آشنایی با قالی امپراطور

فرش امپراطور در نیمه دوم قرن شانزدهم با تار و پود ابریشم و پرز پشم در ابعاد ۷۵۹٫۵*۳۳۹٫۱ سانتی متر با وزن ۶۵٫۳ kg در یکی از کارگاه های قالیبافی که برای شاه طهماسب فعالیت میکردند بافته شده است. گفتنی است این فرش دارای بیش از ۴۰۰۰ گره در متر مربع است، مشخص کردن مکان دقیق بافت این قالی تقریبا غیرممکن است اما احتمالا در مجاورت هرات یا از سبزوار خراسان سرچشمه گرفته است. پشم های قالی امپراطور از نوع بسیار با کیفیت است که کارشناسان احتمال دادند از پشم های بسیارظریف بره گرفته شده است.

رنگرزی به صورت گیاهی صورت گرفته است و کاملا نشان دهنده هنر رنگ آمیزی با استفاده از گیاهان رنگ زا در طبیعت بوده است.برای بسیاری از مردم درخشش و روشنایی این رنگ ها غیرقابل باور است و باید اظهار کرد بیشتر بخاطر رنگ های بکارگرفته شده شهرت جهانی دارد. رنگ درخشان و فروزنده سبز زمردی در حاشیه ها با قرمز لاکی در زمینه ی فرش توازن منحصر به فردی را برقرار کرده است همچنین در حاشیه اصلی طلایی رنگ و داخل زمینه اشعار فارسی ظهیرالدین فاریابی با خط نستعلیق حک شده است که باعث زیبایی و اصالت بیشتر گشته است. ناگفته نماند بعضی ها بر این باورند که این قالی متعلق به امپراطور روسیه پیتر اول است.

تاریخچه فرش امپراطور

طرح و نقشه ی فرش امپراطور دارای ریزه کاری های فراوانی است و زمینه ی آن پر از شاخه های مارپیچ،گل و برگ های عظیم، شکوفه های درهم آمیخته با پیچک های کوچکتر است، در میان اشکال بزرگ گل ها،جنگلی از حیوانات واقعی و افسانه ای قدرتمندی به چشم میخورد که برخی از آنها آزادند و برخی دیگر با حالتی خشمگین محبوس شده اند همچنین برخی از سرهای حیوانات در لابلای شاخه ها پنهان شده اند. (در عکس های زیر تمامی جزییات کاملا آشکار است) بدون شک قالی آنتیک امپراطور یکی از خاص ترین طرح ها را در میان فرش های ایرانی دارد. همچنین در سال ۱۹۴۱ به موزه متروپولیتن نیویورک واگذار شد اما متاسفانه شرایط آن بسیار وخیم بود و تار و پود ابریشم آن تقریبا از بین رفته بود و قسمت هایی از آن جدا شده بود به همین علت این قالی شگفت انگیز در ۶۰ سال بعد دوبار بیشتر در بین عموم نمایش داده نشد.لازم به ذکر است بیشتر از ۳ سال به طول انجامید تا آن را ترمیم و تا حدودی بازسازی کنند.

نقش قالی امپراطور

شعر کامل فرش امپراطور:

بیا که عهد چمن تازه کرد باد بهار/ که باز گشت چمن را طراوت رخ یار
چمن هنوز لب از شیر ابر ناشسته/ چو شاهد آن خط سبزش دمید گرد عذار
مخدّرات چمن جلوه م کینند امروز/ عروسیست نبات بنات را پندار
و گرنه بهر چه گردون شکوفه گل را/ سفیده بر زده گلگونه کرده بر رخسار
همه جواهر لعلست غنچه را در تنگ/ همه بضاعت مشک است لاله را در بار
ولی ز تنگ دلی گل بخود فرو شده بود/ نمی گشود دهان و نمی نمود عذار
فراز تخت زمرد نشست از شبنم بتاج/ لعل درآویخت لؤلؤ شهوار
بیاض دیده نرگس نگرتعالی الله که/ هست خیره ازو ؟ دیده اولو الأبصار
چمن ز غنچه نماید هزار خرگه سبز/ سفیده دم که زند ابر خیمه بر گلزار
شکوفه هر درمی را که داشت داد بباد سحاب/ هر گهری را که یافت کرد نثار
مذاکران چمن چون مقدسان فلک فراز/ سدره اشجار بین که در اسحار
دعای شاه جهان م کینند و میگویند که / باد تا ابد از عز و جاه برخوردار

شمارش تعداد گره های فرش دستباف

انواع گره فرش دستباف
انواع مختلفی از گره های فرش وجود دارد اما محبوب ترین آن ها، گره ی ترکی یا متقارن و گره ی فارسی یا نامتقارن (به این مدل سنه هم گفته میشود) این گره ها فقط مخصوص ترکیه یا ایران نیست و بسیاری از کشورها به این دو روش فرش می بافند.

امروزه در بسیاری از مناطق ایران هم از گره ی ترکی بهره میگیرند زیرا دارای استحکام و مقاومت بیشتری است و به راحتی باز نمیشوند، همچنین از قلاب به جای دست استفاده میکنند. نوع گره در هر فرش بسیار مهم است و برای ارزیابی منشا و محل بافت و همچنین شمارش تعداد گره در هر اینچ مربع ضروری است.

گره ترکی و گره فارسی فرش

به طور کلی شمارش تعداد گره فرش دستباف به این صورت است که سراسر خطوط افقی و عمودی اندازه گیری میشوند و ضرب یکدیگر میشوند. به واحد اندازه گیری گره در فرش را (KPSI (knots per square inch میگویند. اکثر قالی های دستباف بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ گره در هر اینچ مربع دارند، اما بعضی از فرش ها مانند فرش هریس یا فرش های عشایری و فرش های کیفیت پایین شهرستان ها و روستاها زیر ۱۰۰ گره دارند به همین علت است که به آنها درشت بافت گفته میشوند. معمولا بالاتر از ۲۰۰ گره فرش های خوب شروع میشوند، بهترین قالی های دستباف که بیشتر در ایران تولید میشوند، ابریشم های ریزبافت است که بین ۴۰۰ تا ۸۰۰ گره را پوشش میدهند و جز فرش های نفیس و گرانقیمت به شمار می آیند.

نحوه شمارش تعداد گره های فرش

در عکس بالا میتوانید پشت یکی از فرش های ابریشم ایرانی را ملاحظه فرمایید که با گره فارسی بافته شده است. با استفاده از این مربع کوچک و یک سوزن میتوان تعداد گره را بدست آورد. این فرش دارای ۲۱ گره افقی و ۲۱ گره عمودی است که ضربدر یکدیگر مساوری است با ۴۴۱ گره در هر اینچ مربع که با توجه به عدد به دست آمده میتوان گفت فرش خوب و با کیفیتی است. اما در مورد گره های ترکی اگر با دقت به عکس زیر نگاه کنید خواهید دید که هیچ رنگ تکی و انفرادی در بافت فرش وجود ندارد و کاملا با نوع اول تفاوت دارد، حتی در راس و قله ی یک گل یا یک مثلث وجود ندارد به همین علت است جفت گره ها در محور افقی در واقع تنها یک گره است.

گره متقارن فرش

برخی دلالان و معامله گران تلاش میکنند برای شمارش هر نقطه در فرش های ترکی باف را یک گره به حسای بیاورند، در حالی که تعداد این نقاط رنگی در هر اینچ فرش باید تقیسم بر ۲ شود تا عدد درست و دقیق حاصل شود.
آخرین موردی که هنگام شمارش گره ها باید به آن توجه داشته باشید این است که پود فرش ها در برخی بافت ها کاملا قابل رویت است، این خطوط ممکن است به رنگ های باریک سفید،آبی،خاکستری یا رنگ های دیگر به صورت افقی دیده شود. این ها گره نیستند بلکه پودهای ضخیم و نازکی است که بین هر رج کوبیده میشوند که اگر فرش خوب بافته شود چنین خطوطی نباید به چشم دیده شوند.

طرح های مورد استفاده فرش کاشان

فرش کاشان معمولاً ترکیبی از طرحهای تزئینی بوده و از یک ترنج مرکزی چند قسمتی و لچکهای مربوط به آن تشکیل شده است. ترنج مرکزی در فرش کاشان از تعدادی ترنج متحدالمرکز تشکیل شده که ترنج میانی به شکل ستاره می باشد. زمینه و لچکهای فرش با ساقه های باریک و طرحهایی از برگ خرما، گلهای ختمی، گلهای نیلوفر آبی، گلهای سرخ کوچک، برگهای نوک تیز و … پوشیده شده است. ویژگی فرش کاشان این است که تمام گلها به شیوه ای طراحی شده که اندکی حالت هندسی داشته باشند.

این ویژگی آخر، پس از جنگ جهانی اول کاملاً از بین رفت و طرح جدیدی بر روی این فرشهای ظاهر شد که شامل مجموعه ای از گیاهان سبز و خرمی بود که به دور ترنج مرکزی دیده می شدند. ترنج به شکل بیضی بوده و تمایل به کوچک شدن دارد. معمولاً در این فرشها چهار یا شش عدد قاب حاشیه ای به اضافه یک لبه باریک ( حاشیه ای که در کنار فرش قرار گرفته و فقط دارای یک رنگ می باشد که رنگ زمینه فرش است ) وجود دارد.

در فرش هایی با ابعاد متوسط و بزرگ، ترنج حذف شده و به جای آن اسلیمی های گل داری قرار گرفته اند که کل فرش را می پوشانند. اگر به فرش های ابریشمی کاشان هم توجه کنیم متوجه می شویم که مجموعه تصاویر و حالات تصویرگری آن نسبت به سنت وفادار مانده است. در این فرشها اکثراً تصاویر پرندگان، چهارپایان، گیاهان، درخت سخنگو ، صحنه هایی از شکار و … دیده می شود. منظور از درخت سخنگو، درختی است که در انتهای شاخه های آن سر یک حیوان دیده می شود.

فرش کاشان از لحاظ طراحی تحت تأثیر طرح لچک ترنج اصفهان بوده است اما ظرافت و دقت فرش اصفهان را ندارد و رنگ بندی پایین تری هم دارد.

از طرح لچک ترنج سنتی ( ترنج ظریف و کشیده به رنگ آبی و سرمه ای که عیناً این رنگها در لچکها و حاشیه فرش نیز تکرار شده ) در یک زمینه لاکی رنگ و برعکس در برخی از مراکز فرش بافی ایران مانند کاشمر، یزد، اردستان و همچنین کشور مصر تقلید می شود.

آنطور که از سوابق تاریخی فرش بافی کاشان مشخص است این حرفه در کاشان پیشینه ای کهن دارد که علی رغم بحرانهای اقتصادی توانسته است همچنان به بقای خویش ادامه دهد.

فرش دستباف در دکوراسیون

فرش های دستباف ایرانی، در همه جای دنیا به عنوان عضوی جدانشدنی و فوق العاده لوکس در دکوراسیون داخلی به شمار می روند که اکثر طراح ها از آن برای افزودن فوت نهایی خود استفاده می کنند و جایگاه ویژه آن در زمینه طراحی کلاسیک غیرقابل انکار است. گاهی اوقات تجسم یک فضای کلاسیک شیک و لوکس بدون یک تخته فرش دستباف ایرانی واقعا غیرقابل تصور است!

امروزه تنوع و رنگ این فرش ها به گونه ای است که پاسخگوی تمام سلیقه ها خواهد بود. از فرش های دستباف ریزنقش گرفته تا انواع جاجیم، گلیم و گبه های رنگی و مدرن. بنابراین شما به راحتی می توانید خانه تان را مطابق میل تان دکور کنید. برای مثال اگر سبک خانه تان مدرن و مبلمان تان راحتی است، گبه های دستباف گزینه مناسبی برای خانه شماست.

اولین راه، دکور کردن کل خانه با توجه به فرش مورد نظر است. یک رنگ را از دل فرش بیرون کشیده و رنگ مبلمان، دیوارپوش ها و پرده را در ارتباط با آن انتخاب کنید. حتی می توانید یکی از طرح های فرش را الگو کرده از آن به عنوان طرح اصلی مبلمان تان نیز استفاده کنید. البته این فرش باید خیلی ویژه و منحصربه فرد باشد که چنین زحمتی را برای هماهنگ کردن کل دکوراسیون تان با آن متحمل شوید.

البته با توجه به طرح های جدید و تنوع فرش های دستباف ایرانی، به ویژه انواع گلیم و گبه، کار دکوراتورها بسیار ساده تر شده چرا که با مدرن شدن سبک خانه های ما، نیاز ما به فرش های امروزی نیز بیشتر شده است. اگر حس آرامش و طبیعت چوب و آجر را دوست دارید و طرفدار مبلمان راحت و پارچه ای هستید در انتخاب یک گلیم دستباف با رنگ های قرمز و سبز تند یا یک جاجیم به اصطلاح دهاتی شک نکنید!

همه ما با کمی خلاقیت و حوصله می توانیم با انتخاب فرش و کفپوش مناسب، فضای داخلی خانه مان را به فضایی پر طراوت تبدیل کرده و به آن شخصیت ببخشیم. علاوه بر آن چون کف خانه برجسته ترین قسمت دکوراسیون داخلی محسوب می شود، سزاوار است آن را به بهترین نحو بیاراییم.

انتخاب فرش ماشینی مناسب برای آشپزخانه

فرش در دکوراسیون منزل اهمیت بالایی دارد و تاثیر بسیار زیادی در زیبایی منزل دارد اما در کنار زیبایی فرش مورد نظر بایه به مناسب بودن فرش برای محیط مورد نظر توجه کرد.

هنگام خرید فرش مناسب برای آشپزخانه باید به چند نکته توجه کرد:

فرش مناسب برای محیط آشپزخانه باید پرزهای کوتاهی داشته باشد تا آلودگی در بین پرزهای آن تجمع نکند .
فرش ماشینی سبک برای آشپزخانه مناسبتر است تا شستشوی آن راحت تر باشد .
از فرش ارزان قیمت در آشپزخانه استفاده کنید تا در صورت سوختگی بتوان آن را راحت تعویض کرد.
فرشی که رطوبت کمتری جذب کند برای محیط آشپزخانه بهتر است زیرا از پوسیدگی فرش جلوگیری میکند .

با توجه به توضیحات داده شده گلیم فرش بهترین گزینه برای فرش آشپزخانه است و تمام خصوصیات گفته شده را دارد .

خطرات و مضررات الیاف فرش ماشینی

فرش هایی که امروزه تولید میشوند به دلیل استفاده از مواد مصنوعی در تولید آن برای سلامتی انسان و مخصوصا کودکان مضر هستند. تا جایی که امکان دارد حداقل در اتاق کودک برای حفظ سلامتی آنها از فرش ماشینی استفاده نکنید.

پارچه ها و بافته هایی که در آنها از مواد طبیعی و ارگانیک ، مثل پنبه و پشم استفاده میشود بهترین راه حفظ سلامتی انسان ها است.
تقریبا همه فرش های ماشینی که در بافت آنها از الیاف مصنوعی استفاده میشود باعث آزاد شدن مواد شیمیایی در داخل محیط منزل شما می شود.
برای مثال در برخی موارد مواد زیر ممکن است در داخل فرش ماشینی وجود داشته باشد:
مواد سرطان زا شناخته شده مانند P-Dichlorobenzene در فرش ماشینی . این مواد شیمیایی نیز ممکن است توهم، آسیب های عصبی و بیماری تنفسی در انسان شود.
مواد شیمیایی ۴-PC که به فرش متمایز “بوی فرش جدید”  می دهد و با ناراحتی های چشم، بینی و مشکلات تنفسی مجاری فوقانی همراه است
ترکیبات ضد آتش با PBDEs، که ممکن است باعث صدمه به تیروئید، سیستم ایمنی بدن و اختلال در کارکرد مغز در انسان شود.
نکته سلامتی در قدیم دلیل بازار پسندی فرش دستبافت بوده است زیرا در ان از مواد طبیعی برای رنگرزی پشم استفاده میکردند.

فرش آکریلیک

اولین بار نخ آکریلیک ، در دهه ی ۱۹۶۰ در تولید فرش های ماشینی به کار گرفته شد . امروزه الیاف آکریلیک ، در صنعت فرش ماشینی کاربرد بسیار بالایی دارد . نخ آکریلیک نسبت به بقیه نخ ها در برابر شستشو فرش مقاوم تر است . فرش اکریلیک نرم و لطیف است و بوی مواد نفتی و پلاستیکی نمی دهد . در برابر حرارت های غیر مستقیم از جمله کتری ، اتو و غیره مقاومت بالاتری دارد .

نخ آکریلیک مثل پشم سبک و گرم است و از نظر ظاهری فرش آکریلیک شباهت بسیاری با فرش پشمی دارد و ماندگاری رنگ آن بسیار بالاست و رنگ های فرش آریلیک بسیار شفاف و روشن است . و هنگامی که دست روی فرش آکریلیک بکشیم احساس چسبندگی ایجاد نمی شود . فرش آکریلیک جز فرش های ضد حساسیت هستند و در برابر رطوبت مقاوم هستند .

فرش آکریلیک در مقایسه با دیگر قالی ها ، از عمر بیشتری برخوردار است . در جاهای پررفت و آمد توصیه میشود از فرش ماشینی آکریلیک استفاده شود چون این فرش ها گرد و غبار را کمتر به خود جذب می کند و در برابر پاخوردگی طول عمر بیشتری دارد و در برابر شستشو آبرفتگی ندارد .

تعریف فرش گل برجسته

این روزها با پیشرفت صنعت نساجی انواع فرش ماشینی در طرحها و نقش های مختلف قابل طراحی و بافت می باشند . جدیدترین محصول تولید شده در صنعت فرش فرشهای گل برجسته یا هایبالک می باشند ، فرش گل برجسته یا فرش هایبالک به فرشی گفته می شود که پرزهای نقوش آن بین ۴ تا ۵ میلیمتر بلندتراز پرزهای سطح زمینه فرش بافته می شود و به شکل سه بعدی بسیار زیبا و خاصی در سطح فرش دیده می شود . در ادامه توضیحات درباره محصولات فرش گل برجسته را قرار داده ایم.

 

 

فرش گل برجسته دارای سطوح و برجستگیهای خاص و فوق العاده زیبا در طرح ها و نقش های مختلف می باشند. فرش گل برجسته ماشینی با مشخصات فنی مختلف از جمله فرش ۱۰۰۰ شانه با تراکم ۳۰۰۰ و فرش گل برچسته ۱۲۰۰ شانه با تراکم ۳۶۰۰ قابل بافت می باشند

رنگ در فرش ترکمن

رنگ در فرش ترکمن محدود است. رنگ‌هایی که سابقاً در فرش ترکمن استفاده می شده ۵ رنگ بوده است:

سفید
سیاه
سبز تیره
لاکی تیره
لاکی متمایل به زرد اما این ۵ رنگ بعدها توسط شخصی به نام نیاز محمد نیازی به ۱۲ رنگ رسید و رنگ‌هایی که اضافه شد شامل: طوسی، دارچینی، عبایی، قهوه‌ای روشن، قهوه‌ای تیره، طلایی، نخودی، آبی آسمانی بودند. در زیر موادی که رنگ‌ها را از آن‌ها می گرفته‌اند؛ بیان شده است.
لاکی:گرد ریشهٔ روناس
قهوهای:پوست گردو+ریشه روناس
دارچینی:پوست گردو+روناس+پوست انار
نخودی:زاج سفید+پوست انار
طوسی یا موشی:زاج سیاه+پوست انار
مشکی:پوست گردو+نیل
زیتونی:پوست انار+برگ مو+پوست گردو

آرایهٔ هندسی

شامل آرایه‌های:

آرایهٔ سیستان
آرایهٔ عشایرفارس
آرایهٔ کهگیلویه وبویراحمد
آرایهٔ بختیاری
آرایه ترکمن
آرایه جوشقان قالی
آرایهٔ باختران

آرایهٔ سیستان

دراین نوع آرایه نقش‌های زیادی به‌کار برده می‌شودکه ازجملهٔ آنها چنین است:آرایهٔ ماربسوزه، آرایهٔ هشت چنگک، آرایهٔ پروانه، آرایهٔ چنگک، آرایهٔ جانماز، آرایه پیچ، آرایهٔ ستاره، آرایهٔ سیب، آرایه چتر، آرایه جلک، آرایهٔ هشت پر، آرایه میخی، آرایهٔ گلدارو…

آرایهٔ عشایر فارس

آرایه‌های عشایرفارس به سه دسته تقسیم می‌شود: ۱. شکلهای شکسته مرکب:این نوع شکل‌ها با وجود شکستگی خوداز طرح‌های شهری مانند پیچک و گردان ساخته شده‌اند. ۲. شکل هاوطرحهای حیوانی ۳. اشکالی می‌باشند که رابطهٔ آنها مستقیم وآشکار نیست و به هم پیوسته نمی‌باشند. ویژگی مهم این نوع شکلهادرهندسی بودن آرایه‌ها بدون نیاز به طرح و بافت ذهنی می‌باشد. این نوع طرح‌هااشکال گوناگونی دارند که ازجملهٔ آن‌ها می‌توان به موارد زیراشاره کرد:

آرایهٔ گل هشت پر:قدیمی‌ترین نوع بافت در فارس می‌باشد که با گلبرگ‌هایی یکی درمیان سیاه و سفید و تیره و روشن کاربرد دارد. کمتر فرشی پیدا می‌شود که درآن گل هشت پر به کار نرفته باشد.

آرایهٔ اناری:قدیمی‌ترین نقش انار به اوایل هزاره سوم برمی‌گردد. در دوره ساسانیان گل‌های انار جایگزین برگ‌ها شده‌است. درنقش‌های اناری ایران قدیم دانه‌های انار پیدا نبوده فقط در یکی از قالی‌های دوران صفویان انار رامی‌شکافند و دانه‌هایش پیدا می‌شود.

آرایه‌های کهگیلویه وبویراحمد

آرایه‌های فرش کهگیلویه وبویراحمد به دودسته تقسیم می‌شود:

نقش‌های تزئینی:این نقش‌ها معمولاً نقش‌های تجریدی می‌باشند که با تغییر و تحولات زیاد توانسته‌اند به عنوان نقش اصلی اکثر بافت‌ها قرار گیرند که چند مورداز آن عبارت‌اند از:

آرایهٔ ستاره :این نوع آرایه در اکثر بافت‌های این استان دیده می‌شود و در متن قالی کاربرددارد. هشت پر دارد که پرهای آن شکل یک لوزی رانشان می‌دهند. آرایه گل وگیاه :گلهاوگیاهان با روشهای تجریدی ورئال برروی بافت‌ها نمایش داده می‌شوند و بافت این نوع نقش‌ها سلیقه‌ای می‌باشد. آرایهٔ سماور :این نوع نقش دراین استان فراوان بافته می‌شود و می‌توان گفت نوعی ازنقش‌های گلدانی می‌باشد. گاهی گل چندپر را روی سماور می‌بافند که شبیه به درخت زندگی است.

نقش‌های حیوانی

آرایه‌های بختیاری

این نوع آرایه به دو دسته تقسیم می‌شود: ۱. بررسی موتیف‌های خشتی بختیاری (شلمزار، قهفرخ، سامان، چالشتر):بیشتر موتیف‌های داخلی خشت در سامان و قهفرخ تجریدی می‌باشد و بعداً پره‌های چالشتری منطقه‌های دیگر به آن دست پیدا کرده‌اند و طرح‌های چالشتری پدیدآوردند. آرایه‌های قالی چالشتر را به طورکلی از خشتهای شلمزار، سامان وقهفرخ گرفتند. موتیف‌های خشتی قهفرخ، شلمزار و سامان با طرح چالشتری در سادگی و بافت آن باهم فرق دارند. نمونه‌ای ازآرایه‌های بختیاری دستهٔ اول:آرایهٔ گل پیاز، آرایهٔ درخت، آرایهٔ دهن اژدری. ۲. آرایه‌های هندسی دیگر نقش‌های بختیاری:آرایهٔ دوگل، آرایهٔ بوته شاهی، آرایهٔ رکابی، آرایه چپقی و…

آرایه‌های ترکمن

برای بافت این نوع آرایه از رنگ‌بندی ثابت استفاده نمی‌کنند و معمولاً نقش‌های چندضلعی درمتن ونقش‌های ریز به هم چسبیده در حاشیه کاربرد دارد. نمونه‌ای از آرایه‌های ترکمن را که می‌توان به آن‌هااشاره کرد شامل:

آرایهٔ حاشیهٔ اول:در دو نوع می‌باشد که یکی دراطراف قالیچه و دیگری در حاشیهٔ عرض به‌کارمی‌رود. حاشیه ی اول دارای رنگ قالیچه می‌باشد، ۳تا۰/۵ متر پهناداردودر دو طرف عرض قالیچه به صورت خطی پهن بافته می‌شود و این کار نشان‌دهندهٔ طایفهٔ هر بافنده می‌باشد.
آرایه قوش:به معنی پرنده می‌باشد و به رنگ‌های سفید و قرمز است و نشانگر شکل هندسی پرنده درحال پرواز می‌باشد.
آرایه خان قامچی:به معنی شلاق خان می‌باشد و شکل هندسی شلاق می‌باشد. ازاین نوع آرایه درحاشیه هااستفاده می‌کنند.

آرایه جوشقان قالی

این نوع آرایه به ۲بخش تقسیم می‌شود: الف. آرایه‌هایی می‌باشند که از نقشهای گردان اصفهان مثل نقش اسلیمی برداشت کرده‌اند و با نقش‌های ذهنی الهام گرفته از طبیعت مخلوط کرده وآرایهٔ جدیدی راساخته‌اند. مانند:

آرایهٔ غنچه:این نوع آرایه درنقشه‌های جوشقان فراوان یافت می‌شود و معمولاً به ۳ روش بافته می‌شود:

۱. غنچه‌هایی می‌باشند که از یک طرف به شاخه آویزانند. ۲. غنچه‌هایی که درنوک شاخه‌اند. ۳. غنچه‌هایی که از دو طرف به شاخه آویزانند.

آرایهٔ رجی:این گلهارابه تعداد ردیف‌هایی که می‌بافند به این اسم خوانده‌اند. مثلاً:۱۳رجی و۱۵رجی.

ب. آرایه‌هایی می‌باشند که از برداشت آرایه‌های دستهٔ اول پدیدآ مده و حالت تجریدی به خود گرفته‌اند. مانند:آرایهٔ سیرزنبق، آرایهٔ غنچه‌ای سه لنگ، طرح خنچ، طرح اسلامی و…

آرایهٔ باختران

آرایه‌های قالی باختران ۲ خصوصیت دارند:همگیشان شامل خطوط هندسی‌اند و شکل‌های هندسی درآن‌ها هم به صورت منظم و هم غیرمنظم‌اند. فرق شکل گیری آرایهٔ باختران با سایر مناطق ایران این است که اکثر خط‌های شکستهٔ این نوع آرایه با دو خط موازی تشکیل شده‌است. آرایه‌هایی که درقالی‌های باختران به‌کاررفته‌اند فراوانند. امابعضی از آنها کارایی بیشتری داشته‌اند. مثل:گل زنگوله، آفتابه، عروسک، چراغ، مسجد، حوض، مهروآیینه و… می‌باشند.