هنر قالی بافی دوران پهلوی

صنعت قالی بافی ایران که در قرون نهم هجری به عنوان یک صنعت نوپا مطرح شده بود، در قرون دهم و یازدهم به اوج خود رسید اما در قرن های ۱۲ و ۱۳ رو به زوال گذاشت و پس از آن نیز هرگز نتوانست شکوه و عظمت گذشته خود را باز یابد.

تولید فرش در دوران پهلوی همچنان در خانه های روستایی و شهری ادامه یافت. از مهمترین رویدادهای دوران پهلوی، تاسیس شرکت فرش بود. وضع قوانین و مقرراتی برای بهبود وضعیت کارگران کارگاه های قالی بافی در ۲۵ آذر ۱۳۰۲ از دیگر اقدامات انجام شده بود. قوانینی که ساعت کار کارگران، منع به کارگیری اطفال و همچنین وضعیت بهداشتی کارگاه های قالی بافی و نحوه نظارت بر آن ها را شامل می شد. در سال ۱۳۴۷، دولت طبق ماده واحده ای، قانون تشدید مجازات به کار گماردن اطفال زیر ۱۲ سال در کارگاه های فرش بافی را تصویب کرد. یکی از اقدامات دیگر، ارائه طرحی در سال ۱۳۵۰ در شرکت فرش برای تعیین دستمزد قالی بافان بود که اگرچه با جدیت آغاز شد، اما به مرور زمان به دست فراموشی سپرده شد.

موضوع بیمه بافندگان قالی از موضوعات چالش بر انگیز دولت های مختلف بود و پس از سال ها، در سال ۱۳۶۷ قانون بیمه بازنشستگی، فوت و از کار افتادگی بافندگان قالی و پس از آن آیین نامه اجرایی آن در سال ۱۳۷۹ به تصویب دولت جمهوری اسلامی ایران رسید.

مروری بر هنر قالی بافی دوران پهلوی

از جمله اقداماتی که در آن دوران انجام شد :
– اختراع دار قالی بهداشتی توسط یک مهندس ایرانی به نام محمد ابراهیم رجبی در سال ۱۳۵۰
– به رسمیت یافتن متر به جای زرع به عنوان واحد اندازه گیری فرش به هنگام خرید و فروش
– انتشار و استفاده از کاغذ شطرنجی چاپ شده در طراحی فرش
– صدور دستوری در سال ۱۳۰۸مبنی بر سرشناسه کردن فرش ایرانی با الصاق قطعه ای سیمین یا پارچه سفید که بر روی آن عبارت Made in Persia درج شده بود.
– تاسیس موسسه قالی بافی ایرن در سال ۱۳۰۹
– تاسیس شرکت سهامی فرش ایران در سال ۱۳۱۴
– تاسیس و راه اندازی موزه ملی فرش ایران در سال ۱۳۵۶ .

آمار دقیقی از تعداد کارگاه های قالی بافی یا تعداد بافندگان قالی در اوایل دوران پهلوی وجود ندارد و اولین آمار تخمینی برای سال ۱۳۱۹ ه.ش. است که حدود ۲۵۰ هزار قالی باف را در ایران تخمین می زند. براساس سرشماری سال ۱۳۴۵ کشور، تعداد ۲۵۰ هزار خانواده بافنده در ایران وجود داشته است. دقیق ترین آمار مربوط به سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۵۵ است که در آن تعداد کارگاه های قالی بافی در ایران ۱۴۴,۲۰۸ کارگاه ذکر شده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *