هایی مانند گلیم‌های سبک به جای فرش‌های سنگین بهتر است.

رنگ کف‌پوش آشپزخانه باید هماهنگ با رنگ وسایل آن و ترجیحاً از رنگ‌های اشتهاآور مثل سبز، نارنجی روشن و قرمز باشد. استفاده از چنین رنگ‌هایی در کف‌پوش آشپزخانه‌هایی که اعضای خانواده غذایشان را در آنجا می‌خورند، فضا را برای آنها دلنشین‌تر و جذاب‌تر می‌کند. (فرش و موکت آشپزخانه)

عکس فرش آشپزخانه

کف پوش مناسب برای آشپزخانه باید سبک باشد و این به دلیل احتیاج بیشتر آن به شستشو می باشد. همچنین استفاده از فرش های سه بعدی و فانتزی در میان خانواده های ایرانی در حال افزایش است.

  • فرش در دکوراسیون منزل اهمیت بالایی دارد و تاثیر بسیار زیادی در زیبایی منزل دارد اما در کنار زیبایی فرش مورد نظر بایه به مناسب بودن فرش برای محیط مورد نظر توجه کرد.
  • هنگام خرید فرش مناسب برای آشپزخانه باید به چند نکته توجه کرد:
  • فرش مناسب برای محیط آشپزخانه باید پرزهای کوتاهی داشته باشد تا آلودگی در بین پرزهای آن تجمع نکند.
  • فرش ماشینی سبک برای آشپزخانه مناسبتر است تا شستشوی آن راحت تر باشد .
  • از فرش ارزان قیمت در آشپزخانه استفاده کنید تا در صورت سوختگی بتوان آن را راحت تعویض کرد.
  • فرشی که رطوبت کمتری جذب کند برای محیط آشپزخانه بهتر است زیرا از پوسیدگی فرش جلوگیری میکند .

با توجه به توضیحات داده شده گلیم فرش بهترین گزینه برای  است و تمام خصوصیات گفته شده را دارد .

استفاده از فرش و  مزایای زیادی بهمراه خود دارد. بدون شک اصلی ترین مزیت آنها، افزایش زیبایی و شکوه دکوراسیون آشپزخانه خواهد بود. فرش و قالی مناسب آشپزخانه نیز مانند سایر اسباب و وسایل منزل در طرح و رنگ های بسیار متنوعی وجود دارد. همانطور که می دانید آَشپزخانه مکانی است که در آن فعالیت های زیادی به صورت روزانه صورت می گیرد و به دلیل اینکه همیشه در معرض مواد غذایی است، بسیار سریع تر سایر اتاق های منزل کثیف می شوند بنابراین اگر قصد استفاده از فرش و قالی را در آشپزخانه خود دارید بهتر است از مدل های رنگ تیره خریداری کنید تا کثیفی را خیلی زود نمایان نکند. اگر می خواهید از رنگ های روشن استفاده کنید توصیه می شود مدل های را انتخاب کنید که اشکال و طرح های پر و پیچیده ای داشته باشند تا اجازه خودنمایی آسان به لک ها را ندهند.

در کنار توجه به رنگ قالی و فرش باید به جنس و کیفیت مواد بکار رفته در آنها دقت بسیار زیادی کنید.

مناسب ترین فرش و قالی ها برای آشپزخانه آنهایی هستند که از موادی نرم، لطیف، با دوام و ۱۰۰ درصد قابل شست و شو بدون از دست دادن شفافیت رنگ در ساخت خود استفاده می کنند. چنین فرش و قالیچه ای برای محیط آشپزخانه کاملا مناسب هستند بطوریکه می توان از آنها برای محیط های خارج خانه نیز استفاده کرد بدون اینکه مشکلی برای انها ایجاد شود.

در شکل های زیر مدل های بسیار متنوع و جدیدترین فرش و قالیچه مناسب آشپزخانه را در طرح های مدرن، کلاسیک، امروزی و آنتیک مشاهده خواهید کرد که هر کدام حسی خاص و جلوه ای باشکوه در دکوراسیون محیط اطراف خود ایجاد کرده اند.

برای اینکه دکوراسیون داخلی آشپزخانه جذاب تر شود، استفاده از یک فرش مناسب با فضای آشپزخانه بسیار مهم است. در ادامه این مطلب تصاویر زیباترین و شیک ترین مدل فرش آشپزخانه را مشاهده خواهید کرد.

رنگ و طرح فرش باید با رنگ مجموعه اتاق یا محلی که در آن قرار می گیرد، هماهنگ باشد.

 

مدل فرش آشپزخانه با طرح های مدرن و فانتزی

استفاده از فرش برای آشپزخانه مزایای بسیاری دارد و مهم ترین مزیت آن این است که جلوه و زیبایی خاصی به فضای آشپزخانه می بخشد. فرش آشپزخانه در طرح و رنگ های مختلفی در بازار فرش موجود است.

عکس مدل فرش شلوغ برای آشپزخانه

 

عکس مدل به روز فرش آشپزخانه

 

عکس مدل فرش ایرانی برای آشپزخانه