باورها و ارزش‌ها، بهترين راهنما و مشاور زندگي شما هستند.(آنتوني رابينز)
خوش آمدید - امروز : دوشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷
خانه » آرشیو برچسب: فرش ایران

بایگانی برچسب ها: فرش ایران

تاریخچه گلیم و فرش در ایران

در طول تاریخ فرش و تابلو فرشهای ایرانی از نظر زیبایی و هنر نقش مهمی در اقتصاد کشورو خانواده ها داشته که شایسته است بیشترتوجه به این هنر ارزشمند که یادگار نیاکان ما میباشد و برای خلق آن رنجهای زیاد و راههای بسیار طی شده است داشته باشیم 

 

تصویر مرتبط

باید پذیرفت که پیدایش هنر ارزنده قالیبافی به یکباره و خلق الساعه نبوده بلکه به تدریج و بنا به اصول علمی و روند قدم بقدم روبه رشد حسب قواعد سنت تمدنهاو میزان علاقه واحتیاجات مردم آن روزگار بوده که راه تکامل در بافت وسایر عواعل تولید را پیموده است تا به زمان خشایارشا حدود ۲۴۸۹سال قبل رسیده است . پس قدمت و پیشینه فرش را در ایران باید در سده های پیشین تر جستجو کرد و مسائل اجتماعی مردم هر عصر مدیون جامعه پیش از خود بوده که تجربیات هنری خود را به نسل جوان تر آموخته است.

درست است که یک تخته فرش و یک روانداز اسب در منطقه پازیریک بخش جنوبی سیبری بدست آمده و تاریخ بافت آن را حدود سده پنجم قبل از میلاد می دانند ولی آراء و عقاید فرش شناسان و پژوهشگران بطور پراکنده بر آن است که قدمت فرشبافی به تمدنهای پیش تر ایران می رسد ادله این تفکر با توجه به زیبایی بافت و نقش و نگار موجود در فرش مضمون رشد تمدن و پیشرفت هنر بافندگی و صنایع دستی آن روز ایران بوده است .

نکته مستند تر آنکه در ۴۸۰ سال قبل از میلاد مسیح هنگامی که تمیستوکل ( Temistocle )سردار آتنی بعلت رشگ برخی از رجال آتن به او تهمت خیانت زدند و مورد مذمت و اتهام قرار گرفت و حتی جان وی در معرض خطربود بنابراین برای نجات جان خود به ایران گریخت . چون کشور یونان در آن زمان در حال اهتزاز با کشور بزرگ ایران قرار داشت خشایارشا که پادشاه ایران بود با نگرش کسب اطلاعات نظامی و اوضاع واحوال اقتصادی و اجتماعی یونان با مهربانی با وی رفتار کرد و حتی هدایای ارزنده ای از جمله چند قطعه قالی وگلیم های زیبایی که دارای نقش و نگار دلفریب و گیرا که با دستهای هنرآفرین فرزندان ایران بافته شده بود به وی داد . سردار آتنی که از قبل به زیبایی گلیم وفرش ایران آگاه بود تا هدایای فرش و گلیم را دید مورد پسند قرار داد و تعریف و تمجید از آن کرد که این امر در تاریخ فرشبافی ایران یک سند قطعی و مورد اطمینان بایستی در نظر گرفته شود .

یا گزنفون در کتاب بازگشت ده هزار یونانی می نویسد :در یک مهمانی که سوتس (Seuthes ) امیر تراکیه حضور داشت بعنوان هدیه یک تخته فرش ایرانی به وی داده می شود بدیهی است آنچه را که به امیر کشوری هدیه می دهند چیزی نفیس و ارزنده ای باید باشد پس نتیجه می گیریم که فرشهای ایرانی در آن زمان چنان زیبا و دلفریب بوده که شایستگی پیشکشی به پیشویان کشور ویا ملتی را داشته است .

 

 

(نقل از زندگانی مردان نامی پلوتارک )

حبیب ابن صهبان نقل می کنند هنگامی که سپاه سعد در جنگ با ایرانیان ظفر آمد آنها به کاخ مدائن رسیدند غنایم فراوان بدست آوردند مثل جامه ها زیورآلات شمشیر خسروپرویز و ده ها قلم دیگر از جمله یک تخته فرش شصت ذرع در شصت ذرع یکپارچه به اندازه یک جریب که همچون کشتزار و سبزه زار بهاران بود و متن فرش چون نهرها و لابه به لای آن همانند مروارید بود ومتن از حریر بر پودهای طلا که گلهای طلاو نقره و امثال آن داشت چشم همگان را خیره می کرد آنها خمس همه غنایم را بین خود تقسیم کردند و فرش بماند چون تقسیم آن میسر نبود سعد مسلمانان را خواند و گفت خداوند دستهای شمارا پر کرده است تقسیم این فرش مشکل است رای من این است که آن را به امیر مومنان عمر واگذاریم که هر چه خواهد کند چنان کردند گویند چون فرش به مدینه نزد عمر بردند شب خوابی دید و کسان را فراهم آورد و حمد ثنای خدارا کرد و در باره فرش رای خواست نظرهای متفاوت دادند در آن جلسه که امام علی (ع) نیز حضور داشت به عمر فرمود : ای عمرکار چنانست که گفتید اما تامل باید کرد که اگر اکنون آن را بپذیرید فردا کسانی به دستاویز آن به ناحق چیزهای بگیرند: عمر گفت راست گفتی و اندارز دادی فرش را پاره پاره کردند و تا بین کسان تقسیم نمایند که یک تکه از فرش که از بقیه تکه ها بهتر نبود به حضرت رسید امام تکه فرش را در بازار به بیست هزار دینار فروخت ( نقل از تاریخ طبری جلد پنجم )

نظر عزیزان را به سه نکته مهم معطوف میدارم:

۱-پیدایش قالی و گلیم به یکباره نبوده وبه تدریج در سده پنجم قبل از میلاد به تکامل رسیده است و حصول نتیجه می گردد خلق این هنر خیلی پیشین تر بوده است.

۲-خلق اولیه فرش در ایران بوده وبعدها از طروق مختلف به سایر نقاط انتقال یافته است .

۳-فرش ایران در طول تاریخ اعتبار جهانی داشته و همیشه بعنوان یک کالای ارزنده و سرمایه ای ایفای نقش کرده است.

فرازی از سروده شاعر خوش ذوق تقدیم به همه هنرمندان وبافندگان رنج دیده و همه کسانی که در این راه قدمهای مفیدی برداشته اند:

چو استاد دستش قلم بر رقم برگرفت بیکباره آن برگ بیمایه جان بر گرفت

چو نقشی برنگ لب لعل شیرین یار بنرمی بزد سرخیش جان گرفت

گل و بلبل سرو قامت بلندی نشاند بدین چیرگی هم غزالی دویدن گرفت

ترنجی بچند وسپس طره ای درکنار توگویی که یکباره باع عدن جان گرفت

گره از یی هم زد و رج نشاند ضخیمش یکی پودو نازک دگر جا گرفت

همه روزها را بدینگونه اش پیش برد چنین از سحر تا که شب پا گرفت

تار و پود فرش ایران

در روزگاری نه چندان دور صادرات فرش ایران رتبه اول در دنیا را به خود اختصاص می داد. در حالی که امروزه به سختی می تواند در کنار ۱۰ کالای اول صادراتی باشد. فرش ۶/۱ درصد از کل صادرات غیرنفتی دو ماه نخست امسال را به خود اختصاص داده و در رتبه بندی اداره گمرک به جایگاه نهم تنزل پیدا کرده است.از سال ۷۸ تاکنون صادرات فرش کاهش شدیدی داشته است، در حالی که در یک دهه قبل صادرات فرش یک سوم صادرات غیرنفتی ایران را به خود اختصاص می داد. طبق آمار در سال ۷۴ بیش از یک میلیارد و ۶۷۰ میلیون دلار سهم صادرات فرش ایران بوده که این رقم معادل ۳۱ درصد از صادرات غیرنفتی کشور بوده است.

اما از سال ۷۹ تاکنون روند نزولی صادرات فرش کشور ثابت بوده و همچنان ادامه دارد. چین، هند و پاکستان در تولید صادرات فرش با ایران رقابتی تنگاتنگ دارند. درحالی که در سال ۸۵ بیش از ۵/۱۲ درصد در صادرات فرش با کاهش مواجه شده است، هند ۸/۲۵ درصد و پاکستان ۳/۲۳ درصد رشد صادراتی داشته اند.هر چند که از لحاظ کیفیت همچنان هیچ کدام از کشورها نتوانسته اند جایگاه ایران را تصرف کنند. هم اکنون فرش دستبافت ایران به ۱۰۰ کشور جهان صادر می شود که بیشترین حجم صادرات به کشورهای امریکا، آلمان، ایتالیا، فرانسه و سوئیس تعلق دارد اما عدم وجود تبلیغات مناسب، سهم فرش دستبافت ایرانی را در بازارهای جهانی کاهش داده است.

کارشناسان معتقدند، فرش دستبافت از مشخص نبودن هویت ایرانی در برابر فرش های جعلی رقبای ایران رنج می برد و بیش از این توان کاهش صادرات را ندارد. به گفته حاصلی کارشناس رسمی دادگستری در حوزه فرش، یکی از عوامل عقب افتادگی صنعت فرش ایران در دوران پس از انقلاب نداشتن مدیریت صحیح در این بخش است که گریبان فرش ایرانی را گرفته است.

از حدود ۱۹ کشور تولیدکننده فرش در جهان کشورهای چین، پاکستان، افغانستان، هند و دیگر کشور های تازه وارد شده در بازار فرش با کپی از طرح و بافت فرش ایران گوی سبقت را از ایران ربوده اند. یکی از فروشندگان بازار فرش تهران در زمینه صادرات فرش می گوید: نسل جدید اروپا در پی طر ح های جدید است. هر کشوری با توجه به شرایط و اقلیم خود طرح خاصی می پسندد. به طور مثال، در ابتدا گبه حتی در ایران هم شناخته شده نبود.
اما امروزه در بازار های جهانی طرفداران بسیاری دارد. طراحان فرش ایران برای صادرات باید سلیقه جهانی را در نظر بگیرند و شروع به نوآوری در این زمینه نکند.وی در خصوص کم شدن خرید فرش ایرانی ادامه می دهد: نحوه زندگی در ایران تغییر کرده است.

جایگزین فرش های بزرگ و پشتی در خانه ها، مبلمان با یک قالیچه کوچک شده است. در گذشته در خانواده ایرانی فرش دستبافت نقش مهمی داشت اما امروزه دیگر جزء ضروریات نیست همچنین با وجود فرش ماشینی و قیمت کمتر آن نسبت به فرش دستی بسیاری از مردم توانایی خرید آن را ندارند.در حال حاضر سهم ایران در بازارهای جهانی ۴۱ درصد است. بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر بافنده روی دار قالی کار می کنند که ۸۵ درصد آن زنان هستند.

هر چند که در اواخر سال گذشته از سوی مسوولان مرکز ملی اعلام شد که طی دو سال اخیر تولید فرش دستبافت از ۵/۷ میلیون مترمربع به ۵ میلیون مترمربع کاهش پیدا کرده است که نزدیک به ۹۰۰ هزار نفر از این موضوع از نظر اجتماعی و اقتصادی خسارت جبران ناپذیری دیدند. صنعت فرش بافی ایرانی در طی قرون از نسلی به نسل دیگر انتقال پیدا کرده است. این سیر تاریخی نمادی از سیر فرهنگی ایران نیز است. کاربردهای مختلف فرش ایرانی ازجمله پوشاندن کف ها و رودری ها بوده تا علاوه بر تزئین در خانه ها عایقی حرارتی برای آنان یا چادرنشینان باشد.

قدیمی ترین فرش بافته شده را در پازیرک بصری یافتند. قدمت این فرش به قرن ۵ قبل از میلاد می رسد که زیبایی و تکنیکی بدیع را از خود نشان می دهد. این فرش هم اکنون در موزه هرمیتاژ سن پترزبورگ یافت می شود و قدیمی ترین منابع کتبی راجع به فرش کتاب های چینی هستند که مربوط به دوران ساسانی می شدند. به تاراج بردن فرش نفیس «بهار خسرو» توسط عرب ها در سال ۶۳۷ میلادی، نابودی نفیس ترین فرش همه اعصار را به دنبال خود داشت.

این فرش که در زمان خسرو اول بافته شده بود توسط مورخان عرب اینگونه یاد آور شده است: فرش دارای زمینه یی از گل ها با سنگ های گران قیمت آبی، قرمز، سبز و زرد است، سنگ طلایی زمینه فرش اشاره یی به خاک دارد، سنگ های شفاف و دیگر اشیا نمادی از آب را می نمایانند و گیاهان با ابریشم و میوه ها با سنگ های رنگی نشان داده شده اند.در دوران صفویان فرش ایرانی به نهایت زیبایی خود رسید. تقریبا ۱۵۰۰ قطعه در موزه های مختلف یا در مجموعه های شخصی در گوشه و کنار دنیا از فرش های این دوران وجود دارد.

اکثر این فرش ها با ابریشم، طلا، نخ های نقره بافته می شدند. دو تخته از نفیس ترین فرش های این دوره در موزه ویکتوریا در لندن و دیگری در موزه لس آنجلس نگهداری می شوند.در تمامی نقاط ایران فرش ها با اصالت و زیبایی خاص خودشان بافته می شوند. از این میان اما فرش های اصفهان، تبریز، کاشان، کرمان، نائین، شیراز و قم از محبوبیت بیشتری برخوردارند.

سبقت در بازارهای جهانی هند و چین از فرش ایران

رئیس فراکسیون فرش و صنایع دستی در مجلس شورای اسلامی گفت: میزان صادرات فرش ایران طی سه سال گذشته نصف شده است.

علی وقف چی با اشاره به بیکارشدن برخی از فرش بافان در کشور وآخرین وضعیت این هنر و صنعت ملی و بومی گفت: متاسفانه درصنعت فرش در چندسال گذشته بر اساس اظهارنظر تجار و صادرکنندگان، میزان صادرات فرش ایران به نصف کاهش یافته است.

صنعت فرش نیازمند حمایت و مشوق های صادراتی

نماینده مردم زنجان و طارم در مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد:کاهش صادرات فرش ایران نشان می دهد که توجه و حمایت از صادرات، پرداخت مشوق های صادراتی و تسهیلات بانکی ارزان قیمتی که بتواند این مشکل را مرتفع کند،انجام نگرفته است که همین عدم حمایت آسیب جدی برای صادرات فرش ایران به بازارهای جهانی شده است.

وی در ادامه تصریح کرد:بسیاری از کشورها علاقمند به خرید فرش ایرانی بوده و هستند؛اما به دلیل مشکلاتی همچون افزایش قیمت تمام شده این محصول نسبت به سایر کشورها با وجود اینکه ما در دنیا حرف اول را می زدیم کشورهایی همچون هند،چین، افغانستان و پاکستان در حال سبقت گرفتن از ما هستند.

کشور ما با فرش ایرانی در دنیا شناخته شده است

سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی در ادامه با بیان اینکه در دنیا ایران را بیشتر با فرش ایرانی می شناسند، افزود: برای احیای صنعت غنی و با اصالت فرش ایرانی فراکسیون فرش و صنایع دستی را در مجلس تشکیل داده ایم که تا به امروز حدود سه ماه از عمر آن می گذرد.

تهیه طرحی برای مرتفع کردن مشکلات حوزه فرش و صنایع دستی

وی ادامه داد: در این فراکسیون در پی تدوین طرحی هستیم که مشکلات صنایع دستی و فرش کشور را تا حدودی مرتفع شود و حداقل تا ۱۰ سال آینده بگوییم که طرح جامعی در این ارتباط به مجلس آمد و مشکلات قانونی را حل کردیم،هرچند دشوار است اما باید برای دستیابی مجدد به بازارهای جهانی تلاش کنیم.

تشکیل وزارتخانه میراث فرهنگی گام موثری در حرکت به سوی اقتصاد غیرنفتی

رئیس فراکسیون فرش و صنایع دستی مجلس شورای اسلامی در پاسخ به این سئوال که آیا موافق وزارتخانه شدن سازمان میراث فرهنگی و و صنایع دستی هستید؟ گفت: ما از ابتدا با این طرح موافق بوده و در جلسه اخیر فراکسیون فرش و صنایع دستی یکی از موضوعات مهمی که مورد بحث و بررسی قرار گرفت،این موضوع بود که حتما باید سازمان مستقل فرش و صنایع دستی داشته باشیم که خوشبختانه با حمایت دیگر نمایندگان با یک فوریت این طرح درصحن علنی موافقت شد که به نظر می رسد برای دستیابی به اقتصاد غیرنفتی گام موثری خواهد بود.

وقف چی در ادامه تاکیدکرد: ایران با وجود مناظر طبیعی زیبا در چهارفصل سال دارای ظرفیت بسیار بالایی در گردشگری است که باید به آن بیش از پیش توجه کرد.

عضو هیئت رئیسه کمیسیون کشاورزی مجلس با بیان اینکه باید مردم را به استفاده از صنایع دستی ایرانی تشویق کرد،گفت: امروزه شاهد استفاده ازظروف مسی در میان خانواده ها هستیم و خوشبختانه کشور نیز در صنعت مس حرف های بسیاری برای گرفتن دارد.

مشکل عمده کارخانجات فرش ماشینی در کشور چیست؟

فصل اقتصاد – رئیس اتحادیه صنف فروشندگان فرش ماشینی و موکت گفت: مشکل عمده کارخانجات فرش ماشینی در کشور نبود بازار مناسب است.
محمد هادی کمالیان در برنامه «روی خط بازار» رادیو اقتصاد افزود: «فروش» از جمله مولفه ‌های مهم و ضروری در برنامه‌ریزی‌های کوتاه‌مدت و میان‌مدت در هر کسب‌وکاری است.
وی در ادامه از وجود ۶۵۰ واحد تولیدی فعال در زمینه فرش ماشینی در کشور خبرداد و اظهارداشت: عمده این واحدها در دو شهرک صنعتی کاشان مستقر هستند.
رئیس اتحادیه صنف فروشندگان فرش ماشینی و موکت گفت: در حال حاضر اکثر کارخانجات تولید فرش ماشینی در کشور مجهز به دستگاه های مدرن روز دنیا و به تبع از قابلیت تولید فراوان نیز برخوردارند.
وی افزود: هم اکنون با توجه به مازاد تولید و در عین حال نبود بازار فروش اغلب کارخانجات فرش ماشینی و موکت با ظرفیت کامل کار نمی کنند.

 

کمالیان در مصاحبه با رادیو اقتصاد ضمن بیان اینکه مصرف سرانه فرش ماشینی در کشور ۸۰ تا ۹۰ هزار متر مربع است، اظهارداشت: بازار داخلی بیش از این کشش ندارد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود حضور درنمایشگاه های داخلی و خارجی را از جمله ابزارهای مناسب بازاریابی و ورود به بازارهای جدید برشمرد و گفت: برنامه ریزی و سیاست گذاری در کشور باید به نحوی باشد که تولیدکنندگان داخلی مشارکت جدی تری در این زمینه ها داشته باشند.
رئیس اتحادیه صنف فروشندگان فرش ماشینی و موکت افزود: حضور تولیدکنندگان فرش ماشینی و عرضه محصول در نمایشگاه های داخلی و خارجی نیازمند حمایت جدی از سوی بخش دولتی است چرا هزینه شرکت در این نمایشگاه ها بسیار بالاست.

وی اضافه کرد: اگر دولت هزینه تولیدکنندگان جهت شرکت در نمایشگاه را متقبل شود بطور قطع و یقین تولید داخلی بازار مناسبی برای فروش پیدا و در عین حال صاحبان کارخانجات و صنایع با دغدغه مازاد تولید مواجه نخواهند بود.
کمالیان در ادامه یادآورشد: جدا از این حضور بازدیدکنندگان خارجی در نمایشگاه های تخصصی داخلی در راستای بازاریابی بسیار موثر است که می طلبد دولتمردان در این مسیر نیز گام های بلندی بردارند.
برنامه «روی خط بازار» کاری از گروه کشاورزی شبکه رادیویی اقتصاد است که از شنبه تا پنجشنبه هر روز ساعت ۱۱ به مدت ۵۵ دقیقه به تهیه کنندگی «نازنین کتابچی و فرزانه صادقیان» با هدف ارائه یک تصویر بزرگ‌تر و کامل‌تر و قابل درک از رویدادهای مهم اقتصادی و رفع ابهامات اقتصادی بر روی موج اف‌ام ردیف ۹۸ قرار می‌گیرد و علاقمندان می‌توانند جهت دریافت فایل صوتی برنامه به سایت این رادیو مراجعه کنند.

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است