برخي برده به دنيا مي آيند، ديگران برده مي شوند و باز عده اي به سوي برده داري جذب مي شوند.
خوش آمدید - امروز : دوشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷
خانه » آرشیو برچسب: فرش کاشان

بایگانی برچسب ها: فرش کاشان

پهن کردن فرش

علاوه بر این که خرید یک فرش ماشینی درجه یک قواعد و نکاتی دارد پهن کردن فرش نیز قوانینی دارد که هم به جلوه بیشتر فرش و هم به طول عمر فرش کمک می کند.به همین منظور نکاتی در این باره بیان می کنیم.اکثر خریداران فرش بر این باورند که فرش باید به قدری بزرگ باشد که همه پایه های میل روی آن قرار گیرد ؛ اما همیشه این کار درست نیست قوانین دیگری نیز در رابطه با فرش و مبل وجود دارد. برای مثال میتوان پایه های جلویی مبل را رو فرش قرار داد و پایه های عقبی آن روی زمین باشند به این ترتیب هم قانون قرار گیری مبل و فرش را رعایت کرده اید هم می توانید نحوه چینش مبل ها را تغییر دهید.

 

نحوه دیگر پهن کردن فرش بدین گونه است که هیچ کدام از پایه های مبل روی فرش نباشد ، این نوع چینش برای قالیچه یا فرش های کوچک با گل های بزگ یا برجسته بسیار مناسب است چرا که فرش یا قالیچه بیشتر خودش را نشان می دهد.نکته حائز اهمیت در انتخاب و پهن کردن فرش در نظر گرفتن فضا است زیرا معمولا فرش بایذ بین ۴۵ تا ۵۰ سانتی متر از دیوار فاصله داشته باشد و در فضا های کوچک این عدد حداکثر تا ۲۰ سانتی متر هم می تواند کاهش یابد.دقت کنید که همه فضا را با فرش پر نکنید. در ارتباط با پهن کردن فرش زیر تخت خواب باید به این نتکه توجه داشت که فرش از اطراف تخت بین ۳۰ تا ۴۵ سانتی متر بزرگ تر باشد بدیهی است که باتوجه به بزرگ تر شدن فضای اتاق خواب این عدد می تواند بیشتر هم باشد اما کمتر از این خارج از اصول پهن کردن فرش و زیبایی های بصری است.

همچنین اگر در نظر دارید که در اتاق خواب خود تنها از یک قالیچه کوچک استفاده کنید؛ آن را پایین تخت پهن کنید و دقت کنید که از عرض تخت بزرگ تر باشد.برای زیر میز ناهار خوری از فرش استفاده کنید که از عرض میز و صندلی ها بزرگ تر باشد و از اطراف حداقل ۶۰ سانتی متر را پوشش دهد تا صندلی را که بیرون می کشید روی فرش باشد. بد نیست راه رو یا ورودی های باریک خانه را با فرش پر کنید که فرش هایی با عرض کم که به آن کناره می گویند برای این کار بسیار مناسب است.

بررسی صد سال سهم فرش در اقتصاد ایران

مقدمه

در جهان کمتر هنری استمرار یافته در تاریخ اقوام و بر انگیخته از ذهن انسان می توان یافت که همچون فرشبافی ضمن داشتن جنبه هنری صد در صد، صنعتی و مصرفی و قوام بخش پایه های اقتصاد خانواده ها ، ایلات و عشایر و اقوام و کشورها و نیز متاعی تجاری و سود بخش باشد، بدون آنکه بتوان بین خواص متفاوت مذکور مرز و جدائی قائل گردید و مشاهده نمود یا جنبه ای را بر سایر جنبه های آن برتری داد. این ویژگی است که فرش را در میان دیگر دستاورد های هنری جهانیان پر آوازه و مقبول عام ساخته است.از لحاظ هنری این دستباف چکیده ای از مجموعه هنرهای دستی انسان در طول تاریخ آشنایی او با هنر از جمله خط ،نگارگری صورتگری و نقاشی و تهذیب و تشعیر،منبت،معرق،خاتم،کاشی کاری ،منیاتور،سیاه قلم ، رنگ و رنگرزی و نیز مبین و سلیقه، استعدادو خلاقیت و تفکرو تجسم اوست .

 

 

اقتصاد فرش ایران

صنعتی دستی است زیرا با وجود توسعه دامنه بهره گیری از اهرم و چرخ و ماشین در عصر حاضر ، امور مربوط به آن از مرحله پرورش گوسفند تا چیدن پشم و رستن و تابیدن نخ و رنگرزی و طراحی و بافتن و سرانجام بریدن این دستباف از دار بدون هر گونه وابستگی انجام نشدنی است و بدین گونه صورت می پذیرد و بدین لحاظ است که عصاره هنر انسان و بهترین بیانگر طبییعت و تمنیات اوست .

مصرفی است نه تفننی ،تزینی محض است . کدام کالای دستی را می توان یافت که به این حد در متن زندگی و کاشانه اکثریت غریب به اتفاق جامعه حاضر باشد و پیوسته راحتی و آسایش هدیه کند .

قوام بخش پایه های اقتصاد افراد و خانواده ها و اقوام و در مجموعه کشور می باشد زیرا برای افراد سرمایه ای است مطمئن که روز به روز به ارزش آن افزوده می گردد و جهت کشور تامین کننده از ذخایر ارزی در سطح جهان است و تجربه نشان داده است که فرش در بین صادرات غیر نفتی مهمترین پشتوانه و تامین کننده اعتبار می باشد.

سرانجام متاعی تجاری و سود بخش است بدان گونه که هزاران سرمایه گذر ایرانی و غیر ایرانی را به خود مشغول داشته و جملگی ایشان از دست یافتن بدان خشنود و راضی اند.

تعریف فرش دستباففرش کلمه ای است عربی به معنی گستردن و گستردنی ،و آن هر چیز که گسترده شود،از قالی و پلاس و بستر و نظایر آن را شامل می شود.قالی از کلمه ترکی قالین می باشدو به معنی فرش بزرگ پرداز که با نخ و پشم به رنگها و نقوش مختلف می بافته ، و قال کوچک را قالیچه می گویند مقصود از فرش یا قالی دستباف ، فرشی است که بوسیله دست از تار و پود ساخته می شود و در این نوشته ها هر جا صحبت از فرش یا قالی می شود همان نوع دست باف مد نظر است .کما اینکه امروزه فرشهای ماشینی گسترش زیادی یافته اند که موضوع بحث ما نیستند

هویت فرش دستباف

فرش دستباف یکی از کهن ترین هنرهای پر افتخار ملت سربلند ایران می باشد که قدمتی چند هزار ساله داشته و با تمدن و هنر ایرانی به هم گره خورده است .فرش هویت دارد زیبایی دارد و از مهمترپیچدگی به اندازه تاریخ پر فراز نشیب ایران که باید به آن توجهی خاص مبذول گردد.

فرش دستباف یک جریان اقتصادی اجتماعی و فرهنگی را دنبال می کند که جریانات مثل سایر پدیدهای اجتماعی حرکت می کنندو نقش آفرین هستند :نکته مهم در این ارتباط این است که بسیاری از دست اندر کاران فرش سالها در انتظار معجزه های بودند که قرار بود دیگران انجام دهند.این انتظار نه تنها نه اهل فن را در غفلت نگه داشت بلکه فرصت را برای رقبای فرش ایران بیشتر فراهم کرد .به این دلیل است که اتکا ء به خود آغاز حرکت و همراه شدن با افزایش ایران است.فرش دستباف چشم انتظار اهل فن است که دستش را بگیرند تا حرکت آغاز شود.

بازار فروش

تهران بدون تردید از قدیم الایام بازار فروش ایران در هر دو حالت سنتی یا مدرن یکی از موثرترین بازارها در اقتصاد کشور بوده است.این بازار با وسعتی کم نظیر در تمامی شهرهای بزرگ ایران از عمده ترین مرکز مبادلات و گسترش اقتصادی می باشد با توجه به وسعت جهانی و پر بار بودن اقتصاد فرش و ارتباط تنگاتنگ این بازار ها، سیاست گذاری در این بخش مهم ،اهمیت ویژه ای را می طلبد . اصرار بخشی از بازار سنتی بر عدم تطبیق با علم روز و اقتصاد نوین و مشکلات عمدهای برای یک برنامه ریزی منسجم ایجاد کرده است.

تاریخ فرش دستباف

بدون شک قدمت استفاده از زیر انداز بدانگاه می رسد که انسان به فکر ساختن سر پناهی جهت تامین آسایش خود افتاد.

بافتن انواع زیر انداز نیز همان زمان با پرورش دام و استفاده از پشم بدین منظور بوده است و انسان پس از بهره وری از پوست حیوانات به اهمیت الیاف پی برده و بمرور به صورت های گوناگون از طریق بافتن گلیم و قالی از آن بهره گرفته است .

دراین زمان بی تردید مصادف با تغییر زندگی بشر زندگی بشر از مرحله توحش و زیست انفرادی در غارها به چادرنشینی و معاش خانوادگی و قبیله ای و اعتلای فکری او بود و انسان پس از احساس نیاز با این تغییر وضع جهت تامین آسایش بیشتر خویش بدان گردن نهاده است.بافتن فرش مانند سایر دستاوردهای بشر همواره رو به تکامل رفته و این پیشروی تا به آن حد با تکامل تمدن انسان عجین بوده است که گفته اند: هیچ هنری در جامعه خود به اندازه فرش توسعه و تکامل نداشته است . “اینکه اولین فرش بافته شده به صورت تار و پود به مردم کدام سرزمین تعلق دارد و آیا ایرانیان ویا چنییان خالق این هنرند یا سایر اقوام به درستی معلوم نیست اما فرش “پازیرک” که قدیمی ترین فرش دستباف بشری است که تا کنون کشف گردید و موجودات تا اندازه ای به این سئوال پاسخ می دهد و نشانی از محل بافت قالیهای اولیه را روشن می سازد.

با کشف قالیچه مذکور در مقبره سکایی ها در آلتایی مغولستان بوسیله پرفسور رودنکو که حدود ۵۰ سال پیش انجام شد قدمت تکامل فش به ۲۵۰۰سال قبل رسید.

در مغولستان نیز فرشهای کشف شده است که قدمت آن به قرن اول قبل از میلاد می رسد و وضع بافت و انتخاب مواد اولیه و نوع گره آن تک بر تار است نشان از داشتن تجربه دو هزار ساله در بافندگان این فرش ها می رسد.

اخیراً در ناحیه سن یانگ چین از مقبرهای قدیمی فرش چند صد ساله ای کشف شده ک نقش آن شباهتهایی به فرش ایران داشته دارد.

با کشفیات مذکور و سایر آثار آن می توان مرکز عمده فرش قدیم جهان ایران را ،آسیای صغیر ترکستان ،چین ،هندوستان ،مناطقی از شرق اروپا و شمال آفریقا دانست.

فرش ایران دارای تاریخی بس طولانی است . در ایران از دیر باز بافتن انواع فرش متداول بوده و انگیزه ای اجدادی داشته است.نوشته های مورخان ،جهانگردان،جنگجویان و آثار مکشوفه از گذشتگان گویای آن است که فرش بافی بصورت هنری دستی و مردمی و روستایی و عشایری در ایران سابقه ای بس دراز دارد.

پرفسور رودنکو کاشف فرش پاژیریک معتقد است: قالی مذکور که کار مردم ماد یا پارس و پارت (خراسان بزرگ )است.با توجه به نقشهای مشابه و همزمان این فرش در ستونهای تخت جمشید نیز این نظریه را تایید می کند.

فرش به عنوان نمودی از فکر و اندیشه بشری و متاثر از حس نوجویی او در طول تاریخ خود با فراز ونشیب ربرو بوده است گاه با فراغت فکری هنرمندان و محیط مناسبی که برای رشد و شکوفایی هنر ایشان ایجاد گردیده بعد اعلای خود رسیده و گاه صدماتی که براثر مصائب طبیعی و غیر طبیعی بر پیکر جامعه وارد شده است .

قالی بافی از صنایع دستی بسیار قدیمی ایران است . غلامرضا پوینده در مقاله خود با استفاده از تاریخ طبری چنین می نویسد :حسب روایات تاریخی ،زندگی هوشنگ پادشاه ایران به بیش از دو هزار سال قبل از میلاد مسیح باز می گردد ودر ان به استفاده از پوست حیوانات به عنوان فرش اشاره شده است که هم می توان به استفاده از پوست حیوانات را باور داشت و هم می توان پشم و موی آنها را به عنوان پوششی برای کف محل زندگی انسانها در نظر گرفت .

اسکندر کبیر وقتی برای اولین بار مقبره کوروش بزرگ را بازدید می نمود ،مشاهده کرد که آن با قالی خیلی خوب پوشیده شده ونیز می گوید که در قصر تیسفون یا طاق کسری در زمان ساسا نیان یک قطعه قالی داشته که با جواهر و فلزات قیمتی پوشیده شده بود.

یکی از عجایب و نفایس دربار خسروپرویز ،پادشاه ساسانی ،چهار قالی از دیبای زر بافته به مروارید و یاقوت بوده که هر یک با یکی از فصول سال هما هنگی داشته است . در زمان صفویان مرکز قالی بافی در تبریز ،قزوین ،اصفهان و سایر شهرهای ایران به وجود آمده و کارگروهای مخصوص قالی بافی با تجهیزات لازم وبا تمرکز تولید در این زمان شکل گرفت .

کارگروهای منتسب به دربار نه تنها فرشهای مخصوص در بار را می بافتند بلکه به جهت تجارت و صادرات نیز همواره مشغول به فرشبافی بودند و مامورین سلطنتی نیز موظف به بازرسی فرشها دراین کارگاهها بودن تا اصالت آنها حفظ شود.

کم کم تجارت قالی به صورت امر عادی و رایج درآمد و صدور قالی از اصفهان و تبریز به کشورهای همجوار نظیر ترکیه در اروپا به فرش ترکی موسوم شدند.صدور فرش بوسیله پرتغالیها از طریق خلیج فارس و یا از هند به اروپا نیز رایج بود.

در قرن شانزدهم میلادی قالی ایران در اروپا کالایی پر شکوه و اعجاب انگیز به نظر می رسد از همین دوران دربارهای اروپایی و به دنبال آنها خانواده های اشرافی اروپا شروع به سفارش قالی ایرانی کردند . شاهزادگان هندی نیز از سفارش دهندگان فرش ایرانی بودند.

فرش دستباف ایرانی

از قرن هفدهم فرش های کاشان به دلیل مرغوبیت ظرافتش مشهور شد. در این قرن با انباشته شدن ثروت در کشورهای اروپایی تقاضا برای فرشهای بافته شده با نخهای طلا و نقره افزایش یافت . از آنجمله می توان سفارشات دربار لهستان به کارگاههای کاشان و بعضاً اصفهان را برای اینگونه فرشها نام برد. بعد ها اینگونه فرشهای زرین ابریشمی از آنجایکه به عنوان فرشهای ایرانی در اروپا شناخته شده نبوده به عنوان فرش لهستانی معروف شد.

در حمله افغان و بعد در دوران نادر، قالی بافی دوباره مورد آسیب قرار گرفت و تا دوران قاجار بهبودی در وضع آن پدید نیامد.

از قرن هجدهم فرشهای ایلات و عشایر ایران نیز در خارج مورد توجه قرار گرفت . در قرن نوزدهم مهم ترین مراکز تولید تبریز،جوشقان فکرمان و مشهد بودند.فرشهای صحنه ،ساروق و فرهان نیز به خاطر طرح های زیبا معروف شدند. در این قرن تجارت و صادرات بالا گرفت.

مهمترین کارگاهها در این دوره درتبریز،مشهد،کرمان،سلطان آباد و کاشان بوجود آمده ودر تاسیس اثر کارگاهها تجار آذربایجانی دست داشتند،زیرا عمده صادرات فرش نیز از طریق ترکیه توسط آنها انجام می گرفت. در این زمان استامبول پایتخت آنروز ترکیه به صورت مرکزی جهانی برای فرش ایران درآمده بود و اکثر تجار آمریکایی و اروپایی قالیهای ایرانی راز آنجا می خریدند.

تجار خارجی کمکم شروع به سرمایه گذاری در تجارت و تولید این کالا کردند وبا عرضه نقشه به تولید کنندگان نوعی تحمیل سلیقه غربی کردند که باعث تخریب برخی از طرحهای محلی شد.تکیه بر تولید بیشتر نیز باعث کاهش جنبه های هنری و افزایش جنبه های تجارتی فرش ایران گردید.

دولت موقت ایران در ابتدای قرن اخیر برای حفظ اصالت فرشهای ایرانی و جلوگیری از صرفاً تجاری شدن آن اقدماتی انجام داد که از آن جمله می توان ایجاد شرکت های سهامی فرش ایران ،به عنوان حافظ وناظر براصالت فرشهای ایرانی ،در سال ۱۳۱۴ نام برد.ازآنجا که در عمل ضابطه دقیقی بر نظارت وجود نداشت و اقدامی برای بهبود شرایط کار قالیبافی صورت نپذیرفت با حاکم بودن قوانین زور، تغییر و تحولی اساسی در بهبود این صنعت پدید نیامد وحتی با باز بودن دست عده ای که در تجارت فرش به دنبال سود زیاد و آنی بودند،تقلب در بافت و رنگ این هنر ایرانی رواج یافت که در بعضی موارد لطمات جبران نا پذیری به شهرت و اعتبار فرش ایرانی در بازارهای خارجی وارد آورد.همینطور با عدم وجود ضوابطی برای حفظ حقوق قالیبافان و حاکم بودن ضوابط ارباب رعیتی وضع اسف باری به قالیبافان محروم وبه خصوص کودکانی که در کارهای زراعی شرکت نداشتند تحمیل شد.

نکته ایی که در بررسی تاریخچه فرش در ایران باید اضافه کرد این است که اگرچه اکثر فرشهای مرغوب برای دربار تولید می شد ولی فرش حداقل در ایران و در کشورهای خاور نزدیک بر خلاف بسیاری از کشور های تولید کننده دیگر از زمانهای دور مصرفی عمومی پیدا کرده بود. این عمومیت مصرف درد میان مردم به احتمال زیاد عامل اصلی اعتلای صنعت فرش در ایران است وفرشهایی که برای مصارف عمومی بافته می شد، معمولاً محکمتر بود نظیر (فرشهای مساجد با تار چند لا) و نقش هایی مایه گرفته از فرهنگ عامه داشت. بسیاری از این نقوش تجسم عوامل طبیعی چون خورشید و ستارگان ویا علائمی برای حفظ جان از گزند حوادث بود.

شانه فرش ماشینی به چه معناست؟

تراکم عرضی گره های بافته شده در یک فرش ماشینی را شانه میگویند . شانه فرش بر حسب متر محاسبه می شود.

روش بدست آوردن شانه فرش :
وقتی گفته می شود فرش  ۱۰۰۰ شانه است منظور اینست که در یک متر از عرض آن ۱۰۰۰ گره وجود دارد.اگر به پشت فرش ۱۰۰۰ شانه اصیل نگاه کنید در ۱ سانتی متر باید ۱۰ گره وجود داشته باشد.

قالی بافی در دوران صفویان

پادشاهان سلسله ی صفویه علاقه وافری به هنر قالی بافی داشتند و بر همین اساس، برای اولین بار در تاریخ ایران، بافت قالی از خانه های کوچک به کارگاه های بزرگ راه یافت و رفته رفته، صادرات آن به کشورهای اروپایی به ویژه انگلیس، پرتغال و هلند آغاز شد.

دوران صفویان را می توان دوران اعتلا و شکوهمندی هنر ایران زمین دانست. به گونه ای که با قاطعیت می توان دوران صفویه را عصر زرین قالی بافی ایران برشمرد. اوج ترویج هنر قالی بافی در زمان پادشاهان صفوی به ویژه شاه اسماعیل در تبریز، شاه طهماسب در قزوین و شاه عباس در اصفهان بوده است. شاه اسماعیل تعداد زیادی از طراحان و نگارگران را از هرات به تبریز دعوت کرد و زیر نظر کمال الدین بهزاد (نگارگر مشهور ایرانی) قرار داد. هنرمندان در تبریز گرد آمدند و شاه اسماعیل کارگاه های قالی بافی بزرگی دایر کرد. شاه طهماسب فرزند شاه اسماعیل راه پدر را ادامه داد. او بسیار به هنر علاقمند بود. نقل است از زمان وی قالی ایرانی به عنوان تحفه بسیار نفیس، در روابط ایران با سایر کشورها نقش و جایگاه یافت. تعداد زیادی از مشهورترین و نفیس ترین قالی های تاریخ ایران از جمله قالی مشهور و تاریخی اردبیلی در زمان شاه تهماسب بافته شده اند. مکتب تبریز در هنر قالی بافی ایران، محصول دوران سلطنت این پادشاه هنردوست است. شاه عباس، دیگر پادشاه عصر صفوی، پایتخت خود را در سال ۱۰۰۶ ه.ق. اصفهان انتخاب نمود و با حمایت های خود از هنر قالی بافی، پایه گذار مکتب اصفهان شد. هنر قالی بافی در این مکتب به اوج خود رسید.

بافت فرش های بزرگ پارچه (فرش قواره بزرگ) ، به کارگیری مصالح جدید در بافت فرش همچون ابریشم و مفتول های زرین و سیمین و همچنین تحول بنیادی در نقش و نگار فرش ها، از جمله مهم ترین تحولات و تغییرات بزرگ در ژرفی بود که در دوران سلطنت شاه عباس صفوی در هنر قالی بافی ایران رخ داد. جهانگردان مشهور بسیاری مانند دلاواله (جهانگرد معروف ایتالیایی) و ژان شاردن (جهانگرد مشهور فرانسوی) از کارگاه های قالی بافی ایران در زمان شاه عباس صفوی بازدید کرده اند و بسیار مجذوب هنر و ظرافت فرش ایرانی شده اند. آنان از وجود کارگاه های قالی بافی متعدد در اصفهان،مشهد، تبریز، کرمان، کاشان، گیلان و … نوشته اند که با نظم بسیار بالا تحت نظارت به تولید فرش دستباف می پرداختند. برخی کارشناسان معتقدند، شاهان صفوی اولین بار در تاریخ، هنر فرش بافی را از ایل ها و طایفه های متحرک و روستاها و آبادی های کوچک به شهرهای بزرگ آوردند و تولید کارخانه ی فرش را بنا نهادند. هرچند از عوارض این تولید، سلطه نظام سرمایه سالاری شهری بر کارگاه های قالی بافی و در خدمت کارفرمایان درآمدن دست های هنرمند طراحان چیره دست و رنگرزان خوش ذوق و همچنین انگشتان ورزیده بافندگان متبحر بود. طرح ها و نقوش بسیار معروف سنتی فرش های ایرانی همچون فرش های گلدانی، درختی، باغی، شکارگاه، بندی و قابی، محرابی (سجاده فرش)، حیوان دار، اسلیمی، ترنجی و افشان محصول دوران صفویان است.
به جرات می توان گفت دوران صفویان اوج هنر قالی بافی ایران بوده است. از قالی های این دوره حدود ۱۵۰۰ قالی و قالیچه به جای مانده است که در حال حاضر بیشتر آنها در موزه ها و کلکسیون های دنیا نگهداری می شوند. در این دوره، به هنر قالی بافی به عنوان یک حرفه با اهمیت نگریسته شده و صادرات آن به کشورهای اروپایی آغاز می شود.

هنر قالی بافی در دوران صفویان

درسالهای پایانی سلسله صفویه تا ظهور فتنه افغان که به انقراض این سلسله منجر گردید توجه چندانی به هنر قالیبافی نمی‌شد. سلطان حسین صفوی آخرین پادشاه دوره صفویان در سال ۱۱۳۵ به دست افغان ها سرنگون شد، اما حکومت افغان ها بر ایران چندسالی دوام نیاورد. نادرشاه افشار با قتل عام افغان ها و در راس آنها اشرف افغان، در سال ۱۱۴۸ حکومت افشاریان را بنانهاد که تا سال ۱۱۶۱ دوام داشت. گرچه در دوران افشاریان به علت جنگ های متعدد، هنر فرش بافی همچون دوران صفویان رونق نداشت، با این حال، بافت فرش های نفیس همچنان در جای جای ایران ادامه داشت. از جمله اقداماتی که به نظر می رسد در دوران افشاریان انجام شده، اقدام نادرشاه افشار به احیای صنعت قالی بافی در خراسان بود که شهر مشهد را پایتخت خود قرار داده بود.

طرح های مورد استفاده فرش کاشان

فرش کاشان معمولاً ترکیبی از طرحهای تزئینی بوده و از یک ترنج مرکزی چند قسمتی و لچکهای مربوط به آن تشکیل شده است. ترنج مرکزی در فرش کاشان از تعدادی ترنج متحدالمرکز تشکیل شده که ترنج میانی به شکل ستاره می باشد. زمینه و لچکهای فرش با ساقه های باریک و طرحهایی از برگ خرما، گلهای ختمی، گلهای نیلوفر آبی، گلهای سرخ کوچک، برگهای نوک تیز و … پوشیده شده است. ویژگی فرش کاشان این است که تمام گلها به شیوه ای طراحی شده که اندکی حالت هندسی داشته باشند.

این ویژگی آخر، پس از جنگ جهانی اول کاملاً از بین رفت و طرح جدیدی بر روی این فرشهای ظاهر شد که شامل مجموعه ای از گیاهان سبز و خرمی بود که به دور ترنج مرکزی دیده می شدند. ترنج به شکل بیضی بوده و تمایل به کوچک شدن دارد. معمولاً در این فرشها چهار یا شش عدد قاب حاشیه ای به اضافه یک لبه باریک ( حاشیه ای که در کنار فرش قرار گرفته و فقط دارای یک رنگ می باشد که رنگ زمینه فرش است ) وجود دارد.

در فرش هایی با ابعاد متوسط و بزرگ، ترنج حذف شده و به جای آن اسلیمی های گل داری قرار گرفته اند که کل فرش را می پوشانند. اگر به فرش های ابریشمی کاشان هم توجه کنیم متوجه می شویم که مجموعه تصاویر و حالات تصویرگری آن نسبت به سنت وفادار مانده است. در این فرشها اکثراً تصاویر پرندگان، چهارپایان، گیاهان، درخت سخنگو ، صحنه هایی از شکار و … دیده می شود. منظور از درخت سخنگو، درختی است که در انتهای شاخه های آن سر یک حیوان دیده می شود.

فرش کاشان از لحاظ طراحی تحت تأثیر طرح لچک ترنج اصفهان بوده است اما ظرافت و دقت فرش اصفهان را ندارد و رنگ بندی پایین تری هم دارد.

از طرح لچک ترنج سنتی ( ترنج ظریف و کشیده به رنگ آبی و سرمه ای که عیناً این رنگها در لچکها و حاشیه فرش نیز تکرار شده ) در یک زمینه لاکی رنگ و برعکس در برخی از مراکز فرش بافی ایران مانند کاشمر، یزد، اردستان و همچنین کشور مصر تقلید می شود.

آنطور که از سوابق تاریخی فرش بافی کاشان مشخص است این حرفه در کاشان پیشینه ای کهن دارد که علی رغم بحرانهای اقتصادی توانسته است همچنان به بقای خویش ادامه دهد.

معرفی گلیم قوبا

گلیم قوبا از گلیم‌های دستباف مردم قفقاز است.این گلیم‌ها معمولاً با ترنج‌های بزرگ انتزاعی دندانه دار و ترکیبی زیبا طراحی می‌شوند. گلیم‌های دیگر دارای یک ترنج مرکزی قلاب شکل است که در تمام طول گلیم به طرف قسمت تحتانی آن امتداد می‌یابد. ترنج‌های قلاب دار متعدد و جسورانه و طرح‌های حاشیه‌ای از مشخصات دست بافته‌های قوبا است.

حاشیه‌ها در این ترکیب بندی‌ها با نگاره‌های مکرر کامل می‌شود و قسمت‌هایی از گلیم ساده باقی می‌ماند. کلاً گلیم‌های قوبا نسبت به دیگر گلیم‌های قفقاز از تنوع بیشتری در ترکیب بندی برخوردار است و رنگ‌بندی از تیره به ملایم تغییر می‌کند.

بافت چاکدار در تمام این دست بافت‌ها به کار می‌رود.

ویژگی‌های گلیم قوبا

ترنج‌های قلاب دار متعددو جسورانه و طرح‌های حاشیه‌ای از مشخصات دست بافته‌های قوبا است.

این گلیم‌ها معمولاً با ترنج‌های بزرگ انتزاعی دندانه دار و ترکیبی زیبا طراحی می‌شوند و اکثر بافندگان قوبا به این نوع ترکیب بندی علاقهٔ بیشتری دارند.

گلیم‌های دیگر دارای یک ترنج مرکزی قلاب شکل است که در تمام طول گلیم به طرف قسمت تحتانی آن امتداد می‌یابد.

حاشیه‌ها در این ترکیب بندی‌ها با نگاره‌های مکرر کامل می‌شود و قسمت‌هایی از گلیم ساده باقی می‌ماند. کلاً گلیم‌های قوبا نسبت به دیگر گلیم‌های قفقاز از تنوع بیشتری در ترکیب بندی برخوردار است و رنگ‌بندی از تیره به ملایم تغییر می‌کند.

بافت چاکدار در تمام این دست بافت‌ها به کار می‌رود.

به کار بردن رنگ آبی تیره این احساس را به بیننده می‌دهد که ترنج‌ها در متن شناور است. این خطای دید باوجود حاشیه‌های دندانه دار تشدید می‌شود.

گاهی نیز در بعضی از این گلیم‌ها بر خلاف قسمت مرکزی، حاشیه‌ها به علت به کارگیری طرح‌های بیش اندازه بزرگ بسیار سنگین به نظر می‌رسد.

علت تمایز گلیم‌های قوبا به کار رفتن دو نوع ترنجی است که که تشخیص آن را از سایر گلیم‌ها راحت تر می‌کند.

طرح متن
این گلیم در زمینه خود دارای ترنج‌های لوزی شکل قلاب مانند و ترنج‌های مستطیل شکل قلاب مانند است.

حاشیه‌ها
این گلیم دارای حاشیه‌های باریک است که دارای تزیینات زیادی است.

اندازه و شکل
معمولاً این گلیم‌ها بزرگ و مستطیلی و بعضی نیز کوچک و مستطیلی هستند.

مواد اولیه و بافت
این گلیم‌ها معمولاً با پشم ظریف بافته می‌شوند و باقت آن چاکدار ظریف است.

رنگ
رنگ به کار رفته در این گلیم‌ها معمولاً قرمز مایل به آبی، قرمز روناسی، آبی نیلی، سبز، زرد، قهوه‌ای، سیاه، سفید معمولاً استفاده شده است و در گلیم‌های جدیدتر از رنگ‌های نارنجی و شیمیایی استفاده شده است.

ریشه‌ها و شیرازه‌ها
ریشه‌های به کار رفته در این گلیم معمولاً یکدست و شیرازه‌های به کار رفته نیز یکدست، با تارهای ضخیم‌تر خارجی است.

 

صادرات ۳۰۰ میلیون دلاری فرش از کاشان

محمود برادران، در گفتگو با خبرنگار  گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از اصفهان،گفت: صادرات کمی وکیفی فرش با تلاش و هدایت برنامه‌های خوشه فرش ماشینی کاشان در این مسیر محقق و عملیاتی شده‌است.

وی با تاکید بر وجود مشکلات اقتصادی برای همه صنایع بویژه حوزه فرش ماشینی گفت: ما تعطیلی واحد تولیدی نداشتیم و اگر مشکلی هم بود بیشتر در بی تدبیری نوع مدیریت اجرایی بوده‌است.

به‌گفته برادران ، فرش ماشینی کاشان با تنوع کمی و کیفی طراحی و رنگ آن در انواع ۷۰۰، ۱۰۰۰ و ۱۲۰۰ شانه هیچ جای دنیا تولید نمی‌شود.

دبیر خوشه فرش ماشینی کاشان، ماندگاری بالای فرش کاشان را تاکیدکرد و گفت: قدرت طراحی از محاسن فرش ماشینی ایرانی و مزیت جهانی ما است.

اشتغال مستقیم ۴۵ هزار نفری کارگران در شرکت‌های فرش ماشینی

برادران، به پرداخت وام‎های زودبازده برای توسعه واحدها و نوسازی ماشین‌آلات بافندگی فرش که نخستین‎بار سال ۸۹ در کاشان با عنوان طرح زودبازده  در دولت نهم  اجرا شد ، اشاره وتاکیدکرد : این نوسازی به اشتغال مستقیم ۴۵ هزار نفری کارگران در شرکت‌های فرش ماشینی  ‌منجر شده‌ است.

به‌گفته‌وی، شماری از نیروهای کارخانه راوند نیز در سال ۷۰ با نمونه رداری از دستگاه‌های ماشینی بومی‌سازی کردند و صنعت فرش ماشینی کاشان را شکل دادند و در سال ۸۸ و ۸۹ با استفاده از این وام طرح زودباده پایه‌گذار صنعت رو به رشد فرش ماشینی و درآمدزایی آن شدند.

فعالیت ۷۰۰ واحد فرش ماشینی در دو شهرستان کاشان و آران و بیدگل

دبیر خوشه فرش ماشینی کاشان، فعالیت  ۷۰۰ واحد فرش ماشینی در دو شهرستان کاشان و آران و بیدگل به عنوان قطب فرش ماشینی ایران رایادآورشد و افزود:۱۰۰ واحد تولیدی از این تعداد، برندهای بزرگ،  ۲۵۰ مورد از شرکت‌های متوسط  و مابقی شرکت های تک ‌دستگاهی است.

برادران در ادامه، شرکت ۲۰ صنعتگر فرش ماشینی کاشان در نمایشگاه DOMOTEX  در محل دائمی نمایشگاه‌های هانوفر آلمان( ۲۲تا ۲۵ دیماه جاری) را خاطرنشان‌کرد و افزود:حضور فعال و پررنگ واحدهای تولیدی فرش ماشینی نیز یکی دیگر از مزایا و کارکردهای مثبت فعالیت خوشه فرش ماشینی کاشان، در این منطقه است.

برگزاری نخستین دوره‌ آموزشی تخصصی رشته فرش ماشینی

به‌گفته‌وی، نخستین دوره آموزشی تخصصی رشته فرش ماشینی با ۴۰۰ ساعت مباحث مدیریت فنی، طراحی، شناسایی ماشین‌آلات، شناخت مواد برای تولیدکننده نیز در کاشان اجرامی‌شود.

دبیر خوشه فرش ماشینی کاشان ، با اشاره به اینکه دوره‌های ام بی ای MBA با هدف آموزش مدیریت کاربردی و عملی قبل از  پژوهش و تحقیقات طی انعقاد توافق تفاهم‌نامه با دانشگاه کاشان برگزارمی‌شود گفت:دو گواهینامه از پژوهشکده فرش و گواهی بین‌المللی یک شرکت انگلیسی به  ۱۵ نفر شرکت‌کننده این دوره اعطامی‌شود.

برادران ، افزود: نخستین دوره آموزشی تخصصی رشته فرش ماشینی با هدف آینده‌نگری و انتقال تجارب به نسل آینده با حضور اساتید دانشگاهی و  بزرگان این رشته فنی دو برگزارمی‌شود.

به‌گفته‌وی، خوشه فرش ماشینی کاشان دوره‌های دوم و سوم این دوره آموزش تخصصی را به‌منظور شرکت علاقه‌مندان از سراسر کشور بصورت مجازی برگزارخواهدکرد.

راه‌اندازی خوشه فرش دستباف در کاشان

مجری طرح امکان سنجی خوشه فرش دستباف کاشان از راه‌اندازی خوشه فرش دستباف کاشان تا پایان سال جاری در این شهرستان خبرداد و گفت: چندسالی است ایجاد خوشه فرش دستباف را با توجه به نتایج مثبت ایجاد خوشه فرش ماشینی پیشنهاد دادیم که مقدمات و طرح امکان‌سنجی آن انجام‌‌شده‌است.

محمود برادران افزود: با اشاره به مطالعه و بررسی کارشناسان شرکت شهرک‌های صنعتی استان اصفهان افزود: مرحله پیاده‌سازی خوشه فرش دستباف کاشان، با  نظر مساعد آنها و همراهی مسوولان استان و کشور تا پایان امسال عملیاتی می‌شود.

وی در پایان تصریح کرد:امکان سنجی خوشه، شرایط نیاز به ایجاد آن و اینکه چه امکاناتی برای فرش دستباف در کاشان وجود دارد در مرحله اول بررسی می‌شود.

به‌گفته‌‌ مجری طرح امکان سنجی خوشه فرش دستباف کاشان ، همچنین در این طرح ضمن شناسایی شرایط موجود، رقبایی اصلی در بازارهای بین  المللی فرش دستباف مطالعه شده‌است.

آیین نکوداشت ثبت جهانی فرش دستباف سنقر و کلیایی برگزار شد

آیین نکوداشت ثبت جهانی فرش دستباف سنقر و کلیایی، با حضور دکتر مجتبی فیض اللهی قائم مقام مرکز ملی فرش دستباف ایران، رضا رحیمی؛ معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منابع استانداری کرمانشاه، سید نعمت اله حقیقی، رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت کرمانشاه و جمعی از فعالان فرش استان، به ویژه بافندگان و تولیدکنندگان شهرستان سنقر در محل دائمی نمایشگاه های بین المللی استان برگزار شد.

به گزارش بهارانه، مجتبی فیض‎اللهی قائم مقام مرکز ملی فرش ایران در آیین رونمایی از لوح ثبت جهانی نشان جغرافیایی فرش دستباف سنقروکلیایی، اعلام نمود تا کنون ۴۷ نشان جغرافیایی ثبت ملی شده و ۲۹ اثر در سازمان جهانی مالکیت فکری به ثبت رسیده است و هدف از این تلاشها جلو گیری از کپی برداری رقبا از طرح ها، نقوش و نشانها جغرافیایی است و در صورت کپی برداری اعاده حقوق از طریق این سازمان ذیصلاح می باشد. وی فرش دستباف را یکی از مصادیق بارزی برای توسعه در شرایط اقتصاد مقاومتی خوانده و آن را به عنوان گزینه های مناسب برای مقابله با تحریم‌ها برشمرد و گفت: فرش دستباف به عنوان یکی از کالاهای ارز آور غیر نفتی است که در صادرات ما نقش بسزایی دارد و می تواند ما را در غلبه بر بحرانهای تحریم یاری کرده و منجر به ایجاد اشتغال پایدار شود.

وی اظهار داشت: در زمینه اشتغال فرش دستباف می تواند با حداقل سرمایه یک شغل ایجاد کند و با توجه به ارزش افزوده ای که ایجاد می کند باید اهمیت ویژه‌ای برای آن قائل شویم. قائم مقام مرکز ملی فرش ایران با اعلام هدف گذاری این مرکز برای صادرات ۴۰۰ میلیون دلاری فرش دستباف در سال ۹۶ گفت: از ابتدای سال جاری تا پایان آذرماه میزان صادرات به ۳۰۴ میلیون دلار رسیده است که نشان می دهد که علی رغم تمام کاستی ها و عدم تحقق بودجه های هزینه ای توانسته ایم عملکرد مناسبی در این حوزه داشته باشیم و نسبت به مدت مشابه سال گذشته از رشدی ۳۱درصدی برخوردار باشیم و امید وارم تا پایان سال میزان صادرات فرش دستباف به بیش از رقم هدفگذاری شده برسد. آقای فیض اللهی در ادامه بیان نمودند؛ برای بیمه قالیبافان در سال جاری مبلغ ۶۹۰ میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده است که با این رقم تنها می توانیم بیمه ۳۰۰ هزار نفر بیمه شده را تداوم بدهیم این درحالی است که ما ۶۰۰ هزار نفر متقاضی برای بیمه قالی بافی داریم که بودجه ای معادل ۱۲۰۰ میلیارد تومان لازم است.

فیض اللهی در خصوص اختصاص کمک های فنی و اعتباری بیان داشت: سه سال است کمکهای فنی و اعتباری تخصیص داده نشده است که در سرایط فعلی اصلا مناسب نیست. ایشان یادآوری نمودند که در برخی از استانها مانند کرمانشاه از بودجه های استانی برای فرش اختصاص داده شده است که قابل تقدیر و تشکر است. گفتنی است در پایان این مراسم از قالیبافان و کار آفرینان برتر استان تجلیل شد و چهاردهمین نمایشگاه استانی فرش دستباف کرمانشاه نیز گشایش یافت.

گرانی و رکود دامن‌گیر صادرات فرش‌ دستباف شد

رئیس اتحادیه فروشندگان فرش دستباف گفت: هزینه‌های بالای این صنعت نظیر دستمزدهای کارگری، مالیات و … در کنارعدم توانایی کارگاه‌ها در سفارش‌گیری عمده باعث شده تا رکود بر بازارهای صادراتی خودنمایی کند.

مجتبی عراقچی رئیس اتحادیه فروشندگان فرش دستباف درخصوص رکود سنگین بر بازار فرش دستباف گفت: فرش دستباف از جمله کالاهای صادرات محور ایران بوده که تنها پنج درصد آن در داخل کشور به‌فروش می‌رسد اما این صادرات با توجه به گرانی آن، با رکود مواجه شده که این وضعیت شامل حال بازار داخلی شده است.

وی با اشاره به اینکه هنر ایران در فرش دستباف، حرف نخست را در این بازار می‌زند، ادامه داد: هزینه‌های این صنعت مانند دستمزد کارگری، هزینه‌های تولید انبوه سفارش، نبود معافیت‌های مالیاتی و … بسیار زیاد بود ضمن آنکه مهم‌ترین رقیب این صنعت، فرش‌های صنعتی و تجاری است که با قیمت ارزان خود اغلب بازارهای جهانی را در چنگ خود گرفته است.

رئیس اتحادیه فروشندگان فرش دستباف، با انتقاد از اینکه سیستم سفارش‌گیری در فرش دستباف وجود ندارد، تاکید کرد: یکی از ضعف‌های بزرگ این حوزه عدم توانایی در سفارش‌گیری‌های مشتریان است زیرا تجمیعی در کارگاه‌های خرد صورت نگرفته و راه‌اندازی کارگاه‌های عمده نیز باعث افزایش هزینه‌تمام‌شده فرش دستباف ایرانی می‌شود.

عراقچی با اشاره به کسادی این بازار، تصریح کرد: زمانی که بازار فرش دستباف با تهدید مواجه شود، تنها بحث کاهش صادرات به میان نمی‌آید بلکه حدود دو میلیون شغل با خطر نابودی مواجه شده و بیش از ۳۰ کار جانبی نیز تحت حاشیه آن قرار خواهند گرفت.

وی افزود: کاهش قیمت‌تمام‌شده فرش دستباف، از طریق تصحیح مالیات‌ها و اعطای معافیت‌های مالیاتی امکان‌پذیر است چراکه در این حرفه، فروشندگان و صادرکنندگان مالیاتی را پرداخت نمی‌کنند بلکه این فروشندگان هستند که بار مالیات را بر دوش می‌کشند که این مسئله سبب می شود تولیدکنندگان و صادرکنندگان نیز متضرر شوند.

رئیس اتحادیه فروشندگان فرش دستباف در پایان خاطرنشان کرد: طی دو سال اخیر دولت ۲۰ و ۱۷ درصد و در سال آینده نیز حدود ۱۰درصد به حقوق کارگران و کارمندان می‌افزاید بنابراین با یک حساب ساده در می‌یابیم که دستمزد بافندگان ۸۰درصد هزینه‌تمام‌شده یک فرش دستباف را دربرمی‌گیرد و این در حالیست که قیمت فرش دستباف کشورهایی مانند پاکستان و افغانستان در بازارهای جهانی نصف قیمت فرش‌های ایران است.

نظارت استاندارد بر صادرات ۴۸ قلم کالا از کاشان به ۵۰ کشور دنیا

معاون مدیرکل و رییس اداره استاندارد شهرستان کاشان گفت: با نظارت این اداره ۴۸ قلم کالا از این شهرستان به ۵۰ کشور دنیا صادرشده که فرش ماشینی در صدر این صادرات قرارگرفته ‌‌است.

محمدرضا آرین، در گفتگو با خبرنگار گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از اصفهان، انواع نخ فرش ماشینی، پتو، باسکول‌های ثابت، کاشی گرانیتی و لعابی، لوله چدنی نشکن، میلگرد ساختمانی و ورق گالوانیزه، انواع لنت ترمز خودرو، کولرآبی، انواع نوشابه، گلاب، عرقیات گیاهی، آبلیمو، آبمیوه، آب آشامیدنی و ظروف چینی رااز دیگرکالاهایی اعلام کرد گه نظارت استاندارداز کاشان به خارج از کشور صادر شده است.

وی با اشاره به صادرات ۹۰ میلیون دلاری فرش ماشینی کاشان به جهان در ۱۰ ماهه امسال افزود: بیش از ۳ میلیون مترمربع فرش ماشینی از شهرستان کاشان به‌خارج از کشور صادر شده‌است.

به‌گفته‌وی، عمده کالاهایی که از کشور صادر و یا وارد می‌شود باید با تایید و مجور ادارات استاندارد باشد.

رئیس اداره استاندارد و تحقیقات صنعتی کاشان در ادامه، یادآور شد: آزمون‌های همه محصولات نمونه‌برداری‌شده در هشت آزمایشگاه کنترل کیفیت این اداره و یا ۳۵ آزمایشگاه همکار مستقر در این شهرستان و یا آزمایشگاه‌های استاندارد (واگذاری امور تصدی‌گری به بخش غیر دولتی طبق اصل ۴۴ قانون اساسی) انجام می‌شود.

آرین، مهم‌ترین وظایف و مسؤلیت‌های این اداره را صدور پروانه‌های کاربرد علامت استاندارد، نظارت بر اجرای استاندارد و کنترل کیفیت محصولات و خدمات دانست و گفت:حوزه نظارت و مسؤلیت‌های این اداره منطقه شمال استان اصفهان شامل شهرستان‌های کاشان، آران و بیدگل، نطنز و بادرود است.

وی، با اشاره به ۲۵۱۲ بازرسی و نمونه‌برداری از نظارت و کنترل کیفیت بر محصولات واحدهای تولیدی و مراکز عرضه و فروش کالا در ۱۰ ماهه سال جاری افزود: برای واحدهای تولیدی و خدماتی که دارای شرایط استاندارد از قبیل مناسب بودن فرآیند تولید، امکانات و ماشین‌آلات، مطابقت محصولات با موازین استاندارد، دارابودن مدیرکنترل کیفیت وآزمایشگاه با تجهیزات مورد نیازباشند پروانه کاربرد علامت استاندارد ایران صادرمی‌شود.

به‌گفته ‌وی، در حال حاضر بیش‌از ۴۵۰ فقره پروانه و مجوز کاربرد علامت استاندارد صادر و تمدید شده‌ و تعداد ۸ پروانه استاندارد به علت نداشتن تداوم کیفیت محصولات ابطال شده‎است.

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است