روش نگهداری فرش ماشینی

فرش ماشینی مانند وسیله‌ی دیگر، روش استفاده و نگهداری خاص خود را دارد. برای افزایش عمر فرش خود و استفاده‌ی بهینه از آن به نکات زیر توجه کنید.

جارو کردن فرش ماشینی

برای جارو کردن فرش ماشینی از جاروی دستی استفاده نکنید. این نوع جارو باعث سایش سطح فرش می‌شود و علاوه بر آن بخشی از گرد و خاک را به میان پرز‌های فرش هدایت می‌کند. بهترین وسیله برای تمیز کردن گرد و خاک از روی فرش ماشینی جاروی برقی است. استفاده از جاروی برقی در جهت‌های مختلف روی فرش سبب می‌شود جهت نخ خاب فرش به صورت نامنظم درآید و فرش ظاهری نامرتب پیدا کند. برای جلوگیری از این اتفاق، جهت پرزهای فرش خود را پیدا کنید و جارو را فقط در همان جهت حرکت دهید.

پاکسازی لکه‌ها از روی فرش ماشینی

برای دریافت اطلاعات کامل در مورد پاک کردن لکه‌ها از روی فرش ماشینی اینجا کلیک کنید.

شستشوی فرش ماشینی

برای شستشوی فرش ماشینی از خدمات شرکت‌های معتبر و دارای مجوز استفاده کنید. شستشوی غیراصولی و استفاده از مواد شوینده‌ی اسیدی یا قلیایی باعث آسیب دیدن فرش خواهد شد. پس از شتستشوی فرش توسط قالی‌شویی یا پس از مرطوب شدن فرش به هر دلیل، مطمئن شوید که رطوبت فرش به طور کامل از بین برود زیرا وجود رطوبت در فرش به طور مرتب باعث پوسیدگی الیاف آن می‌شود.

حمل و نقل فرش

روش مناسب برای حمل فرش ماشینی، لوله یا رول کردن آن است. تا کردن فرش می‌تواند به تار و پود فرش آسیب بزند و حتی ممکن است در صورت افزایش فشار، باعث پارگی فرش شود. در صورتی که ناچار به تا کردن فرش هستید، سعی کنید هر چه زودتر تای فرش را باز کنید و پیش از پهن کردن، آن را محکم لوله کنید و پس از مدتی پهن نمایید. انتقال فرش بهتر است توسط خودروی مناسب صورت بگیرد. در صورت فراهم نبودن خودروی مناسب مانند وانت یا کامیون، فرش را می‌توان به صورت لوله شده روی سقف خودرو قرار داد. تا کردن فرش تحت هیچ شرایطی توصیه نمی‌شود. در صورت لزوم، پس از رسیدن به مقصد هر چه زودتر تای فرش را باز نمایید و آن را لوله کنید.

انبار و نگهداری فرش

بهترین روش برای نگهداری فرش، لوله کردن و قرار دادن آن در نایلون است. بنابراین سعی کنید هنگام خرید، نایلون آن را به صورت سالم نگهداری کنید تا در آینده هنگام حمل و نقل یا نگهداری در انبار مورد استفاده قرار بگیرد. فرش ماشینی نباید در محل مرطوب یا در مقابل نور مستقیم خورشید نگهداری شود.

محل قرارگیری فرش در منزل

فرش خود را در محلی که نور مستقیم خورشید به آن می‌تابد قرار ندهید. این کار در طولانی مدت سبب کاهش کیفیت و آسیب رنگ‌های فرش می‌شود. آسیب‌پذیری برخی الیاف در برابر نور خورشید بیشتر است.

 

بازار فرش در تولید فرش ماشینی کشور

بازار فرش ماشینی در شهرستان آران و بیدگل قطب تولید این محصول، در بازار شب عید رونق گرفته است.

به گفته صاحبان واحدهای تولیدی فرش ماشینی و فروشندگان ، استفاده از دستگاههای جدید ، تنوع تولید و قیمت خوب از مهمترین دلایل رونق بازار فرش بوده است .

رییس اداره صنعت و معدن و تجارت آران و بیدگل گفت: این شهرستان با ۸۰۰ واحد تولیدی فرش ماشینی، سالانه ۴۵میلیون مترمربع فرش تولید می کند که معادل ۶۰درصد از فرش های تولیدی کشور است.

مجتبی محلوجی با بیان اینکه رونق بازار فرش باعث اشتغال ۲۰هزار کارگر در واحدهای تولیدی فرش ماشینی شهرستان شده خاطرنشان کرد: وجود چنین واحدهای صنعتی در آران و بیدگل موجب شده، این شهرستان بالاترین نرخ اشتغال استان اصفهان را داشته باشد.

بررسی نقوش حیوانی در طرح قالی های سنتی

بررسی قالی ها، دستبافته ها و زیراندازهای سنتی ایران نشان می دهد، در طرح و نقوش آنها از اشکال حیوانات به وفور استفاده شده است.
سابقه به کارگیری نقوش حیوانی طولانی تر از نقوش انسانی است ابتدا جادوگران و شکارچیان برای تسخیر روح جانور نقش آن را بر دیوار و سقف قسمت های تاریک غار ها می کشیدند، ولی به تدریج بر جنبه های تزیینی این نقوش افزوده شد. حیوانات از ابتدای تاریخ بشریت بی آنکه در تغذیه خود نیازمند بشر باشند خوراک و پوشاک او را تامین و یا به نحوی در زندگی انسان ها سودمند بوده اند. در قالی ها و دستبافته های روستایی و عشایری اردبیل به دلیل ارتباط نزدیک میان انسان و حیوان نقوش حیوانی جایگاه بسیار مهمی درمیان نقوش تزیینی این منطقه یافته است.

گروه اول حیواناتی هستند که در زندگی مردم حضور فعالی دارند این حیوانات اهلی برای مردم سودمند بوده و وجود آنها برای ادامه زندگی ضروری است از میان این جیوانات می توان به مرغ، خروس، جوجه، گوسفند، بز، سگ و … اشاره کرد .

گروه دوم نقوش حیواناتی است که نماد پاکی زیبایی و وقار هستند از این میان می توان به کبوتر و طاووس اشاره کرد

گروه سوم نقوش حیواناتی است که نمادی از قدرت و درنده خوبی محسوب می شوند این حیوانات گاهی زندگی روستاییان و عشاییر کوچ نشین را مورد تهدید قرار می دهند از میان این حیوانات می توان به شیر و روباه اشاره کرد

گروه چهارم نقوش حیواناتی است که جنبه واقعی نداشته و بیشتر یک نقش تلفیقی محسوب می شود مانند حیوانی که پشت به صورت قرینه تکرار شده است و یا نقش شیر و خورشید.

نقش شیر و خورشید شکلی مرکب از نیمرخ شیری است که در پنجه راست شمشیری درست دارد و بر پشت او خورشید می درخشد این علامت نشان رسمی دولت و پرچم ایران در گذشته بوده است. پیشینه این نشان به روزگاران کهن مربوط می شود. به این بیان که در گذشته های دور، ایرانیان از خورشید که یکی از مظاهر خداوند و نمادی از میثاق پیمان زور و نیرو و عقاب که فر و شکوه سلطنت از اوست برای خود پرچم و درفش داشته اند ولی به تدریج نقش خورشید که درخشان ترین اجرام آسمانی و در نزد مردم باستان بلندترین جایگاه را داشته است و نقش شیر که دلیرترین درندگان به شمار می آمد با هم تلفیق شد.

آنچه از نقش شیر و خورشید به صورت واقعی وجود دارد رابطه علمی و نجومی بین برج اسد و خورشید است بدین ترتیب که در عرف منجمین برج اسد خانه خورشید است زیرا خورشید در میان بروج دوازده گانه یک دو خانه مخصوص داشته است.

در باره نقش شیر و خورشید روایت بسیاری موجود است چنان که ابن عبدی در سال های میانه قرن هفتم هجری قمری در کتاب مختصر الدول آورده است که کیخسرو بن عزالدین کیکاووس از حکمرانان سلجوقی آسیای صغیر عاشق دختر پادشاه گرجستان شد و تمایل داست که تصویر دختر را بر روی سکه ضرب کند. این خواسته با مخالفت اطرافیان و مسلمین قرار گرفت و چون اصرار کیخسرو را دیدند به ناچار صورت همچو خورشید شاهزاده خانم گرجی را بر فراز شیری آوردند تا هم خواست کیخسرو انجام شده و هم مخالفین چنین تصور کنند که مقصود نقش صورت طالع پادشاه است. بعد از کیخسرو بن کیکاووس تا دوره صفویه خبری از نقش شیر و خورشید نبود، تا آنکه در دوره صفویه می بینیم نقش خورشید به صورت نیم دایره بر پشت شیر چسبیده است که این امر را معلول شتابکاری نقاشان دانسته اند. در زمان شاه عباس این نقش بر سکه ها دیده می شود. بعد از صفویه قراین وجود نقش شیر و خورشید کم و گاهی قطع می شود تا اینکه در زمان قاجار دقیقا از سال ۱۲۸۰ هجری قمری یعنی از دوره حکومت ناصر الدین شاه نشان رسمی ایران شد در این دوره شیر به پا بلند شده و شمشیری که نشان شمشیر دودم حضرت علی (ع) یعنی ذوالفقار است را دست دارد نشان شیر و خورشید به عنوان نشان رسمی بر پرچم سر در ادارات و سکه ها وجود داشت سرانجام بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نشان پرچم جمهوری اسلامی جایگزین نشان شیر و خورشید شد.

با وجود این نقش شیر و خورشید امروزه نشان رسمی ایرانیان نیست ولی به دلیل ترکیب مناسب و زیبایی نقش هنوز در نقوش ورنی های منطقه اردبیل می شود نقش دیگری که در ورنی های اردبیل وجود دارد و بسیار شاخص است نقش سگ مرغ یا سک بالدار است. این نقش احتمالا ترکیبی از بدن سگ و تاج و دم طاووس یا بوقلمون می باشد و متاثر از نقش اژدهایی است که در دوره ساسانی به نقش مرغ مقدس یا گریفین تبدیل شد و نماد پادشاهی ساسانی است هر کدام از گروه های جانوری به نوعی در زندگی عشایری و روستایی حضور دارند.

دستبافته های سنتی

پستانداران

ویژگی نقوش این گروه از حیوانات در موارد ذیل دیده می شود :

ترکیب اصلی نقش حیوانی ثابت مانده ولی برخی از اعضای حیوان تغییر جهت داده است گاهی در مقایسه بین دو نقش مشابه به دلیل اینکه در ترکیب کلی زیراندازهای دستبافت فضای خالی وجود دارد و نقشی که باید در این فضا قرار گیرد برای آن مناسب نیست به ناچار نقش تغییراتی می کند بدین ترتیب که سر حیوان به عقب برگشته یا پوزه ی حیوان کوتاه شده است و یا دم حیوان به اشکال مختلف به صورت شکسته یا تا شده تصویر می شود این تغییر هیچ اثری بر ارائه ویژگی های خاص نقوش حیوانی ندارد.
گاهی در مورد یک حیوان حالت های مختلف جانور هنگامی که با شرایط متفاوت روبرو است تصویر می شود به عنوان مثال حالت های مختلف سگ به هنگام دویدن نشستن وایستادن و یا حالت دم حیوان درنقوش حیوانی سگ دیده می شود که برخی از آنها عبارت است از :

حالت دوم سر و گوش ها به هنگام شنیدن یا بوییدن چیزی
حالت دوم و بدن به هنگام حماه و تهاجم
حالت بدن به هنگام ابزار دوستی
حالت بدن به هنگام دویدن
حالت بدن به هنگام نشستن

شکل پوزه پستانداران گاهی با منقار و نوک پرندگان در آمیخته و نمی توان آن را به عنوان یک عامل شناسایی نقش شناخت .
گاهی برای نقوش پستانداران اعضایی گذاشته می شود که با سایر ویژگی های نقش حیوان مغایرت دارد بدین معنی که نقش حیوان مغایرت دارد بدین معنی که نقش حیوان چهارپا با تاج کاکل و دم پرنده دیده می شود.
در برخی از نقوش حیوانی ترسیم شاخ به صورت بسیار منظم و شاخص تصویر شده است گاهی نقش دم کاملا شبیه شاخ است و گاهی به صورت متصل به هم رسم می شوند .
به طور کلی اغلب بافندگان سلیقه خود را در بافت نقش و ترکیب بندی آنها در دستبافته ها دخالت می دهند گاهی یک نقش به شکل های مختلفی اجرا می شود بدین معنی که خطوط محیطی نقش گاهی به صورت پلکانی گاهی با خطوط تقریبا صاف و منحنی در بافت اجرا می شود.
چشم ها اغلب به صورت مربع مستطیل مثل و یا ذوزنقه رسم می شود که در برخی موارد ویژگی خاص چشم حیوان را در خود دارد که با مشاهده آن می توان نوع حیوان را تشخیص داد
با آن که در نقوش حیوانی بدن حیوان از نمیرخ رسم می شود ولی تعداد پاها همیه دوتا نیست بلکه تعداد آن متغییر است و تعداد پای حیوان غالبا به صورت چهارپاست ولی حتی نقش حیوانی با ده پا نیز رسم شده است در مواردی مانند نقش حیوانی اسب دو پای حیوان به جای سم چنگال پرندگان دیده می شود .

فرش ماشینی تراکم بالا

یکی از موارد مهم در زمان خریداری فرش توجه به تراکم آن است. این تصور که هر چه تراکم بالاتر باشد فرش زیباتر درست است، اما قبل از خرید فرش به مکانی که فرش در آنجا پهن می شود نیز باید توجه کرد و این پرسش را مطرح نمود که آیا فرشی به این اندازه ظریف مناسب آن محیط است یا خیر؟

با توجه به اینکه شانه ی یک فرش برابر است با تعداد گره در عرض فرش (مثلا در فرش ۱۲۰۰ شانه، به تعداد ۱۲۰۰ گره در یک متر عرض فرش وجود دارد) و تراکم فرش عبارت است از تعداد گره های فرش در هر متر مربع ضربدر ۲( مثلا در فرش تراکم ۳۰۰۰، در هر متر طول فرش به میزان ۱۵۰۰ گره وجود دارد) تراکم فرش در ظاهر و کیفیت آن و نیز قیمت فروش فرش ماشینی نقش موثری دارد.
در نظر داشتن نوع مکانی که فرش درآن پهن می شود از جمله مواردی است که در تصمیم گیری فرد جهت انتخاب میزان تراکم فرش موثر می باشد. مهم ترین خصوصیت یک فرش با تراکم بالا ظرافت آن است، که در مواردی از آن تحت عنوان فرش دستبافت گونه یاد می شود. زیبایی این نوع فرش بسیار چشم گیر است و نقوش ریز در بافت آن جلوه ی خاصی به مکان می دهد.

فرش تراکم بالا یا تراکم پایین

اما همین تراکم بالا به بیشتر شدن قیمت فرش منجر می شود، به طور مثال قیمت فرش تراکم ۳۶۰۰ بیشتر از قیمت فرش با تراکم کمتر می باشد. همچنین هر چه تراکم فرش بالاتر باشد از ضخامت آن کاسته می شود، بنابراین این نوع فرش برای محیط هایی مثل اتاق خواب یا آشپزخانه مناسب نیست. به عنوان مثال برای اتاق خواب، خرید فرش شگی و فانتزی پیشنهاد می شود. همچنین به دلیل ظرافت چشمگیر فرش تراکم بالا و کم بودن ضخامت آن، این نوع فرش بر روی کفپوش اتاق سر می خورد، در نتیجه حتما باید از سرعت گیر استفاده نمود.
فرش تراکم پایین اغلب دارای نقوش بزرگ تر و ضخامت بیشتری است، بنابراین این نوع فرش برای محیط هایی که از آن بیشتر برای نشستن استفاده می شود پیشنهاد می شود. همین ضخامت بیشتر به نرم تر و گرم تر بودن آن کمک می کند و راحتی بیشتری را فراهم می کند. در نهایت، بهتر است با توجه به نوع کاربری فرش، تراکم آن انتخاب شود.

بهترین فرش ماشینی کدام است؟

برای انتخاب بهترین فرش ماشینی به چندین نکته می‌بایست توجه شود که در ادامه این نکات را مشاهده خواهید نمود.

عمر فرش

عمر فرش ماشینی در نتیجه‌ی عوامل مختلفی ممکن است متغیر باشد. نخستین و مهم‌ترین عامل، جنس به کار رفته در نخ تار، نخ پود و نخ خاب فرش ماشینی است. الیاف اکریلیک و پشم بیشترین عمر و دوام را دارا هستند و برای مدت طولانی حتی تا بیش از ۳۰ سال قابل نگهداری و استفاده هستند. برخی الیاف دیگر مانند پلی‌استر( ابریشم مصنوعی ) و پلی‌پروپیلن عمر کمتری دارند و برای محل‌های پر رفت و آمد مناسب نیستند. پردازش‌های خاصی مانند هیت‌ست که ممکن است روی الیاف انجام شود نیز در افزایش عمر و دوام فرش اثر دارند.

در الیاف مشابه نیز درجه کیفیت‌های مختلفی وجود دارد که تنها الیافی با بهترین و بالاترین درجه کیفیت می‌توانند فرش‌هایی با بالاترین درجه عمر و کیفیت را نتیجه دهند. برای مثال الیاف اکریلیک با درجه بندی‌های مختلف و طول الیاف گوناگون در تولید فرش ماشینی مورد استفاده قرار می‌گیرند. الیاف با کیفیت کمتر، پرزدهی زیادی دارند و در زمانی به مراتب کمتر از الیاف با درجه کیفی بالا از بین می‌روند.

برنامه‌ریزی برای مدت زمان استفاده از فرش در قیمت تمام شده‌ی آن نیز موثر است. برخی فرش‌های زینتی ممکن است ظاهر زیبا، دوام کم و قیمت زیادی داشته باشند.

تراکم و شانه فرش

فرش ماشینی در دو بعد عرض و طول دارای تعداد گره‌های متفاوتی است. گره‌های عرضی فرش شانه و گره‌های طولی فرش ماشینی، تراکم نام دارند. هر چه تراکم و شانه‌ی فرش بیشتر باشد، حجم نخ به کار رفته در آن نیز بیشتر خواهد بود. در نتیجه فرش ریز‌بافت‌تر و دارای سطحی سخت‌تر خواهد بود.

افزایش تراکم و شانه علاوه بر افزایش وزن فرش، سبب افزایش قیمت آن نیز خواهند شد. فرش‌هایی با تراکم کمتر یا فرش‌های شگی را برای اتاق خواب که نرمی بیشتری مورد نیاز است، مناسب‌تر هستند و فرش‌هایی با تراکم و شانه‌ی بیشتر برای محل‌های پذیرایی که ریزبافتی و زیبایی بیشتری لازم است، بهترند.

رنگ زمینه فرش ماشینی

رنگ زمینه‌ی فرش ماشینی از چند جهت قابل توجه است. نخست اینکه فرش‌های روشن را در زمان‌های کوتاه‌تری می‌بایست شستشو دهید. شستشوی زیاد سبب کاهش عمر فرش نیز می‌شود. بنابراین استفاده از فرش‌هایی با رنگ زمینه‌ی روشن برای محل‌هایی که رفت و آمد زیاد است یا کودکان به بازی می‌پردازند مناسب نیست.

از طرف دیگر فرش‌های روشن سبب می‌شوند فضای منزل بزرگتر دیده شود و فرش‌هایی با زمینه‌ی تیره سبب پر شدن فضا و کوچک‌تر شدن آن می‌شوند.

طرح فرش ماشینی

فرش ماشینی در طرح‌های متنوعی تولید می‌شود. برخی طرح‌ها با نقشه‌های پر تراکم، برخی با نقشه‌های ساده، برخی با طرح‌های سنتی و برخی با طرح‌های مدرن بافته می‌شوند.

انتخاب طرحی که مناسب فضای مورد استفاده باشد و سبب نمایش یا عدم نمایش لکه‌های احتمالی باشد در انتخاب فرش می‌بایست مورد توجه قرار گیرد.

فرش‌های بدون ترنج یا مرکز برای بزرگتر جلوه دادن فضا مناسب هستند. فرش‌هایی با طرح شلوغ سبب کوچک‌تر دیده شدن فضای منزل خواهند شد.

مدرن یا سنتی

فرش‌های ماشینی علاوه بر شکل سنتی که مشابه فرش‌های دستباف هستند در مدل‌های جدید و مدرن نیز بافته می‌شوند. برخی فرش‌های مدرن ممکن است برای برخی کاربردها مناسب یا نامناسب باشند. فرش‌هایی که پرزهای بلند دارند برای محل‌های پر رفت و آمد مناسب نیستند زیرا احتمال باعث آسیب‌دیدگی آن‌ها و کاهش عمر مفیدشان خواهد شد. همچنین در محل‌هایی با آلودگی زیاد، این نوع فرش‌ها به زودی آلوده می‌شوند و به دلیل سخت‌تر بودن جارو و شستشو سبب ایجاد دردسر برای مصرف کننده خواهند شد.

فرش‌های مدرن( به طور ویژه فرش‌های مدرن شگی ) را برای اتاق خواب یا محل‌های کم رفت و آمد می‌توان مورد استفاده قرار داد.

شرکت تولید کننده

یکی از مهم‌ترین عوامل در هنگام انتخاب بهترین فرش ماشینی، توجه به برند یا مارک یا شرکت تولیدکننده‌ی آن است. تولیدکنندگان بسیاری وجود دارند که به ارائه‌ی فرش ماشینی می‌پردازند. برندهای معتبر فرش ماشینی، برای جذب و نگهداری مشتریان تلاش بسیاری می‌کنند و به همین دلیل احتمال خرید فرشی با کیفیت و عمر و دوام از این تولیدکنندگان بیش از کارخانجات ناشناس است.

شمارش تعداد گره های فرش دستبافت

انواع گره فرش دستباف

انواع مختلفی از گره های فرش وجود دارد اما محبوب ترین آن ها، گره ی ترکی یا متقارن و گره ی فارسی یا نامتقارن (به این مدل سنه هم گفته میشود) این گره ها فقط مخصوص ترکیه یا ایران نیست و بسیاری از کشورها به این دو روش فرش می بافند. امروزه در بسیاری از مناطق ایران هم از گره ی ترکی بهره میگیرند زیرا دارای استحکام و مقاومت بیشتری است و به راحتی باز نمیشوند، همچنین از قلاب به جای دست استفاده میکنند.

 

نوع گره در هر فرش بسیار مهم است و برای ارزیابی منشا و محل بافت و همچنین شمارش تعداد گره در هر اینچ مربع ضروری است.

به طور کلی شمارش تعداد گره فرش دستباف به این صورت است که سراسر خطوط افقی و عمودی اندازه گیری میشوند و ضرب یکدیگر میشوند. به واحد اندازه گیری گره در فرش را (KPSI (knots per square inch میگویند. اکثر قالی های دستباف بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ گره در هر اینچ مربع دارند، اما بعضی از فرش ها مانند فرش هریس یا فرش های عشایری و فرش های کیفیت پایین شهرستان ها و روستاها زیر ۱۰۰ گره دارند به همین علت است که به آنها درشت بافت گفته میشوند. معمولا بالاتر از ۲۰۰ گره فرش های خوب شروع میشوند، بهترین قالی های دستباف که بیشتر در ایران تولید میشوند، ابریشم های ریزبافت است که بین ۴۰۰ تا ۸۰۰ گره را پوشش میدهند و جز فرش های نفیس و گرانقیمت به شمار می آیند.

در عکس بالا میتوانید پشت یکی از فرش های ابریشم ایرانی را ملاحظه فرمایید که با گره فارسی بافته شده است. با استفاده از این مربع کوچک و یک سوزن میتوان تعداد گره را بدست آورد. این فرش دارای ۲۱ گره افقی و ۲۱ گره عمودی است که ضربدر یکدیگر مساوری است با ۴۴۱ گره در هر اینچ مربع که با توجه به عدد به دست آمده میتوان گفت فرش خوب و با کیفیتی است. اما در مورد گره های ترکی اگر با دقت به عکس زیر نگاه کنید خواهید دید که هیچ رنگ تکی و انفرادی در بافت فرش وجود ندارد و کاملا با نوع اول تفاوت دارد، حتی در راس و قله ی یک گل یا یک مثلث وجود ندارد به همین علت است جفت گره ها در محور افقی در واقع تنها یک گره است.

برخی دلالان و معامله گران تلاش میکنند برای شمارش هر نقطه در فرش های ترکی باف را یک گره به حسای بیاورند، در حالی که تعداد این نقاط رنگی در هر اینچ فرش باید تقیسم بر ۲ شود تا عدد درست و دقیق حاصل شود.
آخرین موردی که هنگام شمارش گره ها باید به آن توجه داشته باشید این است که پود فرش ها در برخی بافت ها کاملا قابل رویت است، این خطوط ممکن است به رنگ های باریک سفید،آبی،خاکستری یا رنگ های دیگر به صورت افقی دیده شود. این ها گره نیستند بلکه پودهای ضخیم و نازکی است که بین هر رج کوبیده میشوند که اگر فرش خوب بافته شود چنین خطوطی نباید به چشم دیده شوند.

 

هیت ست چیست؟

اصطلاح هیت ست شده در فرش ماشینی به چه معناست؟
اصطلاح هیت ست شده مربوط به نخ های به کار رفته در بافت فرشهای ماشینی می باشد و به فرآیندی گفته می شود که طی آن نخ بعد از ریسیده شدن با بخارو دما تثبیت می شود.
این عمل موجب تغییرات زیادی در کیفیت نخ و موازی آن کیفیت فرش می شود.
فرشهایی که با نخ هیت ست بافته میشوند به علت بهبود کیفیت الیاف. پرزدهی فرش به شدت کاسته می شود و این امر باعث کاهش بروز حساسیت در مصرف کننده می شود.
فرشهای هیت ست شده نرم و لطیف می باشد و پاخور بسیار خوبی دارد.
فرشهای هیت ست شده دارای پوشش و بافت حجیم و توپر می باشند.
کیفیت نخ های هیت ست شده بسیار بالاست و از استحکام و دوام بالایی برخوردار می باشد این امر سبب می شود که نخ در فرایند بافت دچار پارگی و آسیب نشود.

نخ های هیت ست شده از مقاومت بالایی در جذ ب گرد و غبار برخودار هستند این امر در سلامت و بهداشت مصرف کننده نقش بسزایی ایفا می کند.
در فرشهایی که با نخ هیت ست شده بافته می شوند فرش از زیر دست یکنواخت و یکدست برخوردار می شود این امر باعث جلوه نمایی نقشه فرش می گردد.
قابلیت جذب رنگ در نخهای هیت ست افزایش می یابد این فرایند باعث تثبیت رنگ نخ میشود و بعد از شست و شو فرش دچار رنگ رفتگی نمی شود.

شانه فرش ماشینی به چه معناست؟

تراکم عرضی گره های بافته شده در یک فرش ماشینی را شانه میگویند . شانه فرش بر حسب متر محاسبه می شود.

روش بدست آوردن شانه فرش :
وقتی گفته می شود فرش  ۱۰۰۰ شانه است منظور اینست که در یک متر از عرض آن ۱۰۰۰ گره وجود دارد.اگر به پشت فرش ۱۰۰۰ شانه اصیل نگاه کنید در ۱ سانتی متر باید ۱۰ گره وجود داشته باشد.

تراکم در فرش ماشینی به چه معناست ؟

منظور از تراکم در فرش ماشینی همان تراکم طولی فرش می باشد. تراکم مربوط به طول فرش (تار) می باشد که ان را با نام تراکم طولی می شناسیم.
شناخت تراکم فرش کار ساده ایست ولی یک تفاوت اساسی با شناخت شانه دارد . اینکه باید در نصف فرش و با ضریب ۲ محاسبه شود تا تراکم اصلی فرش بدست آید.

به عنوان مثال فرش ۳۰۰۰ تراکم باید در ۱ متر طول آن ۱۵۰۰ گره وجود داشته باشد تا با محاسبه ضریب ۲عدد ۳۰۰۰ را بدست بیاوریم.
اگر در مقیاس کمتر محاسبه کنیم برای فرش ۳۰۰۰ تراکم می بایست در ۱۰ سانتی متر طول آن ۱۵۰ گره و یا در ۵ سانتی متر طول آن ۷۵ گره وجود داشته باشد.
این راه حل ساده برای شناخت تراکم واقعی فرش بسیار کاربردی می باشد.

مراحل تولید فرش ماشینی

مرحله اول:مهیا کردن نخ

ابتدا نخ ها به شکل الیاف خام و یا دسته رشته های بلند به کارخانه آورده می شوند.
الیاف خام که تقریباً ۱۶سانتی متر هستند معمولاً پیچیده نشده و رشته رشته هستند که باید تغییر داده شوند. این رشته ها درون یک ظرف قیف مانند ریخته می شوند. سپس روغن زده و ماشین حلاجی آن ها را به صورت طناب های بلند و سستی می ریسد که فیتیله نامیده می شوند. پس از آن فیتیله ها فشرده، کشیده و به نخ های واحدی تبدیل می شوند و به دور قرقره ها پیچیده می شوند.الیاف خام تک لایه ای و رشته های دسته ای بلند بعداً به یکدیگر پیچیده می شوند تا به صورت تارهای ضخیم مناسب برای بافت درآیند.نخ ها سپس به وسیله بخار حجیم می شوند و بعد، آن ها را تا ۱۴۰_۱۳۵درجه سانتیگراد حرارت می دهند. این حرارت باعث می شود که نخ شکل پیچیده اش را حفظ کند. پس از سرد کردن، این نخ ها را به دور لوله هایی می پیچند و به دستگاه بافندگی انتقال می دهند.

مرحله دوم: رنگ کردن نخ ها

نخ ها به منظور بافت فرش ابتدا با روش های خاصی رنگ می شوند. در این روش ها ۲۲۷-۴۵۵ کیلوگرم الیاف را در خمره های تحت فشار هوا می گذارند که رنگ مورد نظر در آن ها پخش می شود و یا در روش دیگری الیاف یا کلاف های نخ را پی در پی از حوضچه ها یا خمره های رنگ عبور می دهند تا کاملا به رنگ مورد نظر درآید.یک روش دیگر رنگ آمیزی نخ ها این است که نخ ها را شکل می دهند و سپس رنگ داغ تحت فشار وارد اشکال نخ شود تا نخ ها رنگ آمیزی شوند.همچنین در روش دیگری، نخ را از طریق غلطک های چاپ رنگ پرس می کنند، در حالیکه روش دیگری نیز نخ ها را به شکلی می بافد و سپس قبل از بازشدن نخ ها با رنگ ها آمیخته می شوند. نخ ها با هر روشی که رنگرزی شوند در مرحله بعد تحت بخار قرار می گیرند و سپس شسته و خشک می شوند.

مرحله سوم: بافت فرش ماشینی

در پشت ماشین بافندگی فرش ماشینی قرقره ای قرار دارد که نخ ها درون آن قرار می گیرد و توسط یک لوله نایلونی که به سوزن بافندگی وصل می شود تغذیه می شود. سوزن در داخل زمینه فرو می رود و به این ترتیب نخ را وارد یک حلقه می کند. عمق فرورفتن سوزن در داخل زمینه توسط حسگرهای نوری که توسط برق عمل می کنند کنترل می شود. و به همین صورت ارتفاع حلقه نیز می تواند کنترل شود.یک قلاب یا گیره، گره را متناوباً گرفته و رها می کند و سوزن به جهت مخالف حرکت می کند. زمینه پشتی به جلو می آید و سوزن دوباره آن را تکرار می کند. همچنین برای برش زدن نخ ها، یک گیره در طرف دیگر قرار دارد که به یک تیغه مجهز است و مانند یک قیجی عمل می کند و گره ها را می برد. این عملیات بافندگی توسط چندین هزار سوزن انجام می گیرد و در هر دقیقه چندین هزار ردیف بافته می شود. بنابراین یک ماشین بافندگی می تواند روزانه چندین صد متر مربع فرش ماشینی تولید کند.

مرحله چهارم: رنگ آمیزی فرش آماده

این روش رنگ آمیزی در صورتی انجام می شود که در مراحل قبل نخ ها رنگرزی نشده باشند که به آن رنگ آمیزی یکپارچه فرش می گویند. در این مرحله چندین تخته استاندارد فرش به هم متصل می شوند سپس تخته طویل فرشماشینی داخل حوضچه قرار داده شود. سپس حوضچه را پر از آب می کنند و آن را گرم کرده و مواد شیمیایی را درون آب آن حل می کنند. سپس این ترکیب را با افزایش دادن حرارت جوشانده و به مدت ۴ ساعت می جوشانند.در یکی دیگر از روش های رنگ آمیزی یکپارچه فرش چندین ردیف فرش ماشینی به یکدیگر متصل می شوند تا یک تخته فرش بلند را تشکیل دهند. سپس این تخته فرش ماشینی بلند در زیر لوله هایی قرار می گیرد که رنگ ها را روی آن پخش می کنند. پس از رنگ آمیزی فرش ماشینی، فرش تحت بخار آب قرار می گیرد تا رنگ آن ثابت شود، در قسمت بعد رنگ اضافی شسته می شود. سپس فرش خشک شده و به صورت لوله درمی آید.
روش تولید فرش ماشینی چاپی: به منظور ایجاد فرش ماشینی چاپی با طرح های متنوع، فرش سفید را از زیر صفحاتی عبور می دهند که در آن صفحات سوراخ ها و شکاف هایی به شکل طرح ها و نقوش مورد نظر وجود دارد. رنگ های مورد نظر از طریق شکاف های صفحه پاشیده می -شوند. سپس فرش ۹۱ سانتی متر به جلو رانده می شود و در زیر صفحه دیگری قرار می گیرد که رنگ های دیگر و الگوهای متفاوتی دارد. در این روش فرش ماشینی خام تا هشت بار رنگ آمیزی می شود.
برای رنگ آمیزی فرش ماشینی چاپی روش دیگری نیز وجود دارد. به صورتی که آن را از زیر غلطک های برجسته ای عبور می دهند. بخش هایی از این غلطک ها با طراحی، برجسته شده اند که رنگ مورد را به روی فرش پرس می کند. هر غلطک دارای الگوهای برجسته متفاوت است که رنگ های متفاوتی را پرس می کند. بعد از رنگ آمیزی فرش ماشینی چاپی تحت بخار آب قرار داده می شود، مانند روش قبلی رنگ های اضافی شسته می شود و سپس فرش خشک شده و لوله میشود تا به بخش نهایی تولید برود.

مرحله پنجم: پایان بافت فرش

پایین فرش های رنگ آمیزی شده ابتدا به هم دوخته می شوند تا به شکل یک نوار بلند درآید. این نوار سپس در زیر یک دستگاه قرار می گیرد که یک مایه لاستیکی پوشاننده را در کف فرش پخش می کند. این دستگاه همزمان فرش را لوله می کند. همزمان، یک سطح ثانویه محکم نیز با لاستیک پوشانده می شود. هر دوی اینها به صورت یک جفت رول، لوله می شوند، تا به صورت یک ساندویچ درآیند و یکدیگر را بپوشانند. سپس فرش ماشینی را داخل یک کوره قرار می دهند تا لاستیک سفت شود.
سپس فرشِ ماشینی آماده، تحت بخار قرار می گیرد. سپس آن را برس کشیده و هوا می دهند. در نهایت یک ماشین آن را بحرکت درمی آورد که پرزهای اضافی که بالای سطح آن است حذف شود. سپس فرش با طول ۳۷متر لوله می شود، پس از آن توسط پلاستیک محکمی بسته بندی شده و به انبار کارخانه فرش ماشینی انتقال می یابد