آرایهٔ هندسی

شامل آرایه‌های:

آرایهٔ سیستان
آرایهٔ عشایرفارس
آرایهٔ کهگیلویه وبویراحمد
آرایهٔ بختیاری
آرایه ترکمن
آرایه جوشقان قالی
آرایهٔ باختران

آرایهٔ سیستان

دراین نوع آرایه نقش‌های زیادی به‌کار برده می‌شودکه ازجملهٔ آنها چنین است:آرایهٔ ماربسوزه، آرایهٔ هشت چنگک، آرایهٔ پروانه، آرایهٔ چنگک، آرایهٔ جانماز، آرایه پیچ، آرایهٔ ستاره، آرایهٔ سیب، آرایه چتر، آرایه جلک، آرایهٔ هشت پر، آرایه میخی، آرایهٔ گلدارو…

آرایهٔ عشایر فارس

آرایه‌های عشایرفارس به سه دسته تقسیم می‌شود: ۱. شکلهای شکسته مرکب:این نوع شکل‌ها با وجود شکستگی خوداز طرح‌های شهری مانند پیچک و گردان ساخته شده‌اند. ۲. شکل هاوطرحهای حیوانی ۳. اشکالی می‌باشند که رابطهٔ آنها مستقیم وآشکار نیست و به هم پیوسته نمی‌باشند. ویژگی مهم این نوع شکلهادرهندسی بودن آرایه‌ها بدون نیاز به طرح و بافت ذهنی می‌باشد. این نوع طرح‌هااشکال گوناگونی دارند که ازجملهٔ آن‌ها می‌توان به موارد زیراشاره کرد:

آرایهٔ گل هشت پر:قدیمی‌ترین نوع بافت در فارس می‌باشد که با گلبرگ‌هایی یکی درمیان سیاه و سفید و تیره و روشن کاربرد دارد. کمتر فرشی پیدا می‌شود که درآن گل هشت پر به کار نرفته باشد.

آرایهٔ اناری:قدیمی‌ترین نقش انار به اوایل هزاره سوم برمی‌گردد. در دوره ساسانیان گل‌های انار جایگزین برگ‌ها شده‌است. درنقش‌های اناری ایران قدیم دانه‌های انار پیدا نبوده فقط در یکی از قالی‌های دوران صفویان انار رامی‌شکافند و دانه‌هایش پیدا می‌شود.

آرایه‌های کهگیلویه وبویراحمد

آرایه‌های فرش کهگیلویه وبویراحمد به دودسته تقسیم می‌شود:

نقش‌های تزئینی:این نقش‌ها معمولاً نقش‌های تجریدی می‌باشند که با تغییر و تحولات زیاد توانسته‌اند به عنوان نقش اصلی اکثر بافت‌ها قرار گیرند که چند مورداز آن عبارت‌اند از:

آرایهٔ ستاره :این نوع آرایه در اکثر بافت‌های این استان دیده می‌شود و در متن قالی کاربرددارد. هشت پر دارد که پرهای آن شکل یک لوزی رانشان می‌دهند. آرایه گل وگیاه :گلهاوگیاهان با روشهای تجریدی ورئال برروی بافت‌ها نمایش داده می‌شوند و بافت این نوع نقش‌ها سلیقه‌ای می‌باشد. آرایهٔ سماور :این نوع نقش دراین استان فراوان بافته می‌شود و می‌توان گفت نوعی ازنقش‌های گلدانی می‌باشد. گاهی گل چندپر را روی سماور می‌بافند که شبیه به درخت زندگی است.

نقش‌های حیوانی

آرایه‌های بختیاری

این نوع آرایه به دو دسته تقسیم می‌شود: ۱. بررسی موتیف‌های خشتی بختیاری (شلمزار، قهفرخ، سامان، چالشتر):بیشتر موتیف‌های داخلی خشت در سامان و قهفرخ تجریدی می‌باشد و بعداً پره‌های چالشتری منطقه‌های دیگر به آن دست پیدا کرده‌اند و طرح‌های چالشتری پدیدآوردند. آرایه‌های قالی چالشتر را به طورکلی از خشتهای شلمزار، سامان وقهفرخ گرفتند. موتیف‌های خشتی قهفرخ، شلمزار و سامان با طرح چالشتری در سادگی و بافت آن باهم فرق دارند. نمونه‌ای ازآرایه‌های بختیاری دستهٔ اول:آرایهٔ گل پیاز، آرایهٔ درخت، آرایهٔ دهن اژدری. ۲. آرایه‌های هندسی دیگر نقش‌های بختیاری:آرایهٔ دوگل، آرایهٔ بوته شاهی، آرایهٔ رکابی، آرایه چپقی و…

آرایه‌های ترکمن

برای بافت این نوع آرایه از رنگ‌بندی ثابت استفاده نمی‌کنند و معمولاً نقش‌های چندضلعی درمتن ونقش‌های ریز به هم چسبیده در حاشیه کاربرد دارد. نمونه‌ای از آرایه‌های ترکمن را که می‌توان به آن‌هااشاره کرد شامل:

آرایهٔ حاشیهٔ اول:در دو نوع می‌باشد که یکی دراطراف قالیچه و دیگری در حاشیهٔ عرض به‌کارمی‌رود. حاشیه ی اول دارای رنگ قالیچه می‌باشد، ۳تا۰/۵ متر پهناداردودر دو طرف عرض قالیچه به صورت خطی پهن بافته می‌شود و این کار نشان‌دهندهٔ طایفهٔ هر بافنده می‌باشد.
آرایه قوش:به معنی پرنده می‌باشد و به رنگ‌های سفید و قرمز است و نشانگر شکل هندسی پرنده درحال پرواز می‌باشد.
آرایه خان قامچی:به معنی شلاق خان می‌باشد و شکل هندسی شلاق می‌باشد. ازاین نوع آرایه درحاشیه هااستفاده می‌کنند.

آرایه جوشقان قالی

این نوع آرایه به ۲بخش تقسیم می‌شود: الف. آرایه‌هایی می‌باشند که از نقشهای گردان اصفهان مثل نقش اسلیمی برداشت کرده‌اند و با نقش‌های ذهنی الهام گرفته از طبیعت مخلوط کرده وآرایهٔ جدیدی راساخته‌اند. مانند:

آرایهٔ غنچه:این نوع آرایه درنقشه‌های جوشقان فراوان یافت می‌شود و معمولاً به ۳ روش بافته می‌شود:

۱. غنچه‌هایی می‌باشند که از یک طرف به شاخه آویزانند. ۲. غنچه‌هایی که درنوک شاخه‌اند. ۳. غنچه‌هایی که از دو طرف به شاخه آویزانند.

آرایهٔ رجی:این گلهارابه تعداد ردیف‌هایی که می‌بافند به این اسم خوانده‌اند. مثلاً:۱۳رجی و۱۵رجی.

ب. آرایه‌هایی می‌باشند که از برداشت آرایه‌های دستهٔ اول پدیدآ مده و حالت تجریدی به خود گرفته‌اند. مانند:آرایهٔ سیرزنبق، آرایهٔ غنچه‌ای سه لنگ، طرح خنچ، طرح اسلامی و…

آرایهٔ باختران

آرایه‌های قالی باختران ۲ خصوصیت دارند:همگیشان شامل خطوط هندسی‌اند و شکل‌های هندسی درآن‌ها هم به صورت منظم و هم غیرمنظم‌اند. فرق شکل گیری آرایهٔ باختران با سایر مناطق ایران این است که اکثر خط‌های شکستهٔ این نوع آرایه با دو خط موازی تشکیل شده‌است. آرایه‌هایی که درقالی‌های باختران به‌کاررفته‌اند فراوانند. امابعضی از آنها کارایی بیشتری داشته‌اند. مثل:گل زنگوله، آفتابه، عروسک، چراغ، مسجد، حوض، مهروآیینه و… می‌باشند.

نقش موثر رکود در بازار فرش ماشینی

رئیس اتحادیه فروشندگان فرش ماشینی عنوان کرد که با توجه به رکود حاکم بر بازار پیش بینی افزایش قیمت دور از ذهن است.

محمد هادی کمالیان اظهار کرد: برخی مسئولان و کارشناسان معتقدند هرچند در ماه‌های اخیر نوسانات نرخ ارز رونق نسبی در بازار ایجاد کرده اما این امر در بازار خرید و فروش فرش تنها یک وضعیت حبابی ایجاد کرده است.

بر اساس این خبر، رئیس اتحادیه تولیدکنندگان فرش ماشینی گفت: صنعت فرش ماشینی ظرفیت لازم برای تولید محصولات با کیفیت و اشتغال زایی و ارز آوری طبق سیاست های اقتصادی مقاومتی را دارد و برای این امر به یک عزم راسخ و برنامه ای مدون نیاز دارد.

کمالیان تاکید کرد: بخش زیادی از تولیدکنندگان که محصولات با کیفیت در بازار عرضه می‌کنند توان حضور در این نمایشگاه ها را ندارند و به همین دلیل دولت باید برای حضور تولیدکنندگان در چنین موقعیت هایی امکاناتی ایجاد کند. حضور تولیدکنندگان در نمایشگاه و بازارهای بین المللی باعث رشد صادرات در صنعت فرش می شود. صادرات فرش هم در این بخش حدود ۵ درصد است که امکانات مناسبی فراهم گردد بیشتر تولیدکنندگان به دنبال صادر کردن محصولاتشان هستند.

این مقام مسئول با اشاره به اینکه صادرات فرش از خلأ مدیریتی رنج می‌برد گفت: بیشتر کشورهای دنیا از شرایط مناسبی برای صادرات فرش برخوردارند اما تولیدکنندگان داخلی وضعیت خوبی ندارند و برای حضور محصولاتشان در بازارهای جهانی مشکلات زیادی دارند. محصولات این صنف مشمول قیمت گذاری نمی‌شود و به همین دلیل قیمت فرش های موجود در بازار متاثر از میزان عرضه و تقاضاست و در حال حاضر با توجه به مازاد تولید و رکود حاکم بر بازار پیش بینی افزایش قیمت اندکی دور از ذهن است.

مشکل عمده کارخانجات فرش ماشینی در کشور چیست؟

فصل اقتصاد – رئیس اتحادیه صنف فروشندگان فرش ماشینی و موکت گفت: مشکل عمده کارخانجات فرش ماشینی در کشور نبود بازار مناسب است.
محمد هادی کمالیان در برنامه «روی خط بازار» رادیو اقتصاد افزود: «فروش» از جمله مولفه ‌های مهم و ضروری در برنامه‌ریزی‌های کوتاه‌مدت و میان‌مدت در هر کسب‌وکاری است.
وی در ادامه از وجود ۶۵۰ واحد تولیدی فعال در زمینه فرش ماشینی در کشور خبرداد و اظهارداشت: عمده این واحدها در دو شهرک صنعتی کاشان مستقر هستند.
رئیس اتحادیه صنف فروشندگان فرش ماشینی و موکت گفت: در حال حاضر اکثر کارخانجات تولید فرش ماشینی در کشور مجهز به دستگاه های مدرن روز دنیا و به تبع از قابلیت تولید فراوان نیز برخوردارند.
وی افزود: هم اکنون با توجه به مازاد تولید و در عین حال نبود بازار فروش اغلب کارخانجات فرش ماشینی و موکت با ظرفیت کامل کار نمی کنند.

 

کمالیان در مصاحبه با رادیو اقتصاد ضمن بیان اینکه مصرف سرانه فرش ماشینی در کشور ۸۰ تا ۹۰ هزار متر مربع است، اظهارداشت: بازار داخلی بیش از این کشش ندارد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود حضور درنمایشگاه های داخلی و خارجی را از جمله ابزارهای مناسب بازاریابی و ورود به بازارهای جدید برشمرد و گفت: برنامه ریزی و سیاست گذاری در کشور باید به نحوی باشد که تولیدکنندگان داخلی مشارکت جدی تری در این زمینه ها داشته باشند.
رئیس اتحادیه صنف فروشندگان فرش ماشینی و موکت افزود: حضور تولیدکنندگان فرش ماشینی و عرضه محصول در نمایشگاه های داخلی و خارجی نیازمند حمایت جدی از سوی بخش دولتی است چرا هزینه شرکت در این نمایشگاه ها بسیار بالاست.

وی اضافه کرد: اگر دولت هزینه تولیدکنندگان جهت شرکت در نمایشگاه را متقبل شود بطور قطع و یقین تولید داخلی بازار مناسبی برای فروش پیدا و در عین حال صاحبان کارخانجات و صنایع با دغدغه مازاد تولید مواجه نخواهند بود.
کمالیان در ادامه یادآورشد: جدا از این حضور بازدیدکنندگان خارجی در نمایشگاه های تخصصی داخلی در راستای بازاریابی بسیار موثر است که می طلبد دولتمردان در این مسیر نیز گام های بلندی بردارند.
برنامه «روی خط بازار» کاری از گروه کشاورزی شبکه رادیویی اقتصاد است که از شنبه تا پنجشنبه هر روز ساعت ۱۱ به مدت ۵۵ دقیقه به تهیه کنندگی «نازنین کتابچی و فرزانه صادقیان» با هدف ارائه یک تصویر بزرگ‌تر و کامل‌تر و قابل درک از رویدادهای مهم اقتصادی و رفع ابهامات اقتصادی بر روی موج اف‌ام ردیف ۹۸ قرار می‌گیرد و علاقمندان می‌توانند جهت دریافت فایل صوتی برنامه به سایت این رادیو مراجعه کنند.

افتتاح نمایشگاه فرش دستباف در اراک

نمایشگاه فرش دستباف در محل دائمی نمایشگاه‌های بین المللی اراک آغاز به کار کرد.

افتتاح نمایشگاه فرش دستباف در اراکبه گزارش خبرنگار گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از اراک؛ نمایشگاه فرش دستباف در محل دائمی نمایشگاه‌های بین المللی استان مرکزی در اراک با حضور آیت الله دری نجف آبادی نماینده، ولی فقیه در این استان افتتاح شد.

جمشید زند مسئول برگزاری این نمایشگاه در گفتگو با خبرنگار گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از اراک؛گفت: این نمایشگاه با حضور حدود ۳۰ واحد تولیدی فعال استان مرکزی در صنعت فرش برگزار شده و کلیه فرش‌های موجود در نمایشگاه مربوط به این استان است.

زند افزود: این نمایشگاه با هدف شناساندن صنعت فرش استان مرکزی برگزار شده است و تا ۲۲ بهمن ماه دایر است.

وی با اشاره به اینکه بیش از ۵ هزار تخته فرش در این نمایشگاه عرضه شده است اضافه کرد: در استان مرکزی بیش از ۱۵ هزار نفر تولید کننده فرش هستند و این در حالی است که کمتر از ۱۰ صادر کننده دراستان مرکزی فعالیت دارند که باید سعی شود بیش از پیش این هنر به کشور‌های دیگر شناسانده شود.

کاهش صادرات فرش دستباف در استان گلستان

رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت گلستان گفت: حدود ۷۰ هزار بافنده فرش دستباف در استان فعالیت می‌کنند که بخش زیادی از تولیدات آنها صادر می‌شود.

به گزارش گلستان ۲۴؛حسینقلی قوانلو ظهر امروز در دوره آموزشی منطقه‌ای ارتقاء مهارت رنگرزان در سطح پایه اظهار داشت: حدود ۷۰ هزار بافنده فرش در استان مشغول فعالیت هستند که بخش زیادی از تولیدات آنها به کشورهای مختلف صادر می‌شود.

وی با اشاره به ثبت جهانی فرش ترکمن افزود: با پیگیری‌هایی که داشتیم توانستیم فرش ترکمن را ثبت جهانی کنیم که امروز این فرش برای همه دنیا شناخته شده است.

قوانلو با اشاره به تشکیل خوشه فرش دستباف در استان بیان داشت: موانع صادرات فرش امروز برطرف شده و بسیاری از کشورها مقصد فرش‌های بافندگان ما هستند.

وی با بیان اینکه آمریکا یکی از مهم‌ترین مقصد صادرات فرش ترکمن است، گفت: مشکلات گذشته برطرف شده و امیدواریم با باز شدن راه صادرات، میزان تولید فرش دستباف افزایش یافته و بازارهای جهانی را دوباره از آن خود کند.

رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان گلستان با بیان اینکه هنر صنعت فرش دستباف یکی از مصداق‌های اقتصادمقاومتی است، خاطرنشان کرد: در حوزه فرش دستباف تمامی ویژگی‌ها و محورهای اقتصادمقاومتی وجود دارد و می‌توان با حمایت از تولید و فروش این محصول کمک قابل‌ملاحظه‌ای به اقتصاد کشور کرد.

وی افزود: در گذشته بیشترین صادرات ما فرش دستباف بود اما به دلیل موانعی که در سال‌های قبل ایجاد شد، سهم آن از صادرات کاهش یافت.

قوانلو ادامه داد: اولین محور اقتصادمقاومتی، درون‌گرایی است که این محصول کاملا درون گراست زیرا هنر صنعتی است که در بسیاری از نقاط کشور تولید می‌شود و در بسیاری از روستاها نسل به نسل تولید فرش ادامه دارد. در حوزه برون‌گرایی نیز فرش دارای ظرفیت بالایی است و با صادرات آن می‌توان ارز وارد کشور کرد.

وی با بیان اینکه هنر صنعت فرش هم دارای مولفه‌های عدالت‌محوری و مردمی بودن است، گفت: این هنر صنعت می‌تواند دانش‌بنیان باشد و ما با برگزاری این دوره‌های آموزشی می‌خواهیم در نوع عمل‌آوری و تنوع فرش به‌سمت دانش‌بنیان شدن این هنر صنعت گام برداریم.

وی با اشاره به جایگاه فرش دستباف در استان گلستان اظهارداشت: هنر صنعت فرش برای ما بسیار حائزاهمیت است و گلستان یکی از استان‌هایی است که در این حوزه فعالیت‌های خوبی دارد.

آشنایی با گلیم قشقایی

گلیم قشقایی یکی از طرح‌های بافت گلیم است که بدست ایل قشقایی بافته می‌شود. مهمترین تولیدکننده گلیم قشقایی، دره شوری‌ها هستند.

گلیم قشقایی در آبان سال ۱۳۹۲ موفق به دریافت نشان اصالت یونسکو شد.

ویژگی‌ها

گلیم قشقایی قدرت و انرژی بالایی دارد که کمتر مشابه آن را در موارد دیگر می‌توان یافت. استفاده معدود از نگاره‌ّای کوچک و برخی تشابهات دیگر، بعضاً بیننده را به یاد گلیم‌های ترک‌بافتی همچون گلیم شاهسون می‌اندازد. این گلیم‌ها داراری برش چاک‌دار بوده و گاه در آنها از تارهای نخی و پشم طبیعی قهوه‌ای استفاده می‌شود. عشایر قشقایی تنها ایلی هستند که هم از نخ و هم از پشم برای بافتن گلیم استفاده می‌کنند. بطور سنتی گلیم‌ها از پشم بافته می‌شود به جز در هند که از نخ برای بافتن گلیم استفاده می‌شود.

در آن از رنگ‌های تند و روشن بیشتر از رنگ‌های تیره و سنگین (سرمه‌ای، قهوه‌ای و یشمی) استفاده می‌شود. معمولاً شامل چهار گروه نقش‌مایه است:

اشکال منظم هندسی. مانند: سرمه‌دان، چهارخال، شبه‌مَعْقِلی
تکرار یک نگاره خاص که می‌تواند با رنگ‌های مثبت و منفی همراه باشد. مانند: آیت آل (دست سگ)، خراسانی، تهرانی
نقش‌مایه‌های با هویت مستقل که ترکیب چندین نگاره‌اند. مانند: چین (گردگل)، قزل قیچی، آلماگل (گل سیب)، شانه، قیچی، شوشتری، آقاجری، لاک‌پشت، عربی، دوقاناق (دو بال)، نمکدان، یاقْلُق (دستمال)، چهار ماهی، خاک‌انداز، پروانه
نقش‌مایه‌های حاشیه‌ای. مانند: نقش اشکالی، کف ساده، محرمات، خشتی و قابی.

عمده‌ترین نقش‌مایه‌های گلیم قشقایی، لچک ترنج و محرمات است. شیوه رنگ‌بندی و نقوش ترنج‌دار این دست‌بافته از فضای رنگی‌ای برخوردار است که موجب تفکیک نقش‌ها از هم می‌شود. طرح‌های این گلیم ساده هستند و عمدتاً دارای حاشیه مداخل است و نقوش ریز و ساده ای دارد و از رنگ‌بندی شاد و سرزنده‌ای برخوردار است.

معرفی گلیم قوبا

گلیم قوبا از گلیم‌های دستباف مردم قفقاز است.این گلیم‌ها معمولاً با ترنج‌های بزرگ انتزاعی دندانه دار و ترکیبی زیبا طراحی می‌شوند. گلیم‌های دیگر دارای یک ترنج مرکزی قلاب شکل است که در تمام طول گلیم به طرف قسمت تحتانی آن امتداد می‌یابد. ترنج‌های قلاب دار متعدد و جسورانه و طرح‌های حاشیه‌ای از مشخصات دست بافته‌های قوبا است.

حاشیه‌ها در این ترکیب بندی‌ها با نگاره‌های مکرر کامل می‌شود و قسمت‌هایی از گلیم ساده باقی می‌ماند. کلاً گلیم‌های قوبا نسبت به دیگر گلیم‌های قفقاز از تنوع بیشتری در ترکیب بندی برخوردار است و رنگ‌بندی از تیره به ملایم تغییر می‌کند.

بافت چاکدار در تمام این دست بافت‌ها به کار می‌رود.

ویژگی‌های گلیم قوبا

ترنج‌های قلاب دار متعددو جسورانه و طرح‌های حاشیه‌ای از مشخصات دست بافته‌های قوبا است.

این گلیم‌ها معمولاً با ترنج‌های بزرگ انتزاعی دندانه دار و ترکیبی زیبا طراحی می‌شوند و اکثر بافندگان قوبا به این نوع ترکیب بندی علاقهٔ بیشتری دارند.

گلیم‌های دیگر دارای یک ترنج مرکزی قلاب شکل است که در تمام طول گلیم به طرف قسمت تحتانی آن امتداد می‌یابد.

حاشیه‌ها در این ترکیب بندی‌ها با نگاره‌های مکرر کامل می‌شود و قسمت‌هایی از گلیم ساده باقی می‌ماند. کلاً گلیم‌های قوبا نسبت به دیگر گلیم‌های قفقاز از تنوع بیشتری در ترکیب بندی برخوردار است و رنگ‌بندی از تیره به ملایم تغییر می‌کند.

بافت چاکدار در تمام این دست بافت‌ها به کار می‌رود.

به کار بردن رنگ آبی تیره این احساس را به بیننده می‌دهد که ترنج‌ها در متن شناور است. این خطای دید باوجود حاشیه‌های دندانه دار تشدید می‌شود.

گاهی نیز در بعضی از این گلیم‌ها بر خلاف قسمت مرکزی، حاشیه‌ها به علت به کارگیری طرح‌های بیش اندازه بزرگ بسیار سنگین به نظر می‌رسد.

علت تمایز گلیم‌های قوبا به کار رفتن دو نوع ترنجی است که که تشخیص آن را از سایر گلیم‌ها راحت تر می‌کند.

طرح متن
این گلیم در زمینه خود دارای ترنج‌های لوزی شکل قلاب مانند و ترنج‌های مستطیل شکل قلاب مانند است.

حاشیه‌ها
این گلیم دارای حاشیه‌های باریک است که دارای تزیینات زیادی است.

اندازه و شکل
معمولاً این گلیم‌ها بزرگ و مستطیلی و بعضی نیز کوچک و مستطیلی هستند.

مواد اولیه و بافت
این گلیم‌ها معمولاً با پشم ظریف بافته می‌شوند و باقت آن چاکدار ظریف است.

رنگ
رنگ به کار رفته در این گلیم‌ها معمولاً قرمز مایل به آبی، قرمز روناسی، آبی نیلی، سبز، زرد، قهوه‌ای، سیاه، سفید معمولاً استفاده شده است و در گلیم‌های جدیدتر از رنگ‌های نارنجی و شیمیایی استفاده شده است.

ریشه‌ها و شیرازه‌ها
ریشه‌های به کار رفته در این گلیم معمولاً یکدست و شیرازه‌های به کار رفته نیز یکدست، با تارهای ضخیم‌تر خارجی است.

 

معرفی قالی اردبیل (قالی شیخ صفی)

قالی اردبیل یکی از زیباترین فرش‌هایی است که در ۲۰ سال اول دورهٔ صفویه بافته شده است. تار و پود این فرش از ابریشم و پرز آن از آن از پشم بوده و کار بافت آن در سال ۹۲۶ هجری قمری پایان گرفته است. نام بافندهی آن مقصود کاشانی همراه با مطلع یکی از اشعار حافظ:

جزآستان توام درجهان پناهی نیست سرمرابه جزاین درحواله گاهی نیست

در قسمت بالای فرش دیده می‌شود. این قالی نفیس را شرکت زیگلر که از سال ۱۸۸۳ میلادی (۱۲۶۲ خورشیدی) در ایران در زمینهٔ تولید و تجارت فرش فعالیت می‌نمود از ایران خارج کرده و به مبلغ ۲۰۰ لیره، استرلینگ به موزهٔ ویکتوریا و آلبرت لندن فروخته است. این فرش که مدت سه سال و نیم کار بافت آن طول کشیده است در هر مترمربع آن ۵۱۷۰۰۰ گره از نوع سنه بکار رفته است. طرح این قالی در وسط آن ترنج طلایی رنگی با ۱۶ کلاله ی جانبی در متن سرمه ای فرش مملو از گل‌های شاه عباسی و شاخه‌های اسلیمی قرارگرفته و نمای جالبی به این فرش معروف و تاریخی داده است. نقش یک چهارم ترنج با کلاله‌های مربوطه در چهارگوشهٔ زمینهٔ فرش تکرارشده و لچک‌های چهارگانه قالی را به وجودآورده است. در داخل حاشیهٔ بزرگ که با سه نوار حاشیه ای باریک محصور شده نقش کتیبه‌ها و گلوله‌هایی به صورت یک در میان دیده می‌شود.

 

درروایات چنین است که این قالی برای آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی، جد خاندان صفویه بافته شده است. عده‌ای انتساب این قالی را به مقبرهٔ مزبور به دلایل متعددی مردود میدانند. یکی از آنها به نام رکسفورد استید رساله‌ای در این مورد نوشته و ادعا می‌کند اصولا در این آرامگاه ابعاد مناسبی برای پهن کردن این قالی وجود نداشته است و همچنین بنابه گفتهٔ او در صورت اموال موقوفهٔ این آرامگاه بر اساس تایید متولی آن فرشی با این مشخصات وجود نداشته است. محقق نامبرده به نقل از شخصی به نام جاکسون که در سال ۱۹۱۹ میلادی با کارکنان شرکت زیگلر در مورد سابقهٔ تاریخی این قالی مذاکراتی داشته است می‌نویسد:

با وجود آنکه این قرش در تبریز خریداری شده است از مجموعهٔ فرش‌های متعلق به آستانه امام رضا بوده است.

عده‌ای بافت آن را در تبریز میدانند، برخی در قزوین و سرانجام عدهٔ بیشتری آن را کار بافندگان کاشان که در کار بافت فرش‌های ابریشمی هستند، میدانند. نوع گره‌های این فرش را هم گرهٔ فارسی میدانند. نمونه مشابه دیگرااین قالی که بافت ظریفتری داشته و فقط شامل قسمت بزرگی از زمینهٔ فرش است نیز در موزه لس آنجلس در کالیفرنیا نگهداری می‌شود.

بهره برداری از ۲۶۱ طرح در شهرک‌های صنعتی و ۳۷ طرح صنعتی ملی

مدیرعامل سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران گفت: ۲۶۱ طرح در شهرک‌ها و نواحی صنعتی (پنج طرح با سرمایه‌گذاری خارجی) با بیش از ۲۷ هزار میلیارد ریال سرمایه‌گذاری ریالی و حدود ۱۰۰ میلیون دلار سرمایه گذاری ارزی با اشتغالزایی برای بیش از ۹ هزار نفر در دهه فجر افتتاح می‌شود.
صادق نجفی افزود: در مجموع در ۱۹۲ شهرک، ناحیه صنعتی و شهرک فناوری و منطقه ویژه اقتصادی، ۲۸۱ پروژه با ارزش سرمایه‌ گذاری ۲۵۴۰ میلیارد ریال قابلیت بهره‌برداری دارد .
وی ادامه داد: اهم این پروژه‌ها در زمینه تامین و تکامل زیرساخت‌ها شامل پروژه‌های عملیات خاکی، زیرساختی و آسفالت معابر اصلی و فرعی- تامین آب، برق، گاز، مخابرات و فیبر نوری همراه با خطوط انتقال و شبکه‌های داخلی- ایجاد و ارتقای مدول تصفیه‌خانه‌های فاضلاب صنعتی، احداث ساختمان‌های آتش‌نشانی، احداث پست برق و شبکه‌های روشنایی معابر، احداث مخازن آب زمینی و هوایی و نیز احداث و بهره‌برداری از مجتمع‌های کارگاهی و مراکز خدمات فناوری و کسب و کار است.

بهره برداری از ۳۷ طرح صنعتی ملی با ۹۳ هزار میلیارد ریال سرمایه گذاری در دهه فجر
وزارت صنعت، معدن و تجارت همزمان با دهه مبارک فجر، ۳۷ طرح شاخص را در ۱۸ استان کشور مورد بهره برداری قرار می دهد و عملیات اجرایی ۲ طرح مهم را در ۲ استان دیگر آغاز می کند.
برای این طرح ها در مجموع حدود ۹۲ هزار و ۸۳۷ میلیارد ریال سرمایه گذاری شده است که زمینه اشتغال برای ۷ هزار و ۵۰۵ نفر ایجاد می شود.
افتتاح طرح نساجی ستاره اردبیل تولید کننده پارچه چین با ظرفیت ۲ میلیون متر مربع، اشتغال ۳۰۰ نفر و سرمایه گذاری ۲۴۳ میلیارد ریال در استان اردبیل و طرح توسعه ای مواد غذایی سوغاتی شاهین دژ تولید کننده شکر تصفیه شده و قند کله با ظرفیت ۱۲۰ هزار تن، اشتغال ۲۰۰ نفر و سرمایه گذاری ۳۸۰ میلیارد ریال در شهرک صنعتی شاهین دژ آذربایجان غربی در دهه فجر امسال انجام می شود.
طرح تولیدی شرکت شیوا ( تولید کننده انواع شیرینی آردی و آدامس) و طرح توسعه ای شرکت حریم الوان ( در زمینه رنگرزی، چاپ و تکمیل پارچه گردباف) نیز در استان تهران و به ترتیب در شهرک صنعتی جدید فیروزکوه و شهرک صنعتی صفادشت مورد بهره برداری قرار می‌گیرد.
ظرفیت تولید در شرکت شیوا ۱۵ هزار و ۵۰۰ نفر است و این شرکت با سرمایه گذاری یک هزار و ۹۸ میلیارد ریالی راه اندازی شده و برای ۲۰۴ نفر اشتغال زایی ایجاد کرده است.
همچنین طرح توسعه حریر الوان ظرفیت تولید سالیانه ۸۴۵۰ تنی دارد و با سرمایه گذاری ۲۹۲ میلیارد ریالی راه اندازی شده که زمینه اشتغال ۱۱۱ نفر را فراهم آورده است.
در چهار محال و بختیاری نیز ۲ طرح تولیدی صنعتی تافت بافت بروجن در شهرک صنعتی بروجن و صبا تک پردیس در شهرک صنعتی سفید دشت افتتاح خواهد شد.
شرکت تولیدی صنعتی تاف بافت بروجن که ظرفیت تولید سالیانه ده میلیون متر مربع موکت تافتینگ را دارد با سرمایه گذاری ۲۰۰ میلیارد ریالی راه اندازی می شود که برای ۴۲ نفر ایجاد اشتغال خواهد کرد.
همچنین صبا تک پردیس تولید کننده حلال نفتی با ظرفیت ۴۰ هزار تنی است که با ۳۶٫۴۵ میلیارد ریال سرمایه گذاری زمینه اشتغال ۲۰ نفر را فراهم می آورد.
چهار طرح شیشه فلوت کاویان، احیا سپاهان، پارس سامان ایرانیان و شاه چراغ پارسیان آراد نیز در استان خراسان رضوی به بهره برداری خواهند رسید.
شیشه فلوت کاویان که در شهرستان فریمان افتتاح می شود، تولید کننده انواع شیشه و آیینه با ظرفیت سالیانه ۲۸۰ هزار تن است که با سرمایه گذاری سه هزار و ۵۰۰ میلیارد ریالی برای ۵۱۰ نفر ایجاد اشتغال می کند.
همچنین شرکت احیا سپاهان در سنگان خواف ظرفیت تولید سالیانه ۸۰۰ هزار تن کنسانتره را دارد و با سرمایه گذاری یک هزار و ۲۶۰ میلیارد ریالی اشتغالزایی صد نفری به دنبال دارد.
پارس سامان ایرانیان در مشهد نیز در زمینه تولید انواع دیود و تجهیزات روشنایی فعالیت می کند، ظرفیت تولید سالیانه اش ۷۵۰ میلیون عدد است و با سرمایه گذاری ۴۰۰ میلیارد ریالی زمینه اشتغال ۸۰ نفر را فراهم خواهد کرد.
از سوی دیگر شرکت شاه چراغ پارسیان آراد مشهد ظرفیت تولید سالیانه ۴۵۰ هزار عدد چراغ led و فلورسنت را دارد و با سرمایه گذاری ۲۲۵ میلیارد ریالی برای ۷۰ نفر ایجاد اشتغال می کند.
آریا استیل الوند که در زمینه تولید سالیانه ۱۸۱ هزار و ۵۰۰ تن انواع قطعات بتنی سبک هبلکس فعالیت می کند تنها طرح افتتاحی استان خوزستان است که در شهرستان اندیمشک قرار دارد. این طرح با سرمایه گذاری ۳۵۰ میلیارد ریالی اشتغالزایی ۱۹۵ نفری دارد.
استان زنجان نیز در ایام دهه فجر شاهد افتتاح دو طرح تولیدی خواهد بود: نساجی رازی که ظرفیت تولید ۹۰۰ تن نخ فرش ماشینی را دارد، با سرمایه گذاری ۱۱۴ میلیارد ریال و اشتغالزایی ۱۹۶ نفری در شهرستان ابهر افتتاح می شود و جی تی آی پارسیان با ظرفیت تولید ۸ میلیارد نخ سیگارت فیلتردار، سرمایه گذاری یک هزار و ۴۴۰ میلیارد ریال و اشتغالزایی ۶۵ نفری در شهرستان سلطانیه مورد بهره برداری قرار می گیرد.
دو طرح تولیدی و صنعتی عقاب افشان و صنعت پتاس آسیا نیز در استان سمنان مورد بهره برداری قرار خواهند گرفت.
عقاب افشان که روبروی شهرک صنعتی سمنان ساخته شده است،ظرفیت تولید سه هزار دستگاه مینی بوس را دارد و با ۱۰۵ میلیارد ریال سرمایه گذاری زمینه اشتغال ۷۰ نفر را فراهم می کند.
همچنین صنعت پتاس آسیا با ظرفیت تولید ۶۰ هزار تن سولفات پتاسیم، سرمایه گذاری ۳۰۳ میلیارد ریالی و اشتغال ۹۸ تن در شهرک صنعتی ایوانکی مورد بهره برداری قرار می گیرد.
شرکت فولاد ذوب ایزد خواست جنوب نیز در زرین دشت شیراز افتتاح خواهد شد. این طرح ظرفیت تولید سالیانه ۳۰۰ هزار تن میله و میلگرد از جنس فولاد زنگ نزن را دارد و با سرمایه گذاری ۸۴۰ میلیارد ریالی برای یکصد نفر اشتغال ایجاد خواهد کرد.
در ایام دهه فجر دو طرح نیز در استان قزوین مورد بهره برداری قرار خواهد گرفت. این طرح ها در شهرستان البرز این استان قرار دارند.
طرح توسعه فولاد ساب با ظرفیت ۱۰۱ هزار تن انواع سازه های فلزی و تجهیزات کارخانجات فولاد با سرمایه گذاری ۹ هزار و ۳۹۰ میلیارد ریال و اشتغالزایی ۶۶ تن و واحد تولیدی هفت الماس با ظرفیت ۲۰۰ هزار تن پوشش دهی ورق ( دگانو الوم)، سرمایه گذاری یک هزار میلیارد ریال و اشتغال ۷۵ نفر طرح های قابل افتتاح این استان هستند.
استان قم نیز در این ایام یک طرح قابل افتتاح دارد. شرکت آرتان پترو کیهان در شهرک شکوهیه قم با ظرفیت تولید سالیانه ۳۰ هزار تن پلی استایرن معمولی، سرمایه گذاری ۶۷۰ میلیارد ریال و اشتغال ۳۳ نفر افتتاح می شود.
استان کرمان ۵ طرح قابل افتتاح در ایام دهه فجر خواهد داشت: شرکت ملی مس ایران با ظرفیت یکصد هزار تن در فاز اول مس کاتد ( پالایشگاه خاتون آباد)، سرمایه گذاری سه هزار و ۸۰۰ میلیارد ریال و اشتغال یکصد نفر مورد بهره برداری قرار می گیرد.شرکت فکور صنعت با ظرفیت ۶۰۰ هزار تن کنسانتره سنگ آهن، اشتغالزایی ۱۹۰ نفر و سرمایه گذاری یک هزار و ۴۵۵ میلیارد ریال در زرند افتتاح خواهد شد. مجتمع فرو آلیاژ رباط با ظرفیت سالیانه ۲۶۰ هزار تن فروآلیاژهاف سرمایه گذاری یک هزار و ۴۰ میلیارد ریال و اشتغال ۱۵۰ نفر در کیلومتر ۳۵ جاده کرمان رفسنجان و شرکت مهدنی و صنعتی گل گهر در سیرجان با ظرفیت ۲ میلیون تن خط ۷ کنسانتره، سرمایه گذاری ۲ هزار و ۷۶۴ میلیارد ریال و اشتغال ۱۵۰ نفر مورد بهره برداری قرار خواهند گرفت.
شرکت فولاد بوتیا ایرانیان تولید کننده سالیانه ۲٫۵ میلیون تن گندله آهن با سرمایه گذاری سه هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال و اشتغال ۲۵۰ نفر نیز دیگر طرح افتتاحی کرمان در ایام دهه فجر است.
در استان کرمانشاه تنها یک طرح مربوط به شرکت نان آوران هیوای زاگرس مورد بهره برداری قرار می گیرد. این واحد تولیدی ظرفیت تولید سالیانه ۵ هزار و یکصد تن نان صنعتی و نان اروپایی را دارد.برای راه اندازی این طرح سرمایه گذاری ۱۵۰ میلیارد ریالی شده و زمینه اشتغال ۳۲ نفر را فراهم کرده است.
طرح تولید انواع پوشاک زنانه با ظرفیت تولید سالیانه ۳۵۰ هزار عدد نیز در گیلان مورد بهره برداری قرار می گیرد.برای راه اندازی این طرح ۳۰۷ میلیارد ریال سرمایه گذاری انجام شده و برای ۵۰ نفر زمینه اشتغال ایجاد شده است.
دو طرح گیاه دارو ماداکتو و دینام فام پردیس نیز در استان لرستان افتتاح خواهند شد. گیاه دارو ماداکتو تولید کننده انواع دمنوش کپسول های گیاهی با سرمایه گذاری ۱۲ میلیارد ریال و اشتغالزایی ۷ نفر است و دینافام پردیس که ظرفیت تولید سالیانه یک هزار و ۷۵۵ تن رنگرزی، چاپ و تکمیل پارچه حلقوی را دارد با سرمایه ۱۷۵ میلیارد ریال و اشتغال ۱۰۱ نفر راه اندازی می شود.
استان مرکزی نیز شاهد افتتاح دو طرح خواهد بود. پتروپاک مشرق زمین در زمینه تولید انواع پلیمر پلی استایرن با ظرفیت یکصد هزار تن را دارد و با سرمایه گذاری یک هزار و ۴۸۰ میلیارد ریال راه اندازی شده که زمینه اشتغال ۷۵ نفر را فراهم آورده است.
طرح لوله های دقیق کاوه ایرانیان نیز با ظرفیت تولید سالانه ۵۰ هزار تن انواع لوله بدون درز دقیق از فولاد و سرمایه گذاری ۴۲۸ میلیارد ریالی و اشتغال ۲۳ نفر مورد بهره برداری قرار می گیرد.
طرح صبا فولاد خلیج فارس نیز با ظرفیت تولید سالیانه یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن آهن اسفنجی به شکل بریکت، سرمایه گذاری چهار هزار و ۷۰۰ میلیارد ریال و اشتغال ۳۵۰ نفر در استان هرمزگان افتتاح خواهد شد.
در استان یزد برای ایام دهه فجر شش طرح مختلف مورد افتتاح قرار می گیرند. مجتمع صنایع لاستیک یزد تولید کننده سالیانه ۷ هزار تن تایرهای رادیال سیمی برای سواری ، مینی بوس و وانت و سرمایه گذاری یک هزار و ۱۵۰ میلیارد ریال و اشتغال ۱۵۰ نفر در یزد و مجتمع صنعتی و معدنی چادرملو با ظرفیت ۹۵۰ هزار تن شمش فولادی و سرمایه گذاری هشت هزار و ۸۵۰ میلیارد ریال و اشتغال ۶۰۰ نفر در اردکان مورد بهره برداری قرار خواهند گرفت.
طرح ذوب فولاد اردکان نیز با ظرفیت یک میلیون تن گندله آهن و سرمایه گذاری یک هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال دیگر طرح افتتاحی در اردکان است که زمینه اشتغال یکصد نفر را فراهم می کند.
کیمیا داران کویر تولید کننده اسید فسفریک، کود سوپر و فسفات تریپل با سرمایه گذاری ۲ هزار و ۲۰۰ میلیارد ریال و اشتغال ۳۰۰ نفر در بهاباد و سبک سازان ایساتیس پویا با ظرفیت ۹۰ هزار تن، سرمایه گذاری ۲۰۰ میلیارد ریالی و اشتغال ۸۵ نفر در اشکذر افتتاح می شود.
همچنین توسعه معادن میراث کویر که ظرفیت تولید سالیانه ۷۰ هزار تن کنسانتره فسفات را دارد با سرمایه گذاری ۱۵۰ میلیارد ریال و اشتغال ۳۷ نفر در اردکان مورد بهره برداری قرار می گیرد.
از سوی دیگر عملیات اجرایی دو طرح نیز در منطقه جنوب کرمان و کردستان در این ایام آغاز می شود.
عملیات اجرایی سیلوی جیرفت با ظرفیت ۵۰ هزارت و سرمایه گذاری ۱۳۰ میلیارد ریال آغاز می شود که زمینه اشتغال ۲۰ نفر را فراهم می کند.
عملیات اجرایی زنجیره فولاد کردستان نیز با ظرفیت تولید ۱٫۵ میلیون تن کنسانتره، گندله، آهن اسفنجی، فولاد خام و محصولات فولاد با سرمایه گذاری سه هزار و ۷۰۰ میلیارد ریال آغاز خواهد شد که زمینه اشتغال ۲ هزار و ۲۰۰ نفر را فراهم می کند.
برای این طرح ها در مجموع حدود ۹۲ هزار و ۸۳۷ میلیارد ریال سرمایه گذاری شده که زمینه اشتغال برای ۷ هزار و ۵۰۵ نفر به وجود می آورد.

فرش ایرانی مشهد جایگاه خود را در بازار جهانی از دست داده است

رئیس کمیسیون فرش اتاق بازرگانی خراسان رضوی گفت: با وجود رقبای زیادی که وارد بازار جهانی شده‌اند فرش دستباف ایرانی جایگاه خود را از دست داده است.

 

مشهد مقدس، فرش یکی از هنرهای اصیل ایرانی است که سابق بر این زمینه اشتغال تعداد زیادی از افراد را فراهم می‌کرد اما هم اکنون این هنر و بخش مهم اقتصادی دچار چالش‌های زیادی شده است.

استان خراسان رضوی یکی از مراکز مهم در تولید فرش کشور بوده و وضعیت فعلی این کسب و کار روی افرادی که از این طریق ارتزاق می‌کردند تأثیرات منفی گذاشته خبرنگار خبرگزارذی تسنیکم در مشهد مقدس گفت‌وگویی با سید مهدی هاشمی مصطفوی رئیس کمیسیون فرش اتاق بازرگانی خراسان رضوی داشته که مشروح آن را در زیر می‌خوانید.

با توجه به اینکه هم اکنون فرش یکی از رسته‌های اولویت‌دار برای اشتغال در خراسان رضوی است؛ از دیدگاه شما چگونه می شود به بهبود امور تولید این کالا رسیدگی کرد؟ همچنین اینکه میزان صادرات فرش از خراسان رضوی در طول ۸ ماهه امسال نسبت به مدت زمان مشابه در سال گذشته از نظر وزنی کاهش داشته شما علت ان امر را در چه می‌بینید؟

هاشمی مصطفوی: در ابتدا باید گفت که اقتصاد جهانی تا حدودزیادی با رکود مواجه شده و با توجه به اینکه بازار مصرف فرش بیش از داخل در خارج از کشور تعریف شده طبیعی است که میزان صادرات کاهش داشته و مشکلاتی برای تولیدکننده به وجود بیاید.

همچنین در بازار فرش داخلی نیز تولیدات فرش ماشینی کاملا بوده و طرح و نقشه‌های آن نیز متنوع و زیبا شده‌اند دیگر اینکه ما داخل استان به غیر از آستان قدس رضوی که ۶۰۰ کارگر دارد کارگاه‌های متمرکز زیادی نداریم که بتوان به تولید آنها تکیه کرد.

همچنین رقبایی در چین، نپال و ترکیه پیدا کرده‌ایم که آنها هم فرش دستباف را تولید می‌کنند همچنین قیمت تمام شده آنها از ایران بسیار پایین‌تر است در نمایشگاه‌های فرش به کرات دیده می‌شود برخی از قالیچه‌ها بافت چین و ایران هر ۲ کیفیت مناسبی دارند و کالای چین با نصف قیمت عرضه می‌شود و طبیعی است که تجار بیشتر میل داشته باشند که آن کالاها را خریداری کنند.

علت اینکه قیمت تمام شده فرش بالا است را در چه می‌بینید؟

هاشمی مصطفوی: در کشورهای رقیب قیمت کارگر پایین بوده و خدمات رفاهی بسبیار محدودی را برای کارکنان خود در نظر می‌گیرند و این در حالی است که در کارگاه‌های متمرکز بزرگ مانند کارگاه آستان قدس رضوی باید نهار و وعده‌های غذایی شیفت برای کارگران در نظر گرفته شود و یا حتی مهد کودکی برای فرزندان زنان شاغل در این کارگاه‌ها باید وجود داشته باشد که همه اینها هزینه است.

علاوه بر این باید وجوهی مانند بیمه تأمین اجتماعی، سنوات، حق سختی شغل و سایر موارد دیگر نیز پرداخته شود و بدیهی است که با این روند قیمت تمام شده کالا بالا می‌رود.

وقتی قیمت تمام شده بالا است نمی‌توانیم با کشورهای دیگر رقابت کنیم هم اکنون پاکستان، چین، هندوستان، نپال، افغانستان و همه جاهای دیگر در حال بافتن فرش هستند و توقعات و خدمات کارگران در آنجا بسیار پایین است.

همچنین رقبا هم اکنون نقشه‌های ایرانی را تقلید می‌کنند؛ با توجه به همین امر با وجود اینکه سابق بر این تمام فرش‌های بافته شده توسط افراد خرد و بدون کارگاه هم باب صادرات بوده‌اند اما حالا خریداری برای آنها نیست و حالا تمام مراکز قالیبافی در شهرهای مختلف مانند رشت، بیرجند، کاشمر و سایر شهرهای دیگر را از دست داده‌ایم و در واقع در بیانی عامیانه باید گفت که تمام این کارگاه‌ها حیف شده‌اند.

پس ما با این وضعیتی که شما می‌فرمایید برند فرش ایرانی را از دست داده‌ایم؟

هاشمی مصطفوی: حالا همه رقبا از روی نقشه‌های ایرانی تقلید کرده‌اند و اشاره کردم که ما متأسفانه نمی‌توانیم به ارزانی آنها تولید داشته باشیم و البته این را هم باید گفت که در برخی از موارد کارهای بافندگان رقیب بسیار باکیفیت‌تر از انواع ایرانی است.

به عنوان مثال ما در کارگاه آستان قدس رضوی تولید فرش ۶۰ رج برای موزه داشته‌ایم و این در حالی اسنت که خود بنده یک قالیچه ۱۵۰ رجی از چین خریداری کرده‌ام که به شدت ظریف و زیبا بوده و حتی می‌توان گفت که از نظر ظرافت بافت شباهت بسیاری به پارچه فاستونی دارد.

به فرش ماشینی اشاره داشتید با توجه تعدد کارخانه‌های فعال در این بخش از دیدگاه شما این موضوع اقتصاد این حوزه مناسب است یا خیر؟ ارزیابی شما از اقبال عمومی به سمت فرش ماشینی چیست؟

هاشمی مصطفوی: ما نمی‌توانیم جلوی صنعت را بگیریم؛ در نظر بگیرید خانواده می‌رود و می‌بیند یک قالی ماشینی با نقشه بسیبار زییا دارد با قیمت حداکثر ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان فروخته می‌شود و این در حالی است که اگر همین فرش دستباف باشد باید برای ان ۶۰ میلیون تومان پول پرداخت شود و البته کیفیت تولیدات هم به حدی بالا است که حتی برخی از افراد قدیمی این حوزه نیز نمی‌توانند ماشینی بودن آن را از روی ظاهر تشخیص دهند.

زمانی علت کاهش بازارهای صادراتی را نقشه‌های قدیمی می‌دانستند آیا شما با این مسئله موافق هستید؟

هاشمی مصطفوی: بله این امر را هم می‌توان تا حدودی قبول کرد بیشتر نقشه‌های که بافندگان ما آنها را می‌بافند نقشه‌های اصیل ایرانی بوده و در واقع همان چیزهایی است که سابق بر این نیز بافته می‌شده؛ اما اگر بخواهیم خواسته بازار خارج را در نظر گرفته و آن را ببافیم؛ ایرانی‌ها آن را نمی‌پسندند و اگر بخواهیم با نقشه‌های سنتی کار کنیم خریداران خارجی میلی به خرید آنها ندارند و تولیدکنندگان در واقع در این میانه به بیانی عامیانه وا مانده‌اند حتی در کارگاه‌های بزرگ نیز این مشکلات وجود دارد البته جمعی از تجار فرش چندی است که برآن هستند که نقشه‌ها را به گونه‌ای تغییر دهند که هم باب میل نیاز داخلی باشد و هم با سلیقه شرکای خارجی تطابق داشته باشد.

به بیانی واضح ایحاد تنوع در نقشه‌ها برای تمام بافندگان مورد نیاز است حتی آن تعداد کوچکی که در خانه‌ها مشغول به بافندگی هستند باید تولیدات خود را مطابق با نیاز بازار انجام دهند چراکه هم اکنون برخی از طرح‌های ما را اصلا خارجی‌ها خریداری نمی‌کنند.

فکر می‌کنید این طرح که فرش جزو مشاغل خانگی به حساب آمده و برای آن تسهیلات خود اشتغالی در نظر گرفته شده می‌تواند در توسعه این کسب و کار مفید باشد؟

مصطفوی هاشمی: راحت بگویم اگر کسی به من مراجعه کند و بگوید می‌خواهد قالیچه ببافد من به شخصه به او می‌گویم این کار را انجام ندهد چراکه پول همان پشم و نخ هم به دست نمی‌آید و با توجه به روند بازار فرد ۶ ماه و یا بیشتر زمان می‌گذارد و یک قالیچه را می‌بافد و بعد از آن خریداری ندارد.

وضعیت واردات فرش به چه صورت است؟

مصطفوی هاشمی: واردات فرش دستباف ممنوع بوده و مگر به صورت قاچاق وارد کشور شود که میزان آن هم چشمگیر نیست سابق بر این بلژیک بهترین فرش ماشینی را تولید می‌کرد و از آن واردات انجام می‌شد اما حالا با وجود تعدد کارخانه‌های تولید فرش به این مورد هم نیازی نیست.

شما راهکار بهبود وضعیبت فرش دستباف را در چه می‌بینید؟

مصطفوی هاشمی: یکی از مهم‌ترین این موضوعات برای توسعه صادرات فرش شرکت درنمایشگا‌ه‌ها است که تجار ایرانی باید به آن توجه زیادی داشته باشند تا بتوانند با تولیدکنندگان سایر کشورها مراوده داشته و بعد از آن به کار مشغول شوند.

اما باید با نهایت تأسف گفت که بازار ما را گرفته‌اند و فرش ایرانی به علت گران بودن نمی‌تواند در سطح مصرف کننده بیاید چراکه یک قالی تبریز دستباف حداقل ۲۴ میلیون تومان قیمت داشته و خرید آن در توان همه مردم نیست